Osmanlı pâdişahlarının şahsına âid parası için, Türkiye’de saltanatın kaldırıldığı târihe kadar kullanılmış bir terim; bu paranın kaynağı da “Padişahlık Hasları”, “Havâsı Hümâyun” denilen ve yıllık vergi geliri pâdişahlık makamına tahsis edilmiş yerler...

Alemdar nâhiyesinin Binbirdire Mahallesindedir, Işık Sokağı ile divan yolu arasında uzanır (1934 Belediye Şehir rehberi, pafta 4 de 18.) İki araba geçebilecek genişlikde kabataş döşelidir, üzerinde ikişer katlı ahşab evler bulunan tek dirsekli bir soka...

Muharir, muallim; aslı Kayserili bir âileye mensub olup 1886 da İstanbulda doğdu, babası avukat Mığırdiç Cebelidir; Kumkapuda Bezciyan ermeni mektebinde okudu, ayrıca husûsî dersler aldı, 1902 Maarif Nezâreti tarafından açılan bir musâbakayı kazanarak ...

Alemdar nâhiyesinin Eminsinan Mahallesi yollarından; Neviye Sokağı ile Piyer Loti Caddesi arasındadır, her iki başı yüksekte, sarkmış ip şeklinde bir sokakdır; bir araba geçebilecek genişlikde, kabataş döşeli olup üzerindeki kapu numaraları 1 - 27 ve 2...

Külhâniler ve hâneberduşlar argusundo heroin, afiyon, esrar, rakı ve şarab; mübtelâsı oldukları keyif verici her şey; bâzı argo araşdırıcıları bu kelimeyi yalnız afiyon karşılığı kullanılır gösterir ise de hatâlıdır; meselâ Sirkecide iç çatmaları hâneb...

Külhanîler ve hâneberduşlar argosunda, bir yere konmuş, yahud bir yerde unutulmuş, başkasının parasını, cebe atılabilecek her hangi bir şeyîni sâhibinden habersiz almak, çalmak; misaller; Bir tahvehânede bir masa etrâfındaki dört kopukdan biri: — Ulan...

Eminönü İstimlâklerinde yıkılan hanlardan? Mısırçarşısı’nın, Eminönü kapısının sağ yanındaki Tahmis Caddesinde idi. Özay ASLAN

Geçen asır sonları ile asrımız başında yaşamış şâir ve muharrirlerden; 1867 de İstanbul’da doğmuşdur. Jandarma Dâiresi Reisi Hakkı Paşanın oğludur; muntazam, ciddi bir tahsil görmemiş, devamlı bir memuriyet veya iş hayatı olmamışdır, has mânası ile kal...

Galata (Kulekapusu) Mevlevîhânesinin son şeyhi; Gelibolu Mevlevîhânesi şeyhi Hüseyin Azmi Dede Efendinin oğludur, hicri 1270 de (milâdî 1853 - 1854) Gelibolu Mevlevihânesinde doğmuşdur; dedesi Ali İzzet ve daha büyük ceddi Kara Mustafa dedeler de Gelib...

(1852-1933) Hukuk bilgini ve devlet adamı; İstanbulda doğdu, Ali Tayyib Bey adında bir zâtin oğludur; ilk tahsili İstanbulda gördükden sonra Parisde Saint Louis Lisesinde okudu, yüksek tahsilini İstanbulda Galatasarayı Sultanisinde açılan hukuk şûbesin...

Son yeniçeri ağası; 1826 da Vak’ai Hayriyede (B.: Yeniçeriler; Vak’ai Hayriye) pâdişaha, dolayısı ile devlete sâdık kaldı, ve yeniçerilere karşı çıkarılan Sancağı Şerif altında bulundu. Ocak kanlı bir şehir muharebesi ile kaldırıldıkdan sonra Mehmed Ce...

Geçen asır sonlarında yaşamış bir edib, şâir; edebiyâtımızda yeni bir devrin mübeşşirlerinden Recâîzâde Mahmud Ekrem Beyin büyük kardeşi: 1838 de İstanbulda doğ,u Bâbıâlî Terceme Odasından yetişdi, Petersburg elçiliği başkâtibliğinde, Kastamonu ve Aydı...

On altıncı asır şâirlerinden; aslı Manastırlıdır; Enderundan yetişmişdir, İkinci Sultan Selime şehzadeliği zamanında lalalık yapmışdır; sonra timarlı sipâhi olmuşdur; şehzâdesi pâdişah olunca Anadolu timar defterdarlına tâyin edilmiş, nihâyet sipâhilik...

Bahçekapi’da, Şeyhülislâm Hayriefendi Caddesinde 17 kapı numaralı olan han, 1852 senesinde yaptırılmıştır. 93 harbinde Kırım’dan gelen muhacirlere ikâmetgâh olarak tahsis edilmiştir. 1959 yılında Türkiye İş Bankası mülkiyetine geçen han, üç katlı bir b...

On altıncı asır şâirlerinden; İstanbulludur, sahın müderrislerinden bir zâtin oğludur; Kastamonulu Lâtifi kendi adına nismetle anılan şuerâ tezkiresini yazdığı sırada bu Celâl Çelebi, sohbetinin tatlılığı ve nüktedanlığı ile tanınmış bir tâze civan imi...

Asker ressamlarımızdan, 1858 de doğdu, 1877 de Harbiye Mektebinden piyâde zâbiti olarak çıkdı, 4. Ordu redif dâiresinde bir vazîfeye tâyin edildi; 1894 de Erkânı Harbiyei Umumiye dâiresi resimhânesine nakledildi. Bu tarihden sonraki hayatı bilinmiyor. ...

Çağdaş İstanbul basınının en mümtaz sîmâlarından biri; 1909 da İstanbul’da doğdu, eski hâriciye memurlarından Cemil Beyin oğludur; İstanbul Erkek Lisesinden diploma aldıkdan sonra Almanyaya gitti, Friburg Üniversitesinde okudu, memlekete döner dönmez a...

1962 yılında Çapa’da “Özel İstanbul İlk ve Ana İlk Okulu”nda okuyan 7 yaşında bir çocuk lopu, anası tarafından 1958 ihtilâlinde Bağdad’da öldürülen Irak Kıralı Faysal’ın oğlu olduğu iddia edilmiş ve çocuğun, babası kıral Faysal’ın Irak dışındaki servet...

Ünlü Türk karikatüristi; Türkiye’de bu sanat kolunun öncülerinden; zamanında “Üstad Cem” diye anılırdı; “Cem” önce, adının kısaltılmış şekilde imzâsı olmuş, sonra da onu soyadı olarak kullanmışdır. 1882 de İstanbul’da doğdu, Doktor Cemal Paşa adında bi...

Tarikatlerin tarihcesi bu Ansiklopedinin konusu dışındadır. (Tarikatler için lâtin asıllı Türk harfleri ile kaynaklar: İslâm Ansiklopedisi; Mehmed Zeki Pakalın, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri). Celvetiye Tarikatı büyük mutasavvıf şair Üsküdarlı A...

Eyyubda, Karyağdı Bayırının arkalarında münferide ve zamanımızda metrûk bir mezarlık idi. Dört köşe köfeki taşından, ve hemen hepsi gaayet iri, 1,70 – 1,90 metro boyunda kabir şâhidelerinin hepsi yazısızdır. Bu mezarlık toplum ahlâkının en asîl örnekle...

Karaköy Meydanından Tersâne Caddesine doğru gidildiği zaman, sağ tarafda bir çıkmaz olan Perçemli Sokakdadır; bu sokağın bitiminde yedi sekiz basamak merdivenle çıkılır oldukca geniş bir sed üstündedir; 2 kapu numarasını taşıyan 80 - 90 yıllık bir yapı...

1875 ile 1885 arasında İstanbul’un namlı köçeklerinden; bir sokak fenercisinin oğlu olup çocukluğunda Aksaray’da Yeşiltulumba kahvehânelerinin birinde çıraklık yaparken, o devirde külhanbeyleri ve kaldırım kabadayıları ile meşhur Aksaray’ın haytaları t...

1875 ile 1885 arasında İstanbul’un namlı köceklerinden; onbeş yaşlarınd iken melek sîmâ bir çocuk olup Tersâne Sibyan Taburu Mızıkası etrâfındandı: bir cuma günü semtinin tulumbacıları ile Kâğıdhaneye gidip işret etmesi, zil zurna sarhoş edilerek kıbti...

Sarayı Hümâyunda çalgıcıbaşı olan bu şahıs, Şişli Ermeni Kabristanında bulunan mezartaşı kitabesine göre 1826 da doğmuş ve 1882 de vefat etmiştir. Hayatı hakkında başka bir bilgi elde edinilemedi. Kevork PAMUKCİYAN