Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
BEYTUR (Ahmed Midhat)
Şâir, edib; son mevlevi şeyhlerinden; şiirde “Bahâri” mahlâsını kullanmış olub Midhat Bahâri diye tanınmıştır; 1881 de İstanbulda doğdu, babası Emiroğlu Râşit Efendizâde Kısmeti Askeriye Mahkemesi başkâtibi Mehmed Nuri Efendi, anası Sâdiye şeyhlerinden Eyyubda Bahâriyede Taşlıburun Dergâhı şeyhi Süleyman Efendinin kızı Hatie Aliye Hanımdır.
Baba evi Fatihde Çarşambada idi, babasını pek küçük yaşda kaybetdiğinden vâlidesi ile berâber Şeyh Süleyman Efendinin yanına geldiler, çocukluğu hemen tamâmen Bahâriyede geçdi. İlk tahsilini Eyyubda Dârülfeyzi Hamidi Mektebinde, Rüşdiye tahsilini de Eyyub Askeri Rüşdiyesinde yapdı; sonra ağabeye defterdar İsmail Zihni Beyin yanında Bitlise giderek idâdi tahsilini de orada tamamladı. Fakat, şark edebiyatı ile islâmî ilimlerdeki derin ve sağlam bilgisini münevver âlie muhitinden, ve âilesinin pek seçkin dostlarından aldı; büyük kardeşi Mustafa Re’fet Efendi ki şöhretli mesnevihân Hoca Tâhir Efendinin şâkirdlerinden idi, farsca öğretti; Mesneviyi de Bahâriye Mevlevîhânesi Şeyhi ve devrinin pek mümtâz bir simâsı Hüseyin Fahreddin Dede Efendiden okudu; arabcayı, Bayazıd dersi ham hocalarından ve İstanbul Dârülfununu ilâhiyat fakültesi müderrislerinden Hüseyin Avni Efendiden öğrendi, bu zâtin Bayazıd Camiinde verdiği derslere devam ederek medreseler...
⇓ Read more...
Şâir, edib; son mevlevi şeyhlerinden; şiirde “Bahâri” mahlâsını kullanmış olub Midhat Bahâri diye tanınmıştır; 1881 de İstanbulda doğdu, babası Emiroğlu Râşit Efendizâde Kısmeti Askeriye Mahkemesi başkâtibi Mehmed Nuri Efendi, anası Sâdiye şeyhlerinden Eyyubda Bahâriyede Taşlıburun Dergâhı şeyhi Süleyman Efendinin kızı Hatie Aliye Hanımdır.
Baba evi Fatihde Çarşambada idi, babasını pek küçük yaşda kaybetdiğinden vâlidesi ile berâber Şeyh Süleyman Efendinin yanına geldiler, çocukluğu hemen tamâmen Bahâriyede geçdi. İlk tahsilini Eyyubda Dârülfeyzi Hamidi Mektebinde, Rüşdiye tahsilini de Eyyub Askeri Rüşdiyesinde yapdı; sonra ağabeye defterdar İsmail Zihni Beyin yanında Bitlise giderek idâdi tahsilini de orada tamamladı. Fakat, şark edebiyatı ile islâmî ilimlerdeki derin ve sağlam bilgisini münevver âlie muhitinden, ve âilesinin pek seçkin dostlarından aldı; büyük kardeşi Mustafa Re’fet Efendi ki şöhretli mesnevihân Hoca Tâhir Efendinin şâkirdlerinden idi, farsca öğretti; Mesneviyi de Bahâriye Mevlevîhânesi Şeyhi ve devrinin pek mümtâz bir simâsı Hüseyin Fahreddin Dede Efendiden okudu; arabcayı, Bayazıd dersi ham hocalarından ve İstanbul Dârülfununu ilâhiyat fakültesi müderrislerinden Hüseyin Avni Efendiden öğrendi, bu zâtin Bayazıd Camiinde verdiği derslere devam ederek medreselerde okunan ilimlerden icâzetnâme, ve emsâli ile berâber gümüş liyâkat madalaysı aldı. Kayın pederi Mehmed Said Efendiden, o devrin seçkin aydınlarındandır, arab edebiyatı dersleri aldı; yine o devrin şöhretlerinde Hâfız Buhâri Said Efendiden de hadis ilminden Buhârlı şerif’i okudu. 1916 da, Konyada Mevlâna Dergâhında mevlevî tarikatının en büyük şeyhi Mehmed Veled Çelebi Efendi tarafından (B.: İzbudak, Mehmed Veled) Kasımpaşa Mevlevihânesi mesnevîhanlığına tâyin edildi, 1924 de de Abdülhalim Çelebi Efendi tarafından, bizzat eliyle şeyhlik destânı ile taltif olundu.
Ahmed Midhat Beytur, o zamanın bütün mektebli gençleri gibi 17-18 yaşlarında, mâliye nezâreti muhâsebei umumiye kaleminde kâtiblikde memûriyet hayatına atılmışdı; iki sene sonra orman, maadin ve ziraat nezâreti maadin umum müdürlüğü kalemine nakledildi, bu nazırlık (bakanlık) ticâreti ve ziraat adamı aldığında maadin şûbesi mümeyyizi oldu, sonra ayni nezâretin zât işleri sicil şûbesi mümeyyizliğine geçdi. İstanbulda devlet merkez teşkilâtının lağvi ve yeni devlet merkezi Ankaraya nakli üzerine Beyoğlu tâli mübadele komisyonu âzâlığına tâyin edildi; Türkiye Sanâyi ve Maadin Bankasının teşekkülü üzerine bu bankanın muhâberat şûbesi başkâtibliğine, sonra Sumer Bank alım satım şûbesi muhâberât şefliğine tâyin olundu ve bu vazifeden emekliye ayrıldı.
Yine 17-18 yaşlarındadır ki ilk şiirlerini yazmaya başlamış ve “Bahâri” mahlâsını almışdı. İstanbulda çıkan “Hazinei Fünun” “Mekteb”, “Resimli Gazete, “Malûmat” gibi haftalık mecmulaarda ve gündelik “Tercemânı Hakikat” gazetesinde imzası genç bir şâir ve müdekkik olarak tanındı.
Kitab hâlinde basılmış eserleri şunlardır: Rûhi Kur’andan bir sahife nûr (Kur’an Kerimin rumûzuna âid bâzı âyetlerin tercemeleri ve açıklamaları); Risâlci Sipehsâlâhtercemesi (Hazreti Mevlânânın hayat ve menkibelerine aid olub mevlevî târihinin en doğru bir kaynağıdır); Destegül (Hazreti Mevlânanın divanı kebirinden ve mesnevisi ile rubâilerinden bâzı naitler ve şiirler ile tercemeleri, ve edebiyat târihimize âid bazı mütâlaar); Beyânül-vücûd tercemesi (İbnı Kemal’in meşhur eseri); Sünbülistan şerhi (bu meşhur farsca eserin bütün tahlilleri ile terceme ve şerhi); Ravza (edebiyat ve ahlâka dâir bir risâle).
Tamamlanmış fakat basılmamış eserleri şunlardır: Divânı Şemsülhakaaik (İranın eski büyük müelliflerinden Hidâyet Han’ın Mevlânın Divânı Kebir’inden topladığı şiirlerin tercemesi); Mevlânânın rubâiler divânı (Mevlânânın bütün rübâilerinin tercemesi); Kitabül-ilim (İmam Gazâli’nin İhyâül-ülûm’unun bu ismi taşıyan faslının tercemesi); Şâir, nedir? arab şâiri Fearezdak’ı niçin severim?; Hoca Said Efendi kimdir? (Kayın pederinin hal tercemesi); Büyüklerimizi analım (eski şâir ve ediblerin kısa hal tercemeleri); Çocukluk hâtıralarım; Eş’âri Bahâri.
1961 de seksen yaşında idi; ve hâlâ elinde kalem şu üç mühim eseri bitirmeğe çalışıyordu:
“Mevlânâ, şiirleri ve felsefesi”, “Şiir ve mûsikî bakımından mevleviler”, “İlim edebiyatımıza hizmet eden mevlevileri bâzı simâlar”.
Şiir diline örnek olarak aldığımız aşağıdak gazele 1311 (1893 de Mâlûmât Muammasında intişâr etmişdir ki o tarihde hem 13 yaşında bulunuyordu, edebi kültürün sağlamlığına pek canlı şâhiddir:
GAZEL
Âşık oldum sana ben ey mehi tâbende cemal
Eyleme hicrin ile gönlüme irâsı melâl
Kılma artık güzelim tab’ını cevre makrûn
Çünki hûrilere lâyık olamaz öyle hasâl
Olma zâlim mesleğim, merhamet et âşıkına
Hasretindenberidir ağlayorum rûzi leyâl
Öldür ey gül bedenim, sen beni durma öldür
Kalmadı gayri figan etmeğe gönlümde mecal
İntisâb eyle heman dergehi Mevlânâya
Herkesi ehli kemâl etmededir Bâbı Celâl
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM050526
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 5, pages 2723-2724
See Also Note
B.: İzbudak, Mehmed Veled
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.