1940 ile 1950 arasında İstanbula mevsimine göre soğan ve mangal kömürü getiren Hudâverdi isimli bir takanın 18-19 yaşlarında mürâhik tafyası; bu küçük gemi 1944 senesi temmuz ayında bir pazar günü Pendik İskelesine bağlı dururken, gaayetle şık giyinmiş...

İstanbulda sokak fenerlerinin bulunmadığı ve geceleri yatsıdan sonra sokağa fenersiz çıkmanın yasak olduğu devirde, sokağa herhangi bir çeşid el feneri alarak çıkma karşılığı kullanılmış bir deyimdir. Bir kaafile önünde fener taşıyana da “Fener Çeken” ...

İstanbulun eski yangın tulumbacılığı teşkilâtında, gece yangınlarına gidilirken tulumba sandığının önünde fener çeken tulumbacının unvânı. Bir sandıkça feneri dâima aynı uşak taşırdı. Ayakları gayetle koşarlı delikanlılardan seçilirlerdi; yangına ikinc...

Haliç Fenerinde deniz kenarındadır; binâ gövdesi tamâmen demirden yapılmış, takılır sökülür (portatif) bir yapı olup aynı yerde bulunan küçük ahşab bir kilisenin yerine kurulmuşdur; demir binâ gövdesi Viyanada yapılmışdır, mimarı R. Ph. Vagner adında V...

Benzerine az rastlanır bir vak’adır; geniş bir muhayyile ve kuvvetli bir kalemle, içinde türlü toplum hayatı mes’elesinin mütalâa ve tahlil edileceği bir roman konusu olabilir. Gemi inşaat tezgâhları sâhibi 75 yaşında Saim Birkök, bir arkadaşının oğlu ...

Fatih İlçesi merkez nâhiyesinin Sinanağa Mahallesinde İbâdethâne Sokağındadır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 6/94). Bir araba geçecek genişlikde kabataş döşeli hafif yokuş olarak başlar, sola bir kavis çizerek düzleşir ve gaayetle daralarak sona e...

Beyoğlui ilçesinin Taksim Bucağının Yenişehir Mahallesi yollarından; Feylesof Sokağı ile Akağalar Sokağı arasındadır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 19/181); bir aralık sokakdır. Üzerinde üçü ahşab bir kâgir dört ev ile bir arsa bağçe vardır (ağust...

Denizcilik Bankasının liman işletmesi vapurlarından; Dolmabağçe Vapurunun ikiz eşi (B.: Dolmabağçe Vapuru; cild 9, sayfa 4682); ikiziyle beraber aynı tarihde hizmete girmiş olup bu satırların yazıldığı 1970 yılı mayısında Galata İskelesi - Adalar hattı...

(Eskand Topluluğu) Comèdie Française’in (Komedi Fransız) ünlü ve kıdemli aktörlerinden Maurice Escande’ın idare ve yönetiminde değerli Fransız san’atçılarından kurulu bir tiyatro topluluğu 1967 yılı şubatında Türkiyeye geldi, önce Ankarada bir temsilde...

Âlemdar Paşa Vak’ası sırasında Ağakapusu Cerrahlığında bulunmuş bir zât olup tıb tarihimizin unutulmuş sîmâlarındandır (B. : Ağakapusu, cild l, sayfa 245; Âlemdar Paşa Vak’ası, cild 2, sayfa 596). Gece yarısından sonra Bâbıâli’nin Yeniçeriler tarafında...

Mühendishânei Berrîi Hümâyundan yetişmiş ilk asker mühendislerden; 1804 - 1805 arasında doğdu, bir rivâyete göre fakir bir eskicinin oğlu idi; semtlerinden hamiyet sâhibi bir zâtin himâyesi ile okudu, 1819 da Mühendishâneye girdi, orada çalışkanlığı ve...

Devrinin ünlü diplomatlarından; 1252 (M. 1836 - 1837) de İzmirde doğdu; ilmiyeden ve İzmir eşrâfından Bayındırlızâde Mustafa Hasib Efendinin oğludur. Husûsî tahsil gördü, 1850 de ondört yaşında iken Divânı Hümâyuna kâtib olarak alındı, 1853 de Babıâli ...

Fâtih İlçesinin Samatya (Kocamustafapaşa) bucağının Davudpaşa Mahallesi yollarından; Kocamustafapaşa Caddesi ile Hekimoğlu Alipaşa Caddesi arasında uzanır; Davudpaşa değirmeni Sokağı ile kavuşağı vardır (1934 B. Ş. R. Pafta 11/55). Kocamustafapaşa Cadd...

Samatyada Etyemezde eski bir semt adı; İstanbulun Büyük Kostantin tarafından yapdırılmış eski kara surlarının en büyük kapusu bu mevkîde bulunuyordu ve «Hazreti İsâ Kapusu» yahud «Yaldızlı Kapu» adını taşıyordu. Şehir büyüdü, kara surları dışında yeni ...

(Esvabcı); 1934 Belediye Şehir Rehberine göre Üsküdarın Doğancılar semti sokaklarından; Ehram Sokağı ile Gündoğumu Caddesi arasında uzanır (1934 B.Ş.R. Pafta 27/Doğancılar) ; yerine gidilip bu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (Temm...

1934 B. Şehir Rehberine göre Kadıköyünün Acıbâdem semti sokaklarından (1934 B.Ş.R. Pafta 29/Acıbâdem) yerine gidilip bu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi (Temmuz 1968).

«Eshar = Seherler, Sabahlar» (Türk Lûgatı). Geçen asrın ikinci yarısında İstanbul Cezâevinde mahkûmlar arasında kullanılmış, bir büyü nushasıdır ki bir bardak su içine atılarak seher vakti suyu içilir, ve bu yedi sabah tekrarlandığında aşk ile kara sev...

Şirketi Hayriye vapurlarından (B. : Şirketi Hayriye); yandan çarklı bir vapur olup 124 ton hacminde idi ve makinası 80 beygir kuvvetinde idi. 41 numaralı Metânet vapurunun eşi olup ilk adı «Resânet» idi. Teknesi ahşab olan bu vapur 1900 yılı mayısının ...

İkinci Abdülhamid zamanında Bahriye İtfâiyesi ile Bahriye Bandosunun seçkin sîmâlarından; aslı Sakızlıdır, Ali Ağa adında birinin oğlu olup 1873 de o adada doğmuşdur. Küçük yaşda İstanbula gelerek Tophâne Sibyan Taburuna izci - nefer olarak girmiş ve i...

M. Zeki Pakalın «Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri» isimli eserinde: «Eskiden mevcud kâğıdlardan birinin adıdır; kâğıdın başında Arab harfleri ile ve soğuk damga ile Eseri Cedid yazılı olduğu için bu adı almışdır» diyor. Eseri Cedid Kâğıdı Türkiye f...

1885 ile 1890 arasında Çuhacı Hanında bir kuyumcu kakmacının aşırı derecede güzelliği ile İstanbulda Kuyumcu Güzeli diye şöhret bulmuş çırağı Ermeni genci; devrin kalender halk şâiri Üsküdarlı Âşık Râzi tarafından şu manzûme ile övülmüşdür : Kuyumcu G...

«Üçüncü Sultan Selimin zamanında Galatada ve Balatda açıldığı söylenen iki îmâlâthânede yapılmış porselen eşyâya verilmiş isimdir; bunlardan bâzısında gömme damga, bâzısında da boya ve her ikisi de Yesârî hattı ile Eseri İstanbul diye yazılıdır. Bir de...