Encyclopedia

ALACAÇEŞME ARALIĞI
Haliçte Defterdar sokaklarındandır; yazılmağa değer hususiyeti olmıyan kısacık ve dar bir sokaktır; 1946 da tamir edilmekte idi. Bu sokak, adını, Arpacıhayreddin sokağile olan kavşağı köşesinde ve Arpacıhayreddin sokağında bulunan tek yüzlü, kitabesiz,...
Encyclopedia

ALACAÇIKMAZI
Galatada Tersane caddesindedir; sokağın gerisinde görülen bir duvar, eski Galata suru enkazından kalmış bir parça olsa gerektir; bu çıkmazda kayda değer başka bir şey yoktur (1946).
Encyclopedia

ÂDEM DEDE
Onyedinci asır şairlerinden ve Galata mevlevihanesinin en namlı şeyhlerinden; aslı Antalyalıdır, Çavuşoğulları diye anılan çok zengin bir ailedendir; doğum tarihi bilinmiyor, 1627 (H. 1037) de Antalya mevlevihanesi şeyhi Zincirkıran Mehmed Dedeye dervi...
Encyclopedia

ÂFET (Ûdi)
Geçen asır sonlariyle asrımız başının namlı piyasa sazendelerinden ve bestekârlarından, ermenidir ve asıl adı Hapet’dir. 1847 de İstanbulda Kumkapı semtinde doğdu. O zamanlar meyhaneleriyle meşhur lan Kumkapı piyasa sâzende ve hânendelerinin bilhassa a...
Encyclopedia

ADL-Ü İHSAN
Meşrutiyetin ikinci ilânında İstanbulda her fırsat bulanın gazete çıkardığı, çıkan gazetelerin de şahsiyet düşüklüğü yüzünden bir kaç nüsha sonra kapandığı devirde intişar etmiş yarı mizahî gazetedir. İlk nüshası 6 nisan 1327 (19 nisan 1911) bir çarşam...
Encyclopedia

AFANDOS
İkinci Abdülhamid devrinde yaşamış nev’i şahsına mahsus İstanbullu tiplerinden: rum olduğu halde rumlarla görüşmez, Ahmed Rasim ve arkadaşlarile düşer kalkar, ehlidil, kalender bir adam. Afandosun has dostu, lâkabı hüviyetini pek güzel gösteren bir İyi...
Encyclopedia

AFİF MOLLA
Geçen asır sonlarının kibar ulemasındandı. 1823 e doğru İstanbulda doğdu; Meclisi Kebiri Maarif Reisliğinde bulunmuş ve Maarifi Umumiye Nazır Vekilliği etmiş olan babası sudûrdan İmamedin Efendi de İkinci Mahmuda Başimamlık etmiş Kastamonulu Zeynelâbid...
Encyclopedia

ÂDİL HAN (Ziyad hanlı, Cevad oğlu
İstanbulda yaşayan tanınmış Azerbaycanlı simalardan ilim ve siyaset adamı, uzun zaman İstanbul Üniversitesinde Rus dili ve edebiyatı muallimi olarak tedrisatta bulunmuş ve bu vazifeden tekaüd olmuştur.
Şimali Azerbaycanda Gence vilâyetinin eski hanları...
Encyclopedia

ÂFET
On dokuzuncu asır başında, iki namlı meyhane göçeğinin takma adıdır.
Büyük Âfet, asıl adı Yorgakidir, gayet dilber bir Hırvat genci imiş, Enderunlu Fazıl Çenginamesinde bu delikanlıyı şöyle medih ve tasvir eder:
Büyük Âfet, o güzel Yorgaki,
Sîme benze...
Encyclopedia

AFİFE KADIN
Onyedinci asır ortalarında İstanbul sarayının en büyük şöhretlerinden, güzelliği, zekâsı, hassasiyeti ve sadakati ile Dördüncü Mehmedi kendisine bendetmiş bir kadındır; öyle ki, kırk yıl süren pek tantanalı ve haşmetli bir saltanattan sonra tahttan ind...
Encyclopedia

AFİFE
Sahne artisti, sahneye çıkan ilk Türk kadınıdır; 1902 de İstanbulda doğdu, ve 1923 de Kadıköyünde Hale tiyatrosunda temsil veren Darülbedayi heyeti arasında Jale adiyle sahneye çıktı; yirmi bir yaşında bulunuyordu, devrin zihniyeti, bir islâm kadınının...
Encyclopedia

AFACAN SOKAĞI
Beşiktaş kazasının Vişnezade mahallesi sokalarındandır; her iki kavşağı da Şair Nedim caddesi üzerinde iki dirsekli bir sokaktır. Tramvay yolu tarafından gelindiğine göre, bu sokağın birinci kısmı 5,5-6 metre genişliğinde ve 28 basamaklı ve oldukça dik...
Encyclopedia

AHIRKAPILILAR (Millî mücadelede)
İstanbul Fatihlerinden kırk bir şehidin kabri bulunan bu semtin halkı, Millî Mücadelede bu mukaddes hâtıralar arasında büyümüş insanlara lâyık fedakârlıklar göstermişlerdir.
Aslı Refahiyeli, kendisi doğma büyüme İstanbullu olan Ahırkapılı Yusuf Konuk, ...
Encyclopedia

AHIRKAPI SOKAĞI
Eminönü kazasının Alemdar nahiyesinin Cankurtaran ve Sultanahmed mahallelerinin sokaklarındandır, surlar ile demiryolu arasında, Cankurtaran istasyonundan Akbıyık Camii önüne kadar uzanır. Cankurtaran itasyonu başından yüründüğüne göre, ilk parçası kab...
Encyclopedia

AHIRKAPI KAHVEHANE - GAZİNOSU
İstanbulun, Sarayburnu Parkı Gazinosu müstesna, liman ve boğaz ağzına ve karşı Anadolu kıyılarına bakan biricik kahvehanesidir. Seksen yıl kadar evvel yerinde Ahırkapı Mescidinin bulunduğu söylenir. Ahırkapıdan sahile doğru çıkınca hemen sağ koldadır. ...
Encyclopedia

AHIRKAPI MESCİDİ
Hadikat-ül-cevamiin kaydına göre Ahırkapı dışında Kızlar Ağası Mahmud Ağa tarafından yaptırılıp minberi Kızlar Ağası maktul Beşir Ağa tarafından konulmuş olan ve banisinin nerede gömülü olduğu bilinmeyen bu mescid, bugün mevcut değildir. Doğma büyüme A...
Encyclopedia

AHIRKAPIİSKELESİ SOKAĞI
Eminönü kazasının Alemdar nahiyesinin Cankurtaran mahallesinden, Ahırkapı sokağile deniz arasındadır; çok kısa bir yoldur, Ahırkapı sokağı kavşağı üzerinde geniş bir kemer vardır; bu kemer ile surun “Ahırkapı” denilen kalekapısı arasındaki kısmı paket ...
Encyclopedia

AHIRKAPI FENERİ
İstanbul limanı ağzının en büyük feneridir; ilk defa taştan, kale burçlarından biri üzerine (H. 1169) 1755 de Üçüncü Osman tarafından yaptırılmış, sonra gördüğü tamirlerle bugünkü şeklini almıştır.
Beyaz boyalı kırk metre yüksekliğinde (127 kadem) olan...
Encyclopedia

AHIRKAPI MEYDANI
Eminönü kazasının Cankurtaran mahallesinde, Topkapı Saray surunun “Otluk kapısı” denilen kapısı önündedir, doğu - cenup kenarından demiryolu geçer (B. : Cankurtaran Mahallesi). Meydanda İshakpaşa caddesi başından Ahırkapı sokağının demiryolu altındaki ...
Encyclopedia

AHIRKAPI DALYANI
İstanbulun en namlı dalyanlarından indi, seksen yıldanberi kurulmamaktadır; Mart başından Haziran sonuna kadar devam ederdi; bilhassa kefal, çiroz ve lüfer avlanırdı; bu dalyanın kurulduğu zamanlar, civarında sair balıkçıların kayıkla avlanmaları yasak...
Encyclopedia

AHIRKAPI
Ressam Tepedelenlizade Kâmil Beyin bir yağlı boya tablosu; 1319 resim salonunda teşhir edilmiştir.
Encyclopedia

AHMED (Eskicigüzeli Yetim)
“Eskicigüzeli Yetim Ahmed ile Şalcı kızı Buhurikat Hanım” adındaki eski bir İstanbul masalının kahramanıdır: Sultan İbrahim zamanında Ayvansarayda Hançerli Hamamın kapısında eskicilik yapan Yetim Ahmed, on beş on altı yaşında bir taze civan, yalın ayak...
Encyclopedia

AHMED (İngiliz)
Meşrutiyetin ilk yıllarında seksenlik bir ihtiyar olarak öldüğüne göre, İkinci Mahmud devrinde doğmuş, gençliği Abdülmecid devrinde geçmişti; Sultan Aziz zamanında, saçı sakalı ağardığı halde Galata ve Tophanenin ele avuca sığmıyan kabadayı külhanileri...
Encyclopedia

AHMED (İmameci Kırbalı)
Geçen asır sonlarında İstanbul akşamcıları arasında büyük şöhretlerden, her akşam bir okka rakı nafakası olan ayyaşlardan; bıyıklarını yeni burmağa başladığı ilk delikanlılık çağlarında, esnaf bekârı bir imameci kalfasıydı. Daha çocukluğundan çığırtma ...
