Onsekizinci asrın ikinci yarısında yaşamış mevlevî dervişi ünlü bir şâir; İstanbulda doğdu. Ömrü hemen tamamen Galata Mevlevîhânesinde geçdi; asrının büyük şâiri ve o mevlevîhânenin şeybi Şeyh Galib’in en yakını, mahremi dostu oldu. Hicrî 1211 (M. 1796...

1934 belediye Şehir Rehberine göre Haliç Fenerinin Haydar Mahallesi sokaklarından; Karadeniz Caddesi ile Cibâli Caddesi arasında uzanır; Kıvrım Sokağı ile kavuşağı vardır, Şâir Bâki Sokağı ile dört yol ağzı yaparak kesişir (1934 B.Ş.R. Pafta 8/96). Cib...

Hayırsever bir hanım; iki kızını evlendirdikten sonra Sakatlar Derneğine âza olmuş ve günlük işini, dilenci olmamak şartı ile sakatlara yardım teşkil etmişdir; 1965 yılı eylülünde adı şu güzel hareketi ile İstanbul basınına geçmişdir: Küçükcekmecede Ye...

Üsküdarda Doğancılar semti yollarından, Ehrem Sokağı ile Gündoğdu Caddesi arasındadır. (1934 Belediye Ş.R. pafta 27). Gündoğdu Caddesi tarafından gelindiğine göre bir arabanın rahat geçeceği genişlikde kabataş döşeli, önce düz, sonra yokuş bir yoldur. ...

1272 ile 1280 arasında (1855-1863) İstanbul Ebniye idâresinde konturat ile çalıştırılmış bir İtayan mühendisidir; yangın yenlerinin haritasını yaptırtmak içni getirtilmişdi; 1273 den sonraki yangınların tanzim edilen haritaları altında bâzan yalnız, bâ...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Eminönü ilçesinin Bayazıd Bucağının Kalenderhâne Mahallesi sokaklarından olup Mustafa Kemal Caddesi ile Burmalı Mescid Sokağı arasında ve Bozdoğan Su kemeri boyunca uzanır (1934 B.Ş.R. pafta 4/50); istimlâk edilmiş, ş...

Geçen asrın ilk yarısında yaşamış bir musikişinas ve şeyh; sarayda Eenderundan yetişmişdir; sesi çok güzeldi, sarayda hânende gencler arasına ayrıldı, sonra onlara çavuş oldu; sarayda iken tekkelere devam ederdi, tarikata intisab etmişdi, saraydan çıka...

İkinci Meşrutiyetde çıkmış mizah gazetesi; adını Sakallı Rıfkı Bey bulmuş, Baha Tevfik Bey tarafından çıkarılmışdır. (B.: Baha Tevfik, cild 4, sayfa 1861). İmtiyazı alınır iken tereddüd edilmişdi; Matbuat Umum Müdürlüğü “Eşek” adını edebe aykırı bulabi...

Çeşidli cinsleri ile malûm hayvan; İstanbulda yüz yıllar boyunca hem yük, hem binek hayvanı olarak kullanılmışdır. Bayram yerlerinde çok süslü palanlar vurulmuş eşeklerle çocuklar dolaştırılmışdır; bâzı mahalle sakaları tarafından, sureti mahsusada yap...

Eve girmeyen, çarşı boylarından, dükkânlardan ayak üstü kapkaç yolu ile öteberi çalap kaçan hırsızlarla yankesicilere İstanbul’da Tanzimat devrine kadar devam etmiş, Türkiyenin bâzı şehirlerinde de imparatorluğun son günlerine kadar sürmüş bir cezâdır....

“Türkçe isim; yüke ve binmeye yarar mâruf hayvan; merkeb, himar. Mecâzen: Ahmak, akılsız, idraksiz, kaba, münâsebetsiz adam; eşeklik: Kabalık, budalalık, münâsebetsizlik” (Kaamusu Türkî). İstanbul ağzında “eşek” tezyif yollu hitabların en hafifidir; hi...

Eşekcilik, bir kira karşılığı eşek sürücülüğü yakın zamanlara kadar İstanbulun mesîrelerinde ayak takımından mürâhik genclere, delikanlılara geçim yolu olmuşdur; Beykozda, Küçüksu Çayırında, Sarıyerde, Büyükadada bu eşekcilere bilhassa rastlanırdı; Bey...

Zamanımızda gizli kesim yerlerinde pek çok eşek kesildiği, bu eşek etlerinin bir kısmının bâzı aşcılarla lokantacılara satıldığı, büyük bir kısmından da sucuk yapıldığı İstanbul gazetelerinde sık sık görülmektedir. Haberler, zâbıta baskınları ile meyda...

Kamyon ve kamyonetlerin bulunmadığı yakın geçmişe kadar İstanbul içinde ve civarında inşaat yerlerine kereste, kum, kireç ve taş gibi yapı malzemesi, İstanbulda yerleşmiş İranlıların ayak takımı eşeklerle taşırlardı. Meselâ bir kamyonun getireceği kumu...

Karadeniz Boğazı ağzına yakın, Irva’nın şimâlinde, Elmas Burnunun doğusundaki koyun önünde iki küçük adacıkdır, yerine gidilip görmek imkânı bulunamadı (B.: Elmas Burnu, clid 9, sayfa 5026)

Hâneberduş pırpırılar argosunda cezâevi, mahbushâne; misâl: iki adam konuşur: — Ortalıkda görünmüyorlar, Bursalı ile sakallısı nerede: — Eşek Cennetinde!..

(Tâlimli kıt’alar teşkili için Yeniçeri Ortalarından) - “Eşkin: Eşen, koşan, çabuk yürüyüşlü” Kaamûsu Türkî). Yeniçerilik zamanında tâlimli asker yetiştirmek için son teşebbüsdür. Üçüncü Sultan Selimin kurduğu Nızâmı Cedid Askeri 1807 Yeniçeri ihtilâli...

Asrımız başlarında yaşamış bir delikanlı olub değerli halk şâiri Merdivenköylü Bitli Tevfik tarafından şu manzûme ile övülmüşdür: Tabakai avamdan saraç şûhi dilbazı Lâkin gel gör çapkının beyzâde nazı nazı Gümüş topuk pâyinde kamerçinler rugandır akr...

“İzmarit balığı soyundan olup ekseriya bütük kıt’adadır ve minakop balıkları ile birlikde bulunur, alt çenesi üst çenesinden kısa, her iki çenesi kadife dişlerle mücehhez, ağzının yanları körüklü ve dili kısadır. Vücudu yassı, sırtı ince, büyük pularla...

XVI asırda yaşamış bir yahudi hekim ve diplomat; Profesör Avram Galanti “Türkler ve Yahudiler” isimli eserinde bu zat hakkında şu malûmatı veriyor: “İtalyanın Udine şehrinde doğmuşdu, babası Alman Mûsevîsi idi. Tıb tahsil ettikten sonra Fransa, Almanya...

1885 ile arasında Galatanın Çöp İskelesi kayıkcılarından bir şehbaz delikanlı; devrinin yüzme şampiyonlarındanmış; kalender halk şâiri Üsküdarlı Âşık Râzi’nin kaydine göre, 5 altınlık bir iddia üzerine Sarayburnundan denize girmiş ve Kınalıadaya kadar ...

Geçen asır sonlarında yaşamış kayıkcı esnafından bir delikanlı olup Tophâne ketebesinden Üsküdarlı halk şâiri Âşık Râzinin evrâkı metrûkesi arasında yine büyük bir halk şâiri olan Nebil Kaptana tahsis edilmiş defterde şu satırlar yazılıdır: “Tophâne İs...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Fâtih ilçesinin merkez nâhiyesinin Kırkçeşme Mahallesi sokaklarından; Mustafa Kemal Caddesi ile Ağırşak Sokağı arasında bir aralık sokakdır (1934 B.Ş.R. pafta 6/65). İstimlâk edilerek şehir haritasından silinmiş, yeri...

Büyük şehir İstanbul’da kadimden beri tenha sokaklarda sapaca köşelere, kenarlara su dökmek, tebevvül, bâzı saygısızlarca âdet edile gelmişdir. Yollarda böyle bir kirletilmeye mâruz gibi duvarlara, okunur, utanılır, kirletilmez ümidi ile ve tebeşir, ya...