Onsekizinci asır ülemasından şeyhülislâmların elli dokuzuncu; babası şeyhülislâm Paşmakcızade Ali Efendidir, 1680 (H. 1091) de İstanbulda doğdu, mektep ve medrese görmedi, hususî öğretmenler tarafından yetiştirildi, bunların içinde de en kıymetli hocas...

Onsekizinci asır devlet adamlarından; doğum tarihi bilinmiyor, 1775 (H 1189) da yüz yaşını aşmış bir pir olarak öldü. Bütün ömrünce gayet halim ve selim, babayani tavırlı, herkese tatlı dille ve fevkalâde tevazu ile muamele eder, emin, mutemed bir zat ...

Onsekizinci asır hattatlarından; asrının namlı sanatkârlarından ressam Ömer Efendinin oğlu, sülüs ve nezih yazıyı babasından öğrendi, icazetnamesini de kıymetli bir hattat olan büyük kardeşi Mehmet Efendiden aldı. Zamanının meşhur tiryakilerinden ve “E...

Onsekizinci asır şair ve hattatlarından; şiirlerinde Fâiz mahlâsını kullanırdı; bir gazelinden alınmış olan aşağıdaki beyitler, sülüs ve nesih yazıda kıymetli bir sanatkâr olan bu zatin, tezkire sahibi Mirzazâde Salimin tabiriyle; şiir tarafının da mam...

Halk tabakasından yetiştiğinden ötürü “Abdi Ağa” diye de anılır; onyedinci asır sonunda yaşamış hattatlardan; Kara Mustafa paşa vakfiyesini bu zatın yazdığı söylenir. Genç denilecek yaşlarda iken ölen bu sanatkârın yetiştirmelerinden Ramazan Efendi, de...

Onsekizinci asırda üstaddan icazetname almamış, fakat sülüs ve nesih yazıda pek çok eser bırakmış bir hattattır; kelliği üzerine zamanında birçok tuhaf fıkralar naklolunurmuş. Yazıya beraber çalıştığı kardeşi Mustafa Efendi de “Iskatçı” lâkabı ile meşh...

Onsekizinci asır ülema ve hattatlarından, üstad Hafız Osmanın yetiştirmelerindendir. İstanbul kadılığına kadar yükselmiş, 1704 (1116) da ölmüştür; Göçtü Abdullah Efendi, Cennet olsun meskeni Mısraı ölümüne tarihtir. Kabri, sur dışında Şeyh Mahmud cam...

Eyyub türbesinin ziyâret âdabı üzerine bir eser bırakmış bir muharrir; geçen asır başlarında yaşadığı tahmin olunabilir. Üç kısma taksim edilmiş olan eserinde; Türbe sahibinin hal tercümesini, türbeyi ziyaret âdâbını ve türbenin etrafında yatan meşhur ...

Onsekizinci asrın tohum sahibi namlı çiçek meraklılarından, yirmi bir çeşit zerrin yetiştirmişti. Bibl. : Ubeydullar, Tezkirei şükûfeciyan.

Onsekizinci asrın Melâmî Şeyhlerinden ve hattat; İstanbulda doğdu, medrese tahsilini gördükten sonra ilmiyede İstanbul kadılığına kadar yükseldi; fakat pek kısa bir zaman sonra istifa ederek Eyyub Sultan civarında yaptırttığı dergâhına kapandı. Ta’lik ...

Onsekizinci asır sonlarının ve Yenikapı Mevlevihanesinin büyük şöhret sahibi Şeyhlerinden; 1776 (H. 1190) da kardeşi Ali Efendinin yerine postnişin oldu; dergâhtaki nüfuzu ile tanınmış Aşçıbaşı Mehmed Dedeyi kovması devrinde İstanbulun dedikodulu vak’a...

Onsekizinci asırda yetişmiş namlı hattatlardan, Üstad Hoca Mehmed Rasimin yetiştirmelerindendir; bilhassa sülüs ve nesih yazılarda hüner sahibi idi. Akrabasından Hamza Paşanın maiyetinde Moraya giderken yolda ölmüştür (1759 = 1137 H.). Saatçi pâşâzade...

Onsekizinci asır hattatlarındandır; Şehreminlidir; yazıyı, Büyük Üstad Hoca Mehmed Rasim Efendiden öğrenmişti; icazetine şu zarif tarih söylenmiştir: Bes hattı ömrü bulsun terakki Kılsun mübarek Barii tebarek Kendi düası iznine tarih “Hak hüsnü hattım...

Onyedinci asrın Mevlevî Dedelerinden; musiki üzerindeki derin bilgisi ve çiçek merakı ile meşhurdur. Tohumdan elde ettiği bir zerrîn “Emir Sarısı” adile tescil edilmişti; 1655 (1066 H.) de öldü. Bibl. : U. Tez.

Onyedinci asaın namlı Şeyhlerinden; Sivasî Abdülmecid Efendinin oğlu, 1639 (1049 H.) da ölen babasının yerine Sivasî dergâhına Şeyh oldu ve 1710 (1122 H.) da doksan dokuz yaşında öldü. Kabri Eyyubda Nişancılardadır. Bibl. : Hadikatül Cevâmi, I.

Onaltıncı asrın büyük şairi (B.: Bâki).

Osmanlı Hanedanının Otuz altıncı hükümdarı, İstanbul tahtına oturan Türk hükümdarlarının yirmi sekizincisi, Abdülmecid ile Gülnihal kadının oğlu, 21 Eylûl 1842 (16 Şaban 1258) de doğdu, 31 Ağustos 1876 (11 Şaban 1293) de büyük kardeşi Beşinci Muradın y...

İkinci Abdülhamid devrinde, memleketin üzerine bir örümcek ağı gibi gerilmiş olan hafiye teşkilâtının en korkunç ve iğrenç faaliyetine İstanbul sahne olmuştu. Bu hükümdarın en yakın adamlarından Mabeyini Hümayun Başkâtibi Tahsin Paşa, hâtıralarında, bu...

İkinci Abdülhamid devrinde hükûmetin matbuattan istediği, Hükümdara mutlak “sadakat” ve “ubudiyet“ idi; bu sadakat ve ubudiyetin de her vesile ile ve sık sık arz ve beyanı beklenirdi; matbuata ve muhaberata konulmuş olan sansür, Hükümdarın vehmile denk...

Halk ağzındaki adiyle Hamidiye sebili, eskiden Bahçekapısında Hamidiye imaret ve mektebinin köşesindeydi; bu binalar, yerlerine Dördüncü Vakıfhan yapılmak üzere yıkılırken sebil de taşları işaretlenerek sökülmüş ve bugünkü yerine, Gülhane parkının Soğu...

Onyedinci asrın ikinci yarısında Yenicamideki vâazlariyle büyük şöhret kazanmış Celvetî Şeyhlerinden mutasavvif bir şairdir. Edirnede doğmuştu, babası Sultan Selim vâizi meşhur Şeyh Saçlı İbrahim Efendidir, ilk tahsil ve terbiyesini babasından gördü; g...

İkinci Abdülhamidin, uzun ve heybetli sakal sahiplerine karşı bir sevgi gösterdiği, bilhassa asker arasında böyle sakal sahiplerini sırf sakallarından ötürü neferlikten zabitliğe, hattâ ferikliğe, müşirliğe kadar yükselttiği, devrin halk ağzında yerleş...

Ondokuzuncu asır musikişinaslarından; Üçüncü Selimin muallimlerinden. Aşağıdaki ilâhiyi Şevkitarab faslında bestelemiştir: Yuvamdan uçalı eylerim cevlân Bu fenâ bağında anda neylerim. Lâmekân bağçesin eylerim seyran Seyri vâlâ iken anda neylerim. Bib...