Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
AFİFE KADIN
Onyedinci asır ortalarında İstanbul sarayının en büyük şöhretlerinden, güzelliği, zekâsı, hassasiyeti ve sadakati ile Dördüncü Mehmedi kendisine bendetmiş bir kadındır; öyle ki, kırk yıl süren pek tantanalı ve haşmetli bir saltanattan sonra tahttan indirilen bu hükümdar, sarayda hapsedildiği dairede felâket yoldaşı olarak çılgın bir aşk ile bağlandığı karısı Rabia Gülnuş Sultan ile bu Afife kadını seçmişti.
Dördüncü Mehmedle Afife kadının, Fatih devrinin büyük şairlerinden Molla Husrevin bir gazelini taklid ederek şöyle bir müşaereleri zaptedilmiştir:
Dördüncü Mehmed’in kıt’ası
Beyazlar giydiğince bir dürri yektâya benzersin,
Siyehler giydiğince sen hemen leylâya benzersin,
Yeşiller giydiğince tûtii gyûâya benzersin,
Benim hoş bû Afifem, sen güli ra’naya benzersin.
Afife Kadının cevabı
Beyazlar giydiğince padişehim âye benzersin,
Siyahlar giydikçe Kâ’beyi ulyâya benzersin,
Siyahlar giydiğince Kâ’beyi ulyâya benzersin,
Benim heybetlû hünkârım hemen deryaya benzersin
Afife kadının, Dördüncü Mehmed üzerine yazılmış bir de güzel destanı vardır; ki tarihî vakalar üzerine kaleme alınmış bu çeşid manzumelerin en eski ve güzel örneklerinden biridir:
Sultan kardeşlerim hatırım sorsun
Sultan Süleymana taht mübarek olsun
Er olsun, arasın hasmını bulsun
Bana hayf değil mi der Sultan Mehm...
⇓ Read more...
Onyedinci asır ortalarında İstanbul sarayının en büyük şöhretlerinden, güzelliği, zekâsı, hassasiyeti ve sadakati ile Dördüncü Mehmedi kendisine bendetmiş bir kadındır; öyle ki, kırk yıl süren pek tantanalı ve haşmetli bir saltanattan sonra tahttan indirilen bu hükümdar, sarayda hapsedildiği dairede felâket yoldaşı olarak çılgın bir aşk ile bağlandığı karısı Rabia Gülnuş Sultan ile bu Afife kadını seçmişti.
Dördüncü Mehmedle Afife kadının, Fatih devrinin büyük şairlerinden Molla Husrevin bir gazelini taklid ederek şöyle bir müşaereleri zaptedilmiştir:
Dördüncü Mehmed’in kıt’ası
Beyazlar giydiğince bir dürri yektâya benzersin,
Siyehler giydiğince sen hemen leylâya benzersin,
Yeşiller giydiğince tûtii gyûâya benzersin,
Benim hoş bû Afifem, sen güli ra’naya benzersin.
Afife Kadının cevabı
Beyazlar giydiğince padişehim âye benzersin,
Siyahlar giydikçe Kâ’beyi ulyâya benzersin,
Siyahlar giydiğince Kâ’beyi ulyâya benzersin,
Benim heybetlû hünkârım hemen deryaya benzersin
Afife kadının, Dördüncü Mehmed üzerine yazılmış bir de güzel destanı vardır; ki tarihî vakalar üzerine kaleme alınmış bu çeşid manzumelerin en eski ve güzel örneklerinden biridir:
Sultan kardeşlerim hatırım sorsun
Sultan Süleymana taht mübarek olsun
Er olsun, arasın hasmını bulsun
Bana hayf değil mi der Sultan Mehmed
Barıştırdım tavşan ile tazıyı
Görsem gerek başta olan yazıyı
Cenge saldım nice yüz bin gaziyi
Bana hayf değil mi der Sultan Mehmed
Kâfirlere otağımı verdiler
Eski sarayıma ateş vurdular
Anan öldü uğrun döndü dediler
Bana hayf değil mi der Sultan Mehmed
Söyleyin Gülnuşa kareler bağlasun
Ah ettikçe ciğerimi dağlasun
Sultan Mehmed Şimşirlikde ağlasun
Bana hayf değil mi der Sultan Mehmed
Afife Sultan bunu böyle söyledi
İnin aşkın deryasını boyladı
Tacını tahtını viran eyledi
Bana hayf değil mi der Sultan Mehmed
A kullarım suçum nedir bilmedim
Yeğeni hırsız iken paşa eyledim
Bostancıbaşı Musaya neyledim
Bana hayf değil mi der Sultan Mehmed
Her ne dediniz ise hep eyledim
Vezirin başını size yolladım
Kızlarağasını âzad eyledim
Bana hayf değil mi der Sultan Mehmed
Ahmedimin figanına duramam
Mustafamın dahi yüzün göremem
Hatice Sultanın halini soramam
Bana hayf değil mi der Sultan Mehmed
Hasekimin tacın tahtın aldılar
Yüreğimi bölük bölük böldüler
Sultan Süleymana tahtımı verdiler
Bana hayf değil mi der Sultan Mehmed
(B. : Mehmed IV; Gülnûş Sultan; Hatice Sultan; Mustafa Paşa, Müsahib; Turhan Sultan; Musa Paşa, Bostancıbaşı; Süleyman Paşa; Şimşirlik).
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM010469
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 1, page 225
See Also Note
B. : Mehmed IV; Gülnûş Sultan; Hatice Sultan; Mustafa Paşa, Müsahib; Turhan Sultan; Musa Paşa, Bostancıbaşı; Süleyman Paşa; Şimşirlik
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.