Onsekizinci Yüzyıl ulemâsından; bir tâlik hattatı ve şâir; nakibüleşraflıkda bulunmuş Esadzâde Ebüssuud Efendinin oğludur; tâlik yazıyı Abdülbâki Ârif Efendiden öğrenmiş ve hocasının kızı ile evlenmiş idi (B.: Ârif Efendi, Abdülbâki, cild 2, sayfa 992)...

Hadikatül Cevâmi şu malûmatı veriyor: “Topkapusunda Ahmedpaşa Camii kurbindedir. Bâniyesi Sultan Selimi Kadîmin (Yavuz Sultan Selimin) kızıdır, Topkapu Câmiinin bânisi Kara Ahmed Paşanın zevcesi olmakla onun türbesi dışına defnedilmişdir, bu mescidin v...

Zeytinburnunda Telsiz semtinde gaayetle geniş bir avlu içinde dört katlı okul olarak yapılmış beton bir binâdır, yanında Telsiz İlk Okulu bulunmaktadır, eğitim ve öğretime 1959 - 1960 ders yılında açılmışdır; okula adı verilen Fatma Hanım binânın inşas...

İstanbul’un en eski mahalle mekteblerinden biriydi; Yavuz Sultan Selimin kızı Fatma Sultanın vakfı olup Hırkaişerifte Muslihiddin Mescidi karşısında idi; hâlen mevcud değildir. Bibl.: Hadikatül Cevâmi, I.

Birinci Sultan Abdülhamidin kadınlarından; Unkapanında Şebsafâ Camiinin bâniyesi (B.: Şebsafâ Camii); 1220 (M. 1805) de vefat etdi, camiinin hazîresinde medfundur.

Geçen asır sonları ile asrımız başında tanınmış bir gazeteci, verimli bir yazar; 1863 de Selânikde doğdu, oranın ileri gelenlerinden Abdürrahman Nazif Beyin oğludur; Selânik idâdisini bitirdikden sonra hukuk mektebine girdi, bir ara Selânikde avukatlık...

Onaltıncı asır şâirlerinden; gaayetle esmer olduğu için “Kara Fazli”, saraç olan babasına nisbetle “Saraçoğlu” lâkabları ile anılırdı; İstanbulda doğmuşdur, asıl adı Mehmed Alidir, “Fazli” şiirlerinde kullandığı mahlasıdır, gençliğinde asrın ünlü şâiri...

Tiflis, Viyana ve Cenevrede konsolosluklarda bulunmuş bir hariciyeci; aşırı derecede zengin bir âilenin evlâdı olarak 1875 - 1878 arasında İstanbulda doğdu; son Osmanlı Âyan Meclisi âzâsından Topcu feriki Ali Rizâ Paşanın oğludur, bu muhterem zât meşum...

Onyedinci asır vezirlerinden; aslı Bosnalıdır, Enderundan yetişmişdir, gençliğinde aşırı derece güzelliği ile meşhurdu, Dördüncü Sultan Muradın iltifâtına nâil olmuş, pâdişah emriyle Has Oda ağaları arasına alınmış, Sultan İbrahim devrinde saraydan çık...

Fâtih ilçesi merkez nâhiyesinin Sinanağa Mahallesi sokaklarından; İbâdethâne Sokağı ile İbâdethânearkası Sokağı arasındadır, isimsiz bir sokakla kavuşağı vardır ve üzerinde bir de isimsiz çıkmaz vardır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 6/94). İbâdeth...

Kanuni Sultan Süleyman devrinde Enderunu Hümâyundan yetişmiş ve şâir ve büyük hükümdarın nedimlerinden; Sultan Süleyman için bir mersiyesi meşhurdur; aşağıdaki beyitler o mersiyenin son parçasıdır: Ana yâ Rab cinan durağ olsun Meskeni gülistanü bağ ol...

Onaltıncı asrın ikinci yarısında yaşamış ve siyasî hayatı sönük geçmiş bir vezir; İstanbulda Binbirdirekdeki sarayı, devrinde vezir saraylarının en muhteşemi idi; adını tesbit edemediğimiz bir sultanla evlenmişdi; XVIII. yüzyıl başlarında yazılmış meşh...

Bakırköyünün sokaklarından; Sporcu Sokağı ile Cumhuriyetci Sokağı arasındadır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 12). İki araba geçecek genişlikde beton döşenmiş bir yol olup ikişer üçer katlı beton yapı evler ve apartımanlar arasından geçer; bir mara...

Onaltıncı asır vezirlerinden Kara Fazli Paşanın sarayı, Binbirdirekte idi; meşhur Tayyarzâde Hikâyesinde bu sarayın bir batakhane olarak işletildiği anlatılır (B.: Mehmed Ağa, Tayyarzâde); 1660 Ayazmakapusu Yangınında yanmışdır (B.: Ayazma Kapusu Yangı...

Geçen asır sonları ile asrımızın başında çok meşhur bir fotoğrafcı; ermeni asıllı olup asıl adı Bogos Tarkulyandır, imzasını “Pol Tarkul” diye frenkleştirip atardı; Karakaş Birâderler Fotografhanesinde çıraklıkdan yetişmiş, sonra “Febüs (Phebus) Fotogr...

Onsekizinci Yüzyıl başlarında İstanbula gelmiş Afganlı bir seyyah derviş, şâir; aşağıdaki satırları bir fevâid mecmuasından alıyoruz: “Afganî Derviş Fedâ ki gülgoncei bağı mehâhet âhûyi hüsnü behcet dilberi ruh efzâ Pâlhenk (Farsca ip, kayış, dizgin, k...

Hadikatül Cevâmide şu malûmat verilmektedir: “Bânisi Fatih Sultan Mehmedin şatırı Uzun Şücâ’dır, Ayasofya Camiinde minber karşısındaki duvarda olan mâruf pençe nişanı bu Uzun Şücâ’ındır; kabri mescidinin mihrabı önündedir. Bundan mâda iki mescidi daha ...

Kadıköyünde Moda semti yollarından; her iki başı da Moda Burnu etrafında bir çenber çevirmiş olan Devriye Sokağı üzerindedir; Beşbıyık ve Şükran sokakları ile dört yol ağızları yaparak kesişir (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 29/Moda). Devriye Sokağ...

Onaltıncı asır hattatlarından; sülüs ve nesih yazıyı asrın ünlü sanatkârlarından Şeyh Hamdullahın dâmadı Şükrullah Halîfeden öğrenmişdi; Şeyh Hamdullahın yazısını o derece dikkatle taklid ederek yazardı ki Şeyhin yazısı zannedilirdi. Müstakîmzâde Süley...

Onyedinci asır hattatlarından; Fazlı Efendi diye anılırdı; Enderunda Kiler koğuşundan yetişmiş, sülüs ve nesih yazıyı sarayda iken saray yazı hocası Belgradlı Mehmed Efendiden öğrenmişdi. Saraydan çıkdıkdan sonra Sultanahmed Camiinde hatiblik yapdı. Ye...

Onaltıncı Yüzyılda yaşamış ve güzelliği ile şöhret kazanmış bir delikanlı, asrın kalender şâirlerinden Ulvî Çelebinin Şehrengizinde şu beyitlerle övülmüşdür ki güzel gencin bir medresede tahsilde bulunan bir softa olduğu anlaşılıyor: Birine dahi Fazli...

Hicrî 1244 (M. 1828 - 1829) yılında Giresun çekek yerinde inşâ edilmişdir, Aktaro adında bir gemi mimarı tarafından yapılmışdı; 130 metre boyunda, 34 metre eninde 48 toplu bir harb gemisi olub Kavaklı Ahmed Bey kaptanın idâresinde Sinop baskını muhâreb...

XV. Yüzyıl sonlarında İstanbulda yaşamış bir ressam; yalnız adına rastlandı. Bibl.: O. N. Ergin, Maarif Tarihi, I

Çağdaş Türk basınının büyük kıymet ve şöhretlerinden; ressam, illüstratör ve dekoratör; mecmualarda, günlük gazetelerde ve kitab yayınlarında çok büyük emeği geçmiş bir sanatkâr. 1899 da İstanbulda doğdu, ünlü aktör Ahmed Fehim Efendinin oğludur (B.: A...

“Şahsî menfaatlerini ve canını bile esirgemeyen, bir hayır işi uğrunda her fedakârlığı göze alan; hamiyetli, serdengeçdi” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsi Türkî). Zamanımızda İstanbulun günlük hayatında tamamen aksi anlamda kullanılmaktadır: kendilerini besley...