XVIII. yüzyıl sonlarında yaşamış bir kadın hattat; saray başhasekisi Ahmed adında bir zâtın kızı olup 1194-1195 (M. 1780-1781) arasıda İstanbulda doğmuşdur. Topkapu Sarayı Müzesinde bir "Hilyei Şerif" levhası vardır ki bu levhanın arkasına yazılmış uzu...

Üçüncü Sultan Ahmedin kızı, Üçüncü Sultan Mustafanın anadan üvey, Birinci Sultan Abdülhamidin ana baba bir küçük kız kardeşi; hicrî 1138 (M. 1725 - 1726) de doğdu, anasının adı Rabia Şermi Sultandır; hicrî 1171 (M. 1758) de 32-33 yaşlarında iken Muhsi...

"Aslı arabca olan ism'in arabca cem'i, isimler" (Türk Lûgatı). Eskiden bâtıl îtikadlarla yapılan şu işe esmâ çekmek denilir: bir murad, yâhud birinin saadet veyâ felâketini temini yolunda gece abdest alınır, tek başına bir odaya kapanılır, hayır veya ş...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Haliç Fenerinin Hamamî Muhiddin Mahallesi sokaklarından; Kalpakcı Çekmesi Sokağı ile Yazıcı Camii Sokağı arasında bir aralık sokakdır (1934 B.Ş.R. Pafta 8/107). Kalpakcı Çeşmesi Sokağı tarafından gelindiğine göre beto...

Çamlıcada Küçük Esma Sultanın bağı (B.: Esmâ Sultan; Küçük); geçen asrın ilk yarısında o havâlinin en mâmur köşelerinden biriydi; İkinci Sultan Mahmudun en sevdiği yerlerden biriydi; Esmâ Sultan haşmetli üvey kardeşini sık sık dâvet ederek mükellef içk...

Kadırga Limanında Büyük Esmâ Sultanın sarayı; XVIII. yüzyıl ikinci yarısında istanbulbulun büyük ahşab binâlarından biriydi; hicrî 1168 (M. 1755) büyük Hocapaşa Yangınında Bâbıâli de yanmış, o sırada yalısında bulunan Esmâ Sultan, Bâbıâli yapılıncaya k...

“Esnaf - Vaktiyle muhtazam sınıflara ayrılmış san'atkârlar, dükkâncılar; Yorgancı Esnafı, Bakırcı Esnafı gibi. Esnaflık – Dükkânda işleyen veyâ öte beri satanların işi. Esnaf Kethüdâsı – Her esnafın hükûmetce işlerini gören ve kendilerinin kefâlet ve s...

Yüz yıllar boyunca kalender meşreb şâirler zanaat sâhibi ve esnafdan güzel gençleri manzumelerle övmüşlerdir; esnafdan veya zanaat erbâbından bir güzel genç şânında kıt’alar, gazeller şarkılar yazılmış, hattâ bunlarla da yetinilmeyerek İstanbul, Edirne...

Zamanımızda İstanbulun büyük ve mükemmel techiz edilmiş büyük bir hastahânesidir; Bayazıd, Süleymâniye ve Vefâ semtleri arasındadır, Takvimhâne Caddesi ile Süleymâniye Caddesinin kavuşak noktasındadır. 1200 metre karelik bir arsa üzerine inşâ edilmiş 4...

Eski esnaf loncalarının kaldırılması ile onların yerine kurulan Esnaf Cemiyetleri hakkında aşağıdaki satırları Kâzım Yorulmaz’ın “Esnaf Kılavuzu” isimli eserlerinden alıyoruz: “İstanbulda bulunan esnaf kethüdalıklarının kaldırılarak, ahval ve muamelât...

Türk tiyatrosunda kantoların, kantocu kızların (şantöz – dansözlerin) önemli yer aldığı geçen asır sonlarında sahnede esnaf tipleri üzerine âşıkane terennümler İstanbul halkı, kantocular güzel bir delikanlı olarak tahayyül edilecek bir Dondurmacıya, bi...

Eski esnaf cemiyetlerinin resmî mühürleri son derece dikkate değer; mühür biri sap, dördü asıl mühür olmak üzere beş parçadan mürekkeb olarak yapılırdı; mührün dört parçası cemiyetin birer âzâsında, sap parçası da reisde dururdu; cemiyet adına bir kâğı...

Cağaloğlu Şerefefendi Sokağındadır, 5 katlı 20 odalı kâgir bir binadır; İstanbul Esnaf San’atkârları Dernekleri Birliğinin malıdır. İçinde 20 esnaf derneği bulunmaktadır. Birliğe mensub 75 derneğe kâfi gelmediğinden bu birlikce beş katlı ve yüz odalı b...

Onyedinci yüzyıl ortasında Dördüncü Sultan Mehmedin ilk saltanat yıllarında mütegallibe yeniçeri ocağı ağaları ile onların elinde bir kukla olan sadırâzam Melek Ahmed Paşanın zâlim idârelerine karşı bütün İstanbul esnafının ayaklandığı bir halk ihtilâl...

Arfoda erkek çocuklar ve delikanlılar peşinde dolaşır cinsî sapık erkek; Ferid Devellioğlu “Türk Argosu” isimli lûgatında bu kelimeye dört ayrı karşılık koymuşdur: 1 – ahlâksız kadın; 2 – muhabbet dellâlı, mutavassıt erkek; 3 – me'bun; 4 – kahve kahve ...

Geçen asrın ikinci yarısında ve asrımız başında yasamış ve kuvvetli, pervâsız hicivleri ile zamanında çok geniş şöhret sâhibi olmuş bir şâir; aşağıdaki hal tercemesini İbrâhim Alâeddin Gövsa’nın “Türk Meşhurları” isimli eserinden alıyoruz: “1847 de Kır...

Geçen asır sonlarında yaşamış Tophâne İskelesi kayıkcılarından ümmî bir saz şâiri; İstanbul kayıkcılarının hayatı üzerine üç koşması biliniyor ki İstanbulda kırk seneye yakın denize kürek çalmış Eşref Dayının hayli mâceralı rindâne bir hayatı olmuşdur....

Beyoğlu ilçesinin Şişli Nâhiyesinin Bozkurt Mahallesi ile aynı ilçenin Taksim Nâhiyesinin Eskişehir Mahallesinin müşterek sokaklarından; Eskişehir Mahallesinde Peşkirağası ve Lâlezar sokakları ile Bozkurt Mahallesinde Ergenekon Caddesi arasında uzanır ...

İkinci Abdülhamid devrinin pek namlı tulumbacılarından; 1900 ile 1905 arasında 30 - 35 yaşlarında ve Üsküdar Karakolluların reisi idi; gencliğinde gaayetle yakışıklı olub yorgancı kalfası imiş, o devirde bütün akran ve emsâli gibi tulumbacılığa heves e...

Geçen asır sonları ile asrımız başlarında yaşamış kalender bir bektâşi şair; 1908 - 1910 arasında hayli yaşlı olup Tahtakalede bir bekâr odasında oturur seyyar berberlik yapardı, nefes kılıklı bir manzûmesi biliniyor: Pirsin dedin yâri dilkeş isterim ...

“Ondokuzuncu asrın sonlarında elçilik ve vâliliklerde bulunmuş ve şâir olarak da tanınmış bir Osmanlı müşiri (mareşali); Bursalı Ahmed Sıdkı Efendinin oğludur, 1819 da Bursada doğdu, biraz medrese okudukdan sonra Harbiye Mektebine girdi, mülâzim rütbes...

Mühendishânei Berrîi Hümâyûnun en eski mezunlarından kıymetli bir kartograf zâbit; aynı okulda muallimlik yapmış Hacı Ahmed Emin Efendinin oğludur; 1838 de Belgrad civârı ile istihkâmlarının haritalarını resmetmeye memur edilmiş; 1844 de Bosna sınırı b...

“Eyyubda Bahariye yolunda Şahsultan Camii ve Ebûbekirağa Çeşmesinin ilerisinde mezarlık önündedir. Kitâbesi yeni Türk harfleri ile yazılmışdır: Eşrefin Çeşmesi Doktor Neşet Osman Beyin mahdumu merhum Eczacı Eşref Neşet Beyin rûhu için hayrat olarak re...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Kadıköyünde Yeldeğirmeni semtinde Recâizade Sokağı ile İzzettin Sokağı arasında bir aralık sokakdır (1934 Ş.R. Pafta 29/Yeldeğirmeni).