Encyclopedia

FELEK (Bürhan)
Asıl adı Mehmed Bürhaneddin, Bürhan Felek diye anılır; Türk basınının seçkin sîmâlarından, fıkra yazarı, spora Türk basınında ilk defa yer kazandıran bir kalem sâhibi, bu satırların yazıldığı sırada İstanbul Gazeteciler Cemiyeti Başkanı; 1889 da İstanb...
Encyclopedia

FEHMİ EFENDİ (Hâfız Mehmed)
“Valde Rüşdiyesi muallimlerinden Afiyonkarahisarlı İbrahim Hilmi Efendinin oğludur, 1860 da İstanbulda doğdu; o mektebde okudu. Hattatlık icâzetini devrin üstadlarından Şefik Beyden aldı. Kur’an kırâet ve vücuhunu kayınpederi ve İkinci Sultan Abdülhami...
Encyclopedia

FEHMİ EFENDİ (Cerrah)
Geçen asır sonu ile asrımız başında yaşamış bir bestekâr; “İslimyede (Bulgaristan) doğmuş, 1293 (1876) da (muhâcir kaafileleri içinde) İstanbula gelmiş, önce ziraatle meşgul olmuş, sonra Dâhiliye Nezâreti Muhasebe Kaleminde Nâfiz Beyden beş yüz kadar i...
Encyclopedia

FEHMİ EFENDİ (Üsküdarlı Hoca)
Üstad hâfızlardan, emsalsiz güzel sesi ile Kur’an okurken dinleyenleri ilâhî vecd içinde bırakan bir zât; 1285 (M. 1871) de Üsküdarda Selimiyede doğdu; Üsküdar Paşakapusu Rüşdiyesi Müdürü SüleymÂniye müderrislerinden İsmail Hakkı Efendinin oğludur; ann...
Encyclopedia

FELEK SOKAĞI
Galatada Bereketzâde Mahallesi yollarından; Bereketzâde Medresesi Sokağı ile bir merdivenli yol olan Hacıali Sokağı arasındadır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 15/132). Kavisli, bozuk kabataş döşeli, bir araba geçecek genişlikde bir sokaktır. Üzeri...
Encyclopedia

FEHMİ EFENDİ (Şeyh)
Geçen asır sonları ile asrımız başında yaşamış namlı hayalci, karagözcülerden; Ahmed Rasim “Muharrir Bu Ya” isimli eserinde “Karagöz ile Orta Oyunu” başlıklı makalede bu zâtin Sultanahmed kahvehânelerinde karagöz oynattığını yazıyor. Hayatı hakkında ba...
Encyclopedia

FENÂRÎ ÎSA MESCİDİ
Hadikatül Cevâmî şu mâlûmâtı veriyor: “Halıcılar Köşkü kurbindedir, kiliseden çevrilmedir; vâkıfı (mescide çevirip vakfını yapan) Fenârîzâdelerden Şeyhülislâm Şemseddin Mehmed Efendinin torunu Alâeddin Ali Efendidir, 902 de (M. 1496 - 1497) Bursa kadıs...
Encyclopedia

FENÂÎ TEKKESİ VE MESCİDİ
Üsküdarda Çavuşbaşında, Nuhkuyusuna giden cadde üzerindedir. Hadikatül Cevâmi şu malûmâtı veriyor: “Bânisi Kütahyalı Şeyh Seyyid Ali Efendidir, Üsküdarda adaşı olan Şeyh Selâmi Ali Efendiden nisbet aldıkdan sonra Magnisaya giderek o beldede ikaamet kas...
Encyclopedia

FENÂ, FENÂ OLMUŞ
“Kötü, bed” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsi Türkî). Halk ağzında iffetini kaybetmiş, vücûdu fuhuş metâı olmuş kadın veya delikanlı; fuhuş yoluna düşmüş, atılmış anlamında kullanılır. Aşağıdaki satırları Ahmed Rasimin “Fuhşi Atik” isimli ölmez eserinden alıyor...
Encyclopedia

FELEMENK, FELEMENKLİ
Yakın geçmişe kadar memleketimizde Hollandaya ve Hollandalıya “Felemenk, Felemenkli” denilmişdir; bu isim almanca “Flamand” adından bozmadır. Geçen asrın ikinci yarısında yaşamış kalender halk şâiri Üsküdarlı Âşık Râzinin İstanbulda oturan ve gemi acen...
Encyclopedia

FENÂRÎ MESCİDİ
Rumelihisarında Boğazkesen Kalesinin içinde idi; Evliyâ Çalebi bu kaleden bahsederken: “Kale içinde kayalara muttasıl kırlangıç yuvası gibi yükseksen kadar neferat hâneleri ve bir minâreli Fâtih Sultan Mehmed Câmii, iki mescidi var...” diyor ve mescidl...
Encyclopedia

FELEK TABANCASI
Kadın başının eski süslerinden Hotoz’un bir biçiminin adı; Kaptânıderyâ Hacı Vesim Paşa torunu Neş’ecan Hanım efendi şöylece târif etmişdir: “Hotozun ön tarafında çarkı felek şeklinde bir fiyonga vardı; bu fiyonga eski tabancaların mermileri taşıyan dö...
Encyclopedia

FELEMENK, FELEMENK TAŞI
Hollanda elmastaşları tarafından işlenmiş âdi elmaslara verilmiş isimdir, ekseriyâ “taş” eki kullanılmadan “Felemenk” denilmekle yetinilir, İstanbul kuyumcuları arasında hâlâ kullanılır bir kelimedir.
Sokakda yalın ayak takunyayla dolaşan
Kenarın yosm...
Encyclopedia

FELEMENK YAKO
Onyedinci yüzyıl sonunda İstanbulda Hollanda mûsevisi bir tabib; dükkânı (muâyenehâne ve eczâhânesi) Galatada idi. Hekimbaşılıkca imtihan edildikden sonra ellerine icrâyi tabâbet ruhsatnâmesi verilen tabib ve cerrahın adı kayıdı hicrî 1111 (M. 1699) ta...
Encyclopedia

FENERBAĞÇE SPOR KULÜBÜ
Kuruluşu yarım asrı aşmış İstanbulun en eski ve büyük spor kulüblerinden biridir; bilhassa futbol kasdedilerek, Galatasaray ve Beşiktaş kulübleriyle birlikde, “Üç Büyükler” diye anılırlar.
1907 ilk baharında gayri resmî olarak kurulmuş, 1908 de devletc...
Encyclopedia

FENERBAĞÇE, FENERBAĞÇESİ KASRI VE MESCİDİ
Yakın geçmişde halka açılmış İstanbulun çok ünlü bir mesîresi olan Fenerbağçesi geçen asır başlarına kadar pâdişahlara mahsus has bağçelerden biriydi; bu bağçede birkaç küçük kasır, muhâfızları olan bostancı neferlerinin (B.: Bostancı, Bostancılar Ocağ...
Encyclopedia

FENERBAĞÇE, FENERBAĞÇESİ DENİZ FENERİ
Yarımadanın batıya doğru uzanmış burnundadır; XVI. Yüzyılda Kanunî Sultan Süleyman zamanında bu mevkîde pâdişahlara mahsus bir bağçe “Fenerbağçesi” adı ile anıldığına göre bu deniz fenerinin daha o zaman mevcud olduğu aydın olarak bellidir. Muhtemeldir...
Encyclopedia

FENERBAHÇE STADYOMU
İstanbulda stadyom olarak kurulmuş ilk nizâmî futbol oyun sâhasıdır. Yeri eskiden Papazın Çayırı diye anılırdı, 1908 den önce ilk hevesli gencler bu çayırda futblo oynamış ve çayırın bir kenarında bulunan Kanbur Todorinin kahvehânesinde soyunup sahaya ...
Encyclopedia

FENERBAĞÇE, FENERBAĞÇESİ DENİZ HAMAMLARI
Fenerbağçesi Yarımadasının güneyindeki körfezde kurulagelirdi. Hemen bütün ömrü dedesinin Göztepedeki kâşâne köşkünde geçmiş değerli yazar merhum Sermed Muhtar Alus, bu deniz hamamını hâtıralarına dayanarak şöyle anlatıyor:
“Mayıs sonlarında kurulmaya ...
Encyclopedia

FENERBAĞÇE LİSESİ
İstanbulun Anadolu yakasında Çiftehavuzlar ile Göztepe arasında, Göztepe sınırı içinde ve Bağdad Caddesi üzerindedir; büyük ve bu sadırların yazıldığı 1970 yılına göre çok yeni bir binâ; temelleri 1967 ağustosunda atılmış ve kız-erkek karma lise olarak...
Encyclopedia

FENERBAĞÇE PLÂJI
Yarımada mesîresinin güney kıyısındadır, bir ara yakın zamandan beri kurula gelen Fenerbağçesi Deniz Hamamlarının hemen yanında 1938 - 1940 arasında Erenköylü Terzi İsmail Tezel tarafından tesis edilmiş, otuz yıllık bir zaman içinde de Anadolu yakasını...



