İstanbulun eski tulumbacılık âleminde iki sınıf mahalle yangın tulumbası sandıklarından idi. İkinci Abdülhamid devri sonlarında, 1890 ile 1900 arasında bu sandıkda Bahriye Çarkcı Mektebi talebesinden birkaç delikanlı, posta memurlarından İngilizce, fra...

Kâğıdhâne Suyunu şehre akıtmak için kurulmuş şebekenin su kemerlerinden; Kemerburgaz Köyünün bulunduğu vâdide, Kemerburgaz Köyü - Kâğıdhâne Köyü şosesi ile Kâğıdhâne Deresi üzerinde, Kemerburgaz Köyünün 1,5 kilometre güney - doğusundadır. Cornelius Gur...

Bu eski serpuşun çeşidlerini kadimden beri asker tâifesinin alt kademelerinde bulunanlar ile esnaf tabakası, uşak ve ırgad takımı giye gelmiş idi (B.: Külâh); onların arasında bıçkın meşreb olanlar, “eşbeh civan” diye anılır alımlı, çalımlı, yakışıklı ...

1958 de İstanbulda yapılan Milletlerarası Avrupa Güzellik Yarışmasında “Avrupa Güzeli — Güzellik Kraliçesi” seçilen Avusturya güzeli kız; İstanbulda güzellik kraliçesi tâcını giydiği zaman: “Parada, mücevherde gözüm yok, saadeti arayacağım” diyen bu gü...

Kumkapuda Kazânisâdi Mahallesinin yollarından; Tabur Sokağı ile Molataşı Caddesi arasında bir aralık sokakdır (1934 Belediye Ş.R. Pafta 3/29). İki araba geçecek genişlikde, paket taşı döşelidir; 2-4 katlı kâgir ve beton evler ve apartımanlar arasından ...

İstanbulun her semti gibi Eğrikapu semti de büyük yangın felâketleri görmüşdür, bilhassa Ayvansarayda çıkan yangınlar, şiddetli poyraz rüzgârları ile Eğrikapu içinde bir ateş âfeti olmuştur. Semtin kendi içinden de yangınlar çıkmışdır. 24 Ağustos 1901 ...

“Softa Sinan Mescidi” adı ile de anılır; Hadikatül Cevâmi şu malûmatı veriyor: “Halıcılar köşkü civarında Mollaşeref Mescidi yanındadır; bânisi Softa Sinan Fatih Sultan Mehmedle gelenlerdendir; mescidi yanında medfundur; bu mescidin mahallesi vardır.” ...

1934 Belediye Şehir Rehberinin alfabetik cedveline göre Büyükadanın İskele bölgesi sokaklarından; yerine gidilip bu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (Aralık 1967).

Yukarı Boğazın Rumeli yakasında Yenimahalle ile Rumeli Kavağı arasında sâhilde bir mevkiin adı.

Beşiktaşda Vişnezâde Mahallesinde Dibekci Kâmil Sokağındadır; Hadikatül Cevâmi şu malûmatı veriyor: “Beşiktaş kurbindedir; bânisi Ekmekci Ali Ağa Fâtih Sultan Mehmedin adamlarındandır, merkadi malûm değildir; bu mescidin mahallesi vardır”. Ekrem Hakkı ...

(Harb zamanlarında ve büyük yangınlardan sonra İstanbulda) — Eski ahşab İstanbulda şehrin dörtde birini, yarısını, yarısından fazlasını yok etmiş ateş âfeti büyük yangınlardan sonra felâketzede onbinlerce insan bir de açlıkla karşılaşmışdır, ve ilk ara...

Askere ekmek temini iltizam usûlü ile üzerine alan müteahhidlere kadimden beri verile gelmiş unvandır; zahîreyi ekmekcibaşılar temin eder, askerî birliklere tayınları da onlar dağıtırdı; devlet sâdece mîrî bir fırın verirdi, yeniçerilik devrinde de ace...

Boğaziçinde Beykozun Yalıköyü semti yollarından; Yalıköyü - Beykozçayı Sokağı ile bayır üstünde Adâlet Sokağı arasında uzanır (1934 Belediye Şehir Rehberi paftasında Adâlet Sokağının adı yazılmamışdır). Beykoz Kuyu Sokağı, Fıstıklı Yalı Sokağı, Yalıköy...

Beyoğlunda Firuzağa Mahallesinde kendi adına nisbetle Ekmekci Camii Sokağında idi. Hadikatül Cevâmi şu mâlumatı veriyor: “Tophâne kurbindedir, bânisi Ali Ağadır, mescidi yanında medfundur, mescidin mahallesi vardır”. Tahsin Öz “İstanbul Camileri” isiml...

Üsküdarın Selâmsız semti yollarından; Selâmsız Caddesi ile Fıstıkağacı Sokağı arasındadır; Selâmsız mektebi Sokağı, Kozanoğlu Sokağı, Isırgan Sokağı, Doğramacı Mehmed Sokağı, Babacan Sokağı ile kavuşakları vardır (1934 Belediye Şehir Rehberi Pafta 27/S...

Hadikatül Cevâmide “Hacı Muhiddin Mescidi” adı ile kayıdlı olup şu malûmat verilmektedir: “Edirne Kapusu kurbindedir; bânisi Fâtih Sultan Mehmedin ekmekcibaşısıdır, kabri mescidinin mihrabı önündedir, mahallesi vardır”. Hâlen mevcud değildir; Ekrem Hak...

Vak’ai Hayriyeden önceki devirde bâzı esnaf ekmekcilere yamak kabul edilmişdi, eski büyük Ordu - Esnaf Alaylarında Ekmekcibaşı Ağa ve Ekmekciler alayına katılarak geçerlerdi; ekmekcilere yamak esnaf şunlardır: Tuzcular (Bu esnaf ekmekciye yamakdır, zîr...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre (Pafta 4/49) Vefâda Kovacılar Caddesi üzerindedir; haziresinin yan duvarı da Taştekneler Sokağı kenarınca uzanır. XVII. yüz yılın ilk yarısında yapılmışdır, kitâbesi bulunmadığı için yapı tarihi kesin olarak bilinmiyo...

Fatihde Sofular Caddesinde, bu caddenin Sofular Tekkesi Sokağı ile olan kavuşağı köşesindedir; Aksaraydan Fatihe doğru gidilirken sol koldadır; Mecmuai Tekâyanın kaydına göre bir Şâbânî dergâhı olup âyin günü cuma idi. Onbeşinci asır sonları ile onaltı...

Cağaloğlunda Şerefefendi Sokağında Esnaf hanındadır; 507 sayılı kanuna göre 10 Kasım 1965 tarihinde kurulmuşdur, kurucuları 411 işyerini temsil eden 50 kişidir. Her üye 10 lira kaydiye ücreti ve yılda 150 lira âidat öder (İstanbulda 441 ekmek fırını ve...

Şişlinin yollarından; Elhan Sokağı ile Valikonağı Caddesi arasında uzanır, Akkirmanlı Sokağı ile kavuşağı vardır (1934 Belediye Ş.R. Pafta 18/160). Valikonağı Caddesi tarafından gelindiğine göre iki araba geçecek genişlikde, paket taşı döşeli olarak ba...

“Yenibağçede Mimar Sinan Mescidi yakınındadır; dâima akar kaba ve acı sulu bir çeşmedir; yapdıran Ekmekçi Sinan adında bir hayır sâhibidir, yapdırılmasına Mehmed Bey adında bir zâtin sebeb olduğu kitâbesinde işâret edilmişdir; kitâbesinin tarih mısraı ...

İstanbuldaki bâzı dergâhların semâhâne - mescidlerini kaydetmiş olan Hadikatül Cevâmi bu tekkenin semâhâne - mescidini almıyor; Ekmel Tekkesinin karşısında bulunan Sofular Mescidi maddesinde bu tekkeden şu satırlarla bahsediyor: “Sofular Mescidinin kar...

İkinci Sultan Mahmud zamanında 1814 - 1815 arasında tanzim edilmiş bir Bostancıbaşı Defterinde, Boğaziçinin Rumeli yakasında Ortaköy ile Kuruçeşme arasında gösterilmiş bir deredir (B.: Bostancıbaşı Defterleri, cild 6, sayfa 2979); hâlen mecud olmayan b...