1934 Belediye Şehir Rehberine göre Fatih İlçesinin Faner bucağının Kâtib Muslihiddin Mahallesi ile Hamamî Muhiddin Mahallesi sınırında kısacık bir aralık sokakdır (1934 B.Ş.R. Pafta 8/104 ve 107) Adı sadece bahsettiğimiz rehberde kalmış, Hacı İbrahim S...

“Onaltıncı Yüzyıl şâirlerinden; babası İranlı, anası Diyarbakırlıdır; hattâ meşhur Şeyh İbrâhim Gülşenînin kızıdır. İstanbulda yaşamış ve ölmüşdür, ölüm tarihi 1561 dir. Eserleri şunlardır: Şehnâme tarzında 60 000 beyitlik farsca manzum “Osmanlı Tarihi...

İstanbulun ateş âfetleri olmuş ve şehrin dörtde birini, üçte birini, yarısını, yarısından fazlasını yok etmiş yangınlarda Fethiye semti de birkaç defa tamâmen mahvolmuşdur (B.: Yangın); semtin içinden ve tarih kütüğüne geçen bir yangın vardır ki 21 nis...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Eminönü İlçesinin Küçükpazar nâhiyesinin Timurtaş ve Hocagıyâseddin mahalleleri ile aynı ilçenin Bayazıd nâhiyesinin Süleymâniye Elmaruf mahallesi arasında sınır yoldur. Vefâ Caddesi, Mehmedpaşa Yokuşu ve Nâmahrem sok...

“Bir mesele ve dâvâ hakkında şerîat adına verilen hüküm, karar” (Türk Lugatı). Fetvâ, Şeyhülislâm (Müftü, Müftiyülenam) tarafından verilirdi. Şeyhülislâmlık dâiresinde “Fetvâhâne” denilen bir büroda hazırlanırdı; bu büronun başında bulunan zâte “Fetvâ ...

Onaltıncı Yüzyıl şÂirlerinden bilgin bir kişi; Draçlıdır, doğum tarihi bilinmiyor; İstanbula pek küçük yaşDa esirci eliyle köle olarak gelmiş ve Nakkaş Ali Bey adında bir zâte satılarak müslüman olmuş, Ahmed bin Abdullah adını almışdır. Nakkaş Ali Beyi...

Medresede öğrenilen şer’î ve fıkhî (hukukî) bilgilerin en yüksek tatbik sahası bir dâire, bugünkü terimlerle söylemek lâzım gelirse Osmanlı Devleti teşkilâtında bir hukuk akademisi. Müessesenin başında bulunan ulemâdan efendiye Fetvâ Emini denilirdi ve...

“Fâtihde Darüşşefaka Caddesinde, Camii tarafından gelindiğine göre sağ kolda, caddenin Otlukcu Yokuşu ile kavuşağı başındadır; Rumeli Kadıaskerliğinde bulunmuş ve 1071 (1660-1661) de vefat etmiş Abdürrahim Efendi tarafından fetvaeminliği zamanında yapd...

Onyedinci Yüzyılın ikinci yarısında yaşamış sesinin hârikulâde güzelliği ile ünlü zâkirlerden; İstanbulda Çarşanbada Mehmedağa Sünbülî Dergâhının şeyhi Esircizâde Hüseyin Efendinin oğludur; h. 1066 (M. 1655) de doğdu, mûsikiye çocukluğunda heves etti; ...

Geçen asır ortalarında hem seyahat hem ticâret diyen kimselerden; Tasviri Efkâr Gazetesinde şöyle bir ilânı görülmüşdür: “Bu defa Kazandan gelmiş olan mûteberânı tüccardan Fethullah Efendi gaayet âlâ Kişmir ve Lâhor şalları getirmişdir; 1000 karbona ka...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Heybeli Adanın sokaklarından; adanın batı tarafında Yeni İskele Sokağı ile İsmet Paşa Caddesi arasında bir aralık sokakdır; yerine gidilip bu satırların yazıldığı sırada durumun tesbit edilemedi (şubat 1970).

Edebiyat muallimi ve şâir, 1920 den sonra bilhassa mizah yolunda ve o devrin en çok satılan mecmuaları ve gazeteleri ile yayınladığı manzumeleri ve hicviyeleri kendisine geniş şöhret sağlamışdı. İbnülemin Mahmud Kemal İnal “Son Asır Türk Şairleri” isim...

1943 yılı yazında Üsküdarda gemilerden kum boşaltan hammal ameleden 23-25 yaşlarında bir genc adam (B.: Kum Ameleleri); Tokadlı imiş, orta okul talebesi iken başından geçen bir Vak’anın dehşeti altında dili tutulmuş ve bir daha konuşamamış. Güler yüzlü...

Geçen asırda yaşamış seçkin din bilginlerinden; ahlâki faziletleri ile tanınmış, ulemâ arasında kendisine “Büyük Filibeli” denilimiştir; 1895 de Filibede doğdu, ulemâdan “Ayaklı Kütübhâne” lakabı ile anılan Mustafa Efendinin oğludur. 1842 de İstanbula ...

Onyedinci Yüzyıl sonları ile onsekizinci yüzyıl başında yaşamış ve şiir ile de meşgul olmuş ulemâdan bir zât; 1080 (M. 1669-1670) de Üsküdarda doğdu, Maraş kadısı iken vefât eden Kerküklü Ahmed Efendi adında birinin oğludur. İstanbul medreselerinde oku...

1955 ramazanında Şehzâde Camiinden kıymetli bir Isparta halası çalmaya yeltenmiş 28 yaşında bir hırsız; terâvih namazından sonra Cami boşalıp içerde kendisinden başka kimsenin kalmadığını sanarak halıyı kaldırıp kaçarken yakalanmışdır. Karakoldu verdiğ...

“Türkiye Cumhuriyetinin ilk on yılı içinde Şer’iye Vekilliğinde bulunmuş ve dersleri ile tanınmış hukuk ve din bilgini; 1875 de Akhisarda doğdu, orada Efendizâdeler diye anılan bir âileye mensubdur. Medrese tahsili gördü, Hukuk Mektebinde okudu; Mekteb...

Onyedinci Yüzyıl sonlarında yaşamış İstanbullu bir maliyeci ve şâir; Anadolu Muhasebeciliğine kadar yükseldi, Şeyh Selâmi Ali Efendiye intisab etti ve onun sofularından oldu. (Beyit) Muhabbet kalbi uşşâkı hemin pür şevki fikreyler Derûnin ehli tevhîd...

İstanbulun en büyük ve uzun yollarından biri, Cumhuriyet devrinde geniş istimlâk ile açılmış ilk oylardan biridir, adı Marşal Fevzi Çakmak’a nisbetle konmuşdur (B.: Çakmak, Marşal Fevzi, cild 7, sayfa 3676). 1934 Belediye Şehir Rehberine göre Fâtih Sul...

Şehzâdebaşı Caddesinde, bu caddenin Fevziye Caddesi ile olan kavuşağı köşesinde büyük bir kıraathâne idi; adı yakın geçmişin edebî metinlerine geçmişdir; ne zaman kurulduğunu tesbit edemedik, en parlak devrini İkinci Sultan Abdülhamid zamanında, 1885-1...

“Tıb Fakültesinde uzun müddet profesörlük etmiş ve zamanında, (bilhassa İkinci Sultan Abdülhamid devri sonlarında) iyi dâhiliyeci olarak tanınmış hekimlerimizden; Askerî Tıbbiyeden 1871 de çıkdı ve o yıl (ihtisas tahsili için) Avrupaya gönderilen genc ...

“Geçen asrın ikinci yarısında isyanları bastırma harekâtında, Yunan ve Rus harbinde yararlıkları görülmüş bir osmanlı mareşalı; 1836 da Mecidözünün Kışlacık köyünde doğdu, Köroğulları diye anılır bir âileden Osman Kâhyanın oğludur; çocuk çağında İstanb...