“Gebe; karnında bulunan kadın yahud dişi hayvan” (Ş. Sami, Kaamûsi Türkî). Yakın zamanlara kadar İstanbul’da orta ve kibar tabaka kadınları gebeliklerini hissettikleri zaman gurur ve iftiharla karışık bir hicab duyarlardı; eğer fark etmemişlerse, kocal...

Beşiktaş ilçesinin merkez nâhiyesinin Cihannümâ Mahallesi yollarından, Hasanpaşa Deresi sokağı ile Akdoğan sokağı arasında uzanır; Abbasağa Çeşme sokağı, Ressam Hamdibey sokağı, Bostancıveli sokağı ile kavuşakları vardır (1934 Belediye Şehir Rehberi, p...

Eminönü ilçesinin Alemdar nâhiyesinin Molla Fenârî mahallesi yollarından; Alibaba Türbesi Sokağı ile Türbedar sokağı arasında uzanır, Mengene sokağı ile de kavuşağı vardır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 2/13). Türbedar sokağı tarafından gelindiğin...

Zamanımızda İstanbul’da gaz sobaları son derecede yaygındır. Elbet ki sebebi ihmal ve dikkatsizlik, gaz sobalarının infilâkları can kaybına varan facialara sebeb olmaktadır ve günlük gazetelerde ibret vermesi gereken vak’alar olarak yayınlanmışdır. Bak...

Beyoğlu ilçesinin merkez nâhiyesinin Kalyoncu Kolluğu Mahallesi yollarından, Kurtdereli sokağı ile Fahir sokağı arasındadır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 14/145). Kurtdereli sokağı tarafından gelindiğine göre bir araba rahat geçecek genişlikde ka...

Denizcilik Bankası Deniz Nakliyat T. A. Şirketinin gemilerinden; 3652 gros ton hacminde olup boyu 106,59 metre, en geniş yerinde eni 15 metre, derinliği 8,50 metredir. 4 ambarı vardır, makinası 3200 beygir gücünde, 13 mil sür’atindedir. 1961 de Japonya...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre yukarı boğazda Anadolu yakasında Beykoz’un Yalıköy semti yollarından, Duhânızâde sokağı ile Yalıköy Çayır sokağı (Beykoz Çayırına giden cadde) arasında uzanır, Gaziyunus aralığı ile kavuşağı vardır (1934 Belediye Şehi...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre yukarı boğazın Anadolu yakasında Beykoz’un Yalıköy semti yollarından; bir başı deniz kıyısında sona eren Motorcu çıkmazı bu sokak üzerindedir. Yerine gidilip bu satırların yazıldığı sıradaki durumu (kasım 1972) tesbit...

“İmar nizâmına aykırı olarak başkalarına ait, özellikle kamuya, millete ait arsalar üzerinde bir gecede yapılan derme çatma meskenlere verilmiş isim; böyle meskenler yapımı İkinci Dünya Harbinden önce Ankara’da başlamış, İkinci Dünya Harbi içinde ve ha...

1940 etrafında 85 yaşlarında ölmüş bir bahriyeli; ömrü donanmamızın ilk buharlı zırhlılarında ateşcilik ve makinistlikle geçmişdir. Tersânede “Tatar Selim” diye anılırdı; o devrin bütün bahriyelileri gibi gençliğinde türlü haşarılıklar yapmış, gaca ve ...

Yüzyıllar boyunca İstanbul’da gece hırsızlarından dâima korkulmuşdur; hepsi ‘bekâr uşağı ayak takımından, gözü pek ve pençeli genç adamlar olup, tabanca tedâriki gaayet güç ve paraya bağlı olduğundan bıçakla silâhlanmış, girdikleri evlerde veya dükkânl...

“Yirmi dört saatlik günün karanlık kısmı, iklimimizde mevsime göre uzar, kısalır” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsi Türkî). İstanbul ağzında Gece kelimesi ile deyimler vardır: Gecekuşu: “Puhu” denilen kuş, fakat mecâzen geceleri pek az uyuyan kimse, geceyi uyan...

1960 ile 1966 arasında, Anadoludan türlü yollarla kaçırdıkları 15 - 19 yaş arasındaki erkek çocuklarını, ırzlarına tecâcüzle kirlettikden, ahlâk cevherlerini gereği gibi yok ettikden sonra tâlim ile hırsız yoluna atan ve o çocukların elleri ile Beşikta...

1965 yılında Fatih ve civarında faaliyetde bulunmuş ikisi oğlan ikisi kız dört kişilik bir hırsız çetesi; Çarşanbada oturan gençler Cebbar Güneş ile 14 yaşındaki sevgilisi Sabahat Tükenmez ve Mehmet Aydın ile 15 yaşındaki sevgilisi Fatma Eyüp isimlerin...

Dünyada aşırı, ölçüsüz nüfus artmasını önlemek için yapılmış bir tıbbî müstahzar; 1963 yılında her tarafda günün meselesi olmuş bu hapların tıbbî ve sosyal yönden mütaleası bu İstanbul Ansiklopedisinin konusu dışındadır. Fakat “Gebeliği önleme hapları ...

İstanbul sokaklarının sokak fenerleri ile aydınlatılmadığı devirlerde, gece sokağa çıkma zorunda kalanlar, birer el feneri alırlar, birkaç adımda bir de hızlıca ve zorâki öksürürlerdi ve o öksürüğe hırsız kaçıran öksürüğü denilirdi.