Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
EKMEKCİBAŞI MESCİDİ
Beşiktaşda Vişnezâde Mahallesinde Dibekci Kâmil Sokağındadır; Hadikatül Cevâmi şu malûmatı veriyor: “Beşiktaş kurbindedir; bânisi Ekmekci Ali Ağa Fâtih Sultan Mehmedin adamlarındandır, merkadi malûm değildir; bu mescidin mahallesi vardır”. Ekrem Hakkı Ayverdi “Fâtih Devri Mimârîsi” isimli eserinde şunları yazıyor: “Beşiktaşda Valdeçeşmesi semtinin Ihlamura bakan sathı mâilinde tamamen yeni yapı, ahşab, ufak bir mesciddir. Birinci ve ikinci bânilerinin kabirleri de oradadır; namaza açıkdır (1953)”. Tahsin Öz de “İstanbul Camileri” isimli eserinde: “Dibek Câmii de denilir, bânisi Fâtihin eekmekcibaşısı Ali Ağanın bu mescid hazîresinde bulunan kâbir taşında 890 (M. 1485) tarihi vardır; Câmi 1277 (M. 1860) da Refia Hanım tecdid ettirmişdir; ufak, ahşab binâdır (1965)” diyor.
Bu satırların yazıldığı sırada görülen mescid ahşab değildi, dört kâgir duvar üzerine kiremitli ahşab çatı örtülü bir binâ idi. İki taş basamakla çıkılan pabuçluk - medhalin karşısında bir ders odası bulunuyordu, sol tarafda bir ahşab merdivenle üstdeki kadınlar mahfiline çıkılmakda, sağdaki bir kapudan da ibâdet sahnına girilmektedir. İbâdet sahnında sağlı sollu iki maksûre vardır, bu maksûrelerin üstünde de kafesli kadınlar mahfili bulunmakdadır; iki yan ve mihrab duvarlarında ikişer pencere vardır, kadınlar m...
⇓ Read more...
Beşiktaşda Vişnezâde Mahallesinde Dibekci Kâmil Sokağındadır; Hadikatül Cevâmi şu malûmatı veriyor: “Beşiktaş kurbindedir; bânisi Ekmekci Ali Ağa Fâtih Sultan Mehmedin adamlarındandır, merkadi malûm değildir; bu mescidin mahallesi vardır”. Ekrem Hakkı Ayverdi “Fâtih Devri Mimârîsi” isimli eserinde şunları yazıyor: “Beşiktaşda Valdeçeşmesi semtinin Ihlamura bakan sathı mâilinde tamamen yeni yapı, ahşab, ufak bir mesciddir. Birinci ve ikinci bânilerinin kabirleri de oradadır; namaza açıkdır (1953)”. Tahsin Öz de “İstanbul Camileri” isimli eserinde: “Dibek Câmii de denilir, bânisi Fâtihin eekmekcibaşısı Ali Ağanın bu mescid hazîresinde bulunan kâbir taşında 890 (M. 1485) tarihi vardır; Câmi 1277 (M. 1860) da Refia Hanım tecdid ettirmişdir; ufak, ahşab binâdır (1965)” diyor.
Bu satırların yazıldığı sırada görülen mescid ahşab değildi, dört kâgir duvar üzerine kiremitli ahşab çatı örtülü bir binâ idi. İki taş basamakla çıkılan pabuçluk - medhalin karşısında bir ders odası bulunuyordu, sol tarafda bir ahşab merdivenle üstdeki kadınlar mahfiline çıkılmakda, sağdaki bir kapudan da ibâdet sahnına girilmektedir. İbâdet sahnında sağlı sollu iki maksûre vardır, bu maksûrelerin üstünde de kafesli kadınlar mahfili bulunmakdadır; iki yan ve mihrab duvarlarında ikişer pencere vardır, kadınlar mahfilinde de sokağa bakan iki pencere bulunmaktadır. Pek çok tâmir ve tâdil görmüş olan minâresinin kaaidesine konmuş bir kitâbeden son zamanlarda yapıldığı anlaşılıyor, kitâbe metni şudur: “Bu minâreyi Balkır Ailesinin nezih ruhlarına ithaf ediyorum; E. Karakaş; A. Kâşif; 1965”.
Avluda mihrab duvarı tarafından müezzin meşrutası evvelce ahşab imiş, o meşrûta da 1965 de Edirneli Ayşe Edâ Hanımın ruhunu şâd etmek için kâgir olarak yenilenmişdir. İmam meşrûtası mescidin karşısında iki katlı ahşab bir binâdır.
İlk bânisinin minâre tarafında olan kabrinin baş taşındaki tarihli kitâbe şudur: “Ebülfeth Sultan Mehmed Han Hazretlerinin ekmekcibaşısı Ali Ali Ağa rûhuna el fâtiha; 890”.
Hadikatül Cevâmi Ali Ağanın kabrinin nerede olduğunun bilinmediğini yazıyor; mescid 1277 (M. 1860) da Râşid Ağa adında bir zâtin zevcesi olan Refia Hanım tarafından yeniden yapılmışdı; 1276 (M. 1859) da vefat eden Râşid Ağanın kabri de oradadır; öyle tahmin ederiz ki, ilk bânii, Ali Ağanın adına bir taşı, vesilei rahmet olmak üzere 1860 da Refia Hanım konmuş olacakdır, bu takdirde Ali Ağanın kabri sembolik bir kabirdir. Aynı hazîrede mescidin imamlarından Elhac Hâfız Mustafa Zihni Efendinin kabri bulunmaktadır, 1322 (1906) da 110 yaşında vefat etmiş olan bu zat bu mescidde bir asra yakın, 80 sene imamlık yapmışdı. Ziyaretimiz tarihinde mescidin imâmetini Bay Tayfun Demirkol, müezzinliğini de Bay Osman Kılıç ifâ etmekde idiler (1966)
Bibl.: Hâlid Eraktan, Gezi notu; Hakkı Göktürk, Gezi notu.
Beşiktaşda Ekmekcibaşı Mescidi
(Resim: Serpil Büyükerbil; plân: H. Eraktan)
Theme
Building
Contributor
Serpil Büyükerbil, H. Eraktan
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM090734
Theme
Building
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
Serpil Büyükerbil, H. Eraktan
Description
Volume 9, pages 4976-4977
Note
Image: volume 9, page 4976
Bibliography Note
Bibl.: Hâlid Eraktan, Gezi notu; Hakkı Göktürk, Gezi notu.
Theme
Building
Contributor
Serpil Büyükerbil, H. Eraktan
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.