Tür
15617
10516
6147
1113
723
716
79
19
Ansiklopedi

BEYKOZ YALIKÖYÜ BALIKCI KAHVEHÂNESİ
Yalıköyü iskelesinin ve bu iskele önünde bulunan balıkpazarının yanında lebideryâda, deniz içine çakılmış kazıklar üstünde bir de taraçası bulunan küçük bir kahvehânedir. Başda dalyan tayfaları, Beykozun hemen bütün balıkcılarının uğradığı bir yerdir; ...
Ansiklopedi

BEYKOZ YALIKÖYÜ HAMAMI
Hadikatül Cevâmi zamanını tesbit etmeden Uncubaşı Hacı Mehmed Ağa tarafından, yine o civarda bulunan bir su değirmeni ile beraber yaptırıldığını ve yine değirmenle beraber Beykoz Yalıköyü camiine irad olarak vakfedildiği yazıyor.
İkinci Mahmud zamanınd...
Ansiklopedi

BEYLER BAYIRI SOKAĞI
Beylerbeyinde, Beylerbeyi - Küplüce yolu ile Şemsibey sokağı arasında uzanır; iki araba geçebilecek genişlikde dik bir yokuş sokaktır. İki kenarı boyunca birer ikişer katlı kâgir ve ahşab evlerin çoğu bağçeli, orta halli aile meskenleri görünürler. Sok...
Ansiklopedi

BEYKOZ YANGINLARI
Beykoz, bu satırların yazıldığı sırada dahi büyük kısmı ahşab bir İstanbul köşesidir; Allaha hamdetmelidir ki, Beykozun târihinde, geniş ölçüde hânümanlar söndüren yangınlar yoktur.
Değerli bilgin Osman Nuri Ergün Ölmez büyük eseri olan ”Mecellei Umûri...
Ansiklopedi

BEYOĞLUNDA SEDYELER (XIX. asırda)
Bir kapusu, iki yanında penceresi bulunan bir koltuk - odacık olup pehlivan yapılı ve acı kuvvetli iki uşak-hammal tarafından taşınan avrupakâri binek sedyeleri, İstanbulda, İstanbulda da yalnız Beyoğlunda kullanılmışdır.
Fransızlar bu sedyelere “Chais...
Ansiklopedi

BEYOĞLU YANGINLARI
Beyoğlu XIX. asır başına kadar, aşırı derecede zengin rum ve ermeni tüccarları ile İstanbula yerleşmiş Avrupalı ecnebî tüccarların, “Tatlısu firengi” denilen zengin rum ve Ermeni melezlerinin konakları bulunan yerdi; Avrupa devletleri refârethâneleri b...
Ansiklopedi

BEYTUR (Ahmed Midhat)
Şâir, edib; son mevlevi şeyhlerinden; şiirde “Bahâri” mahlâsını kullanmış olub Midhat Bahâri diye tanınmıştır; 1881 de İstanbulda doğdu, babası Emiroğlu Râşit Efendizâde Kısmeti Askeriye Mahkemesi başkâtibi Mehmed Nuri Efendi, anası Sâdiye şeyhlerinden...
Ansiklopedi

BEYRÂN (Dr. Ovsep)
Ünlü bir Ermeni tabib ve müellifidir. 16 Mart 1825 de Edirne’de doğmuş ve 24 Temmuz 1866 da Paris’de vefat etmişdir. Pere Lachaise Mezarlığında medfundur.
Melkon Beyran adlı bir sarrafın oğlu olan Ovsep Beyran, ilk tahsilini Edirne’de yaptıktan sonra İ...
Ansiklopedi

BEYZÂDE
İstanbulun hâneberduş külhânîler argosunda, içinde bulundukları o çirk girdâbında gereği gibi yırtılmamış, zerre mikdârı da olsa üstünde edeb, hayâ, ar ve nezâket kalmış genç; şerîrin küçüklük duygusu ile âdetâ hakaret kasdi ile kullanılır. (B. Hanım E...
Ansiklopedi

BEYTÜLMALCİ SOKAĞI
Galatanın Ömeravni mahallesi sokaklarındandır; Karaabalı sokağı ve kabataş mezarlık sokağının birleşdikleri nokta ile Gümüşsuyu Caddesi arasında uzanır; Hacı İzzet Paşa sokağı, Bey odaları Sokağı, Balcık çıkmazı, Taşlı çıkış sokağı, ve imam Çıkmazı ile...
Ansiklopedi

BEYTÜLMALCİ SOKAĞI ÇEŞMESİ
Kabataşda (Galatanın Ömeravni Mahallesi) Beytülmalci sokağında, bu sokağın bir dirseği başındadır; yüzü tahayyül edilemeyecek derecede harâb olmuş ve bânisi mechul bir ondokuzuncu asır çeşmesidir. Büyük haznesinin önünde yalnız küçük bir mermer kitâbe ...
Ansiklopedi

BEYOĞLU SPOR KULÜBÜ
Beyoğlu spor “Pera” adıyla 1914 yılında Şarki Karib Bankası Müdür Muavini Kosta Vasiliadis tarafından Beyoğlunun Kalyoncukulluk semtinde sarı-siyah renler altında kurulmuştur. Pera aslında bugünkü Beyoğluspor değildir. Pera mütareke yıllarında çetin ma...
Ansiklopedi

BEYTÜLMALCİ
Yeniçeri Ocağında ölen yeniçerilerin miras ve tereke işleri ile meşgul olan zâbitin unvânı; Ocağın İstanbulda Ağakupusnda bulunan büyük beytülmal sandığının âmiri; ki buna sandığın ve Beytülmalcinin başka vazifesi sabî yençeri reşid oluncaya kadar koru...
Ansiklopedi

BIÇKIN
Bıçak, bıçkı isimleri gibi “Biçmek” kökünden isim; Hüseyin Kâzım Bey bu kelimeyi Büyük Türk Lügatına almışdır. M. Zeki Pakalın “Osmanlı Tarih Deyim ve Terimleri”nde: “Haylaz, Çapkın, külhanbeyi yerinde kullanılır bir tâbirdir” diyor.
Pakalının târifi d...
Ansiklopedi

BIYIK
Üst dudağın üstünde çıkan kıllar (Türk Lugatı).
Yüze yaraştırılmış muhtelif şekilleri olan bıyık, asırlar boyunca İstanbulun günlük hayatında, sâdece sâhibinin zevkine bağlı kalmamış, onun içtimâi mevkii bakımından da bir mânâ ifâde etmişdir. Evvelâ şu...
Ansiklopedi

BILDIRCIN
Hem lezzet, hem spor hem de eğlence bakımından İstanbulun çok sevdiği bir muhâcir kuşdur. Rusyanın Ukrayna havâlisinde ürer, ve ağustosun onbeşine doğru sıcak memleketler hicret eder; memleketimiz onun yol uğrağı olduğu için bu milyonluk, belki de mily...
Ansiklopedi

BIRON (Jean de Gontaut, de)
(1553-1610). Fransa krallığını Osmanlı İmparatorluğu nezdinde temsil eden ve İstanbulda ölerek burada gömülen Fransız elçisi. Fransa’nın güney kısmında Dordogne eyaletinde Biron malikânesinin sâhibi eski asil bir aileye mensup olan François de Biron’un...
Ansiklopedi

BIÇAKLI ESKİ
İstanbuldaki Osmanlı Sarayında, yalnız erkeklerin bulunduğu, ve pâdişâhın çeşidli zâti hizmetleri ile mükellef “Zülüflü Ağalar” denilen üç oğlanlarından yirmi altı neferi “Bıçaklı Eski” unvânını taşırdı.
Zülüflü Ağalar, hem yaşça, hem mevkice aşağıdan ...
Ansiklopedi

BIÇKI SOKAĞI
Şehremininde Melekhâtun Mahallesinin sokaklarından; Selmanağa sokağı ile Mevlânekapu Caddesi arasında uzanır; Vak’anüvis sokağı, Çıngırak sokağı, Minaracem Camii sokağı ive Dutlu bakkal sokağı ile kavuşakları vardır. Biraraba rahat geçebilecek genişlik...
Ansiklopedi

BILDIRCIN KANTOSU
İkinci Sultan Abdülhamid devri sonlarının en namlı kantocu yosmalarından Peruz Hanımın râst makamından söylediği bir kantodur. Baldırı çıplak kaldırım kabadayısından toy beyzâde, paşazâdelere varınca tutkunları pek çok olan Peruz Hanıma, ki Galatanın b...
Ansiklopedi

BIYIK ALTINDAN GÜLMEK
Halk ağzı deyimi; mânâlı bakışla, tebessüm ile istihzâ, alay etmek; misâl: “Bu mahalle benim yalın ayak yarım pabuc dokumacı çıraklığı yapdığımı bilir, oğlanın düğününü Hiltonda yaparsam herkes bana bıyık altından güler, ben kendime güldürmem!..”
Bir ö...
Ansiklopedi

BILDIRCIN
İstanbulun hâneberduş pırpırıler ve külhâniler argosunda körpe kadın, kız: Ferid Develioğlu “Türk Argosu” adlı eserinde; “kısa boylu, etine dolgun kadın veya kız” diyor; unutmamalıdır ki İstanbul külhânileri böyle kadının kartına “Bıldırcın” demez, bil...
Ansiklopedi

BİNBİRDİREK BATAKHÂNESİ
Ne zaman ve kimin tarafından yazıldığını tesbit edemedik; on sekizinci asrın ikinci yarısında ilk defa meddah ağzından dinlenmiş bir hikâye olacakdır; ilk baskısı hicrî 1290 (Milâdî 1873) de yapılmış olan ve “Tayyarzâde” adını taşıyan hikâyede vak’a, D...
Ansiklopedi

BÎNAMAZLARA CEZÂ (Kanunâmei Âli, Osmanda)
Eski cemiyet hayatımızda bînamazlık asla hoş görülmemiştir. Gerek ev hayatının mahremiyetinde, gerek günlük iş yerinde, (kalemde, dükkânda, handa, hamamda, bağda, bağçede, okulda, kışlada, kayıkda, gemide, yapı yerinde) beş vakit namaz, asla mâzeret ka...
