Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ADL-Ü İHSAN
Meşrutiyetin ikinci ilânında İstanbulda her fırsat bulanın gazete çıkardığı, çıkan gazetelerin de şahsiyet düşüklüğü yüzünden bir kaç nüsha sonra kapandığı devirde intişar etmiş yarı mizahî gazetedir. İlk nüshası 6 nisan 1327 (19 nisan 1911) bir çarşamba günü çıkmıştır. Nüshası on paradır, “Necmi İstikbal” matbaasında basılmıştır. Ser muharriri Ahmed Nebil, imtiyaz sahibi Zülfü, mesul müdürü de Riza isminde bugün basın tarihinde mezkûr gazetelerinden başka hatıra bırakmamış kimseler olup meslekdeki acemiliklerini gazetelerinin başına “Şimdilik haftada bir neşrolunur ve her şeyden bahseder gazetedir, ileride daha çok neşredeceğimizi vaad ederiz” diye bir kayıd düşmekle göstermektedirler. Serlevhanın altına da “Gölge etme adl-ü ihsan istemem” cümlesi yazılmıştır ki bu gazetenin adının aldığı Hakkı Paşanın “Adl-ü İhsan” kabilesinin icraatına bir tariz olsa gerektir.
Yazılarından İttihad ve Terakki Fırkasına muhalif olduğu anlaşılıyor, muhalefeti bayağı dedi kodu çerçevesi içindedir, gazeteye sözde mizah yollu derc edilen fıkralar da gayet soğuktur. Bugün asıl gülünecek nokta “Mebuslar ve müntehibler” başlıklı bir bendin başına “Ciddî (!.)” diye işaret edilmesidir. Birinci nüshasının birinci sahifesindeki karikatürün yazısı da soğuktur; züğürt (gazetenin sahipleri) sandalcı olmuştur,...
⇓ Read more...
Meşrutiyetin ikinci ilânında İstanbulda her fırsat bulanın gazete çıkardığı, çıkan gazetelerin de şahsiyet düşüklüğü yüzünden bir kaç nüsha sonra kapandığı devirde intişar etmiş yarı mizahî gazetedir. İlk nüshası 6 nisan 1327 (19 nisan 1911) bir çarşamba günü çıkmıştır. Nüshası on paradır, “Necmi İstikbal” matbaasında basılmıştır. Ser muharriri Ahmed Nebil, imtiyaz sahibi Zülfü, mesul müdürü de Riza isminde bugün basın tarihinde mezkûr gazetelerinden başka hatıra bırakmamış kimseler olup meslekdeki acemiliklerini gazetelerinin başına “Şimdilik haftada bir neşrolunur ve her şeyden bahseder gazetedir, ileride daha çok neşredeceğimizi vaad ederiz” diye bir kayıd düşmekle göstermektedirler. Serlevhanın altına da “Gölge etme adl-ü ihsan istemem” cümlesi yazılmıştır ki bu gazetenin adının aldığı Hakkı Paşanın “Adl-ü İhsan” kabilesinin icraatına bir tariz olsa gerektir.
Yazılarından İttihad ve Terakki Fırkasına muhalif olduğu anlaşılıyor, muhalefeti bayağı dedi kodu çerçevesi içindedir, gazeteye sözde mizah yollu derc edilen fıkralar da gayet soğuktur. Bugün asıl gülünecek nokta “Mebuslar ve müntehibler” başlıklı bir bendin başına “Ciddî (!.)” diye işaret edilmesidir. Birinci nüshasının birinci sahifesindeki karikatürün yazısı da soğuktur; züğürt (gazetenin sahipleri) sandalcı olmuştur, müşterisi Eşek de halk olsa gerektir; Kâğıthane deresinde dolaşırlarken Züğürt:
— Vaktiyle Damad İbrahim Paşa buralara ihsanlar saçarmış, arayalım bakalım.. Belki bakiyesi kalmıştır!..
Diyor; ve bu da nükte oluyor.
27X39 ebadında dört sahife olan gazetenin üçüncü sahifesinde bulunan bir manzume de gazetenin ve sahiplerinin hüviyetini pek hazin bir belâgatla belirtmektedir:
BEN NEYİM?
Bonjur ey kaariini hoş meşreb
İhtimalâtı cem idüb ağleb
Ben neyim bir müzâkere ediniz..
Ben neyim? işte gördüğün gazete
Mesleğimse mizah disen enseb..
Öyle sersem ve mangafa oldum
Ki müsâvi yanımda taşla haşeb
Hele hiç yok ya pantalonum da
Caketimde de yok deliksiz ceb
Bir perişan, harab ve bî derman
Bir garibim, garib değil ağreb.
Ben neyim? ihtimal ki bir umman
Belki bir zırhlı, ihtimal ki şileb...
1908-1914 arasında memlekete hâkim olan bayağı siyasî entrikacılık ve siyasî fikir yoksulluğu bu gazetede de aksetmektedir.
Adlü İhsan gazetesinin ilk sayısının birinci sayfası
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM010459
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 1, pages 219-220
Note
Image: volume 1, page 219
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.