Encyclopedia

ALÂEDDİN BEY (Esvabcıbaşının)
İkinci Abdülhamidin son devrinde Üsküdarın okur yazar kabadayılarından; o zamanlar pek meşhur olan Selimiyede Çiçekçi kahvesinin gedikli müşterilerinden idi; esasen semt halkından idi; Üsküdarlı halk şairi Vâsıf Hoca, İstanbul Ansiklopedisine verdiği n...
Encyclopedia

ALACATEKKE SOKAĞI
Sur dışında, Defterdar arkasında Abdülvedud mahallesi sokaklarındandır; Otakçılar camii önünden ve Otaktepe mezarlığının kenarından Defterdara inen uzun, kaba taş döşeli, bozukça, üç araba geçebilecek kadar geniş ikişer üçer katlı ahşab evleri umumiyet...
Encyclopedia

ALÂEDDİN ARABİ EFENDİ
On beşinci asır ulemasından, derin bir tefsir ve fıkıh âlimi, Şeyhülislâmların altıncısı; aslı Haleplidir, medrese tahsilini memleketinde yaptı; sonra İstanbula gelerek tahsilini Molla Gûrâniden ve Hızır Beyden tamamladı; Edirne Darülhadisinde asrın bü...
Encyclopedia

ALÂEDDİN EFENDİ (Çelebioğlu)
Ketenciler çarşısındaki Alaca Mescidin bânisidir, camiinin mihrabı önünde defnedilmişti; zamanla kabrinden nişan kalmamış, mescidin 1945 yılında yapılan son tamirinde, mabedin caddeye bakan duvarına bu hayır sahibinin adına bir levha konulmuştur, mesci...
Encyclopedia

ALÂEDDİN EFENDİ
Hadikatül-Cevamiin kaydına göre, on altıncı asır ulemasından bir hayır sahibi, Üsküdarda Çingenefırını Mescidinin bânisi, (H. 1000) 1591 yılında ölmüş ve mescidinin yanına gömülmüştür.
Bibl. : Hadikatül cevâmi, II.
Encyclopedia

AFİFMOLLABEY KONAĞI
Bugünkü idare taksimatına göre yeri Abdisubaşı mahallesinin üst tarafına düşen; eski adı ile Tabakyunus mahallesinde bulunan Afif Molla konağının ilk sahibi Hafız Paşa idi. Afif Mollanın babası İmadeddin Efendinin evi Sultanselimde idi; evladlarına “da...
Encyclopedia

AFİYON TİRYAKİLİĞİ YASAĞI
Sarhoşedici içkiler şeriatçe haram olduğundan, keyif ehli ulema arasında insanı uyku halinde türlü hayal dünyalarında dolaştıran afyon tiryakiliği yerleşip yayılmıştı. Hele on yedinci asır başlarından Tanzimata kadar geçen devir içinde bilhassa İstanbu...
Encyclopedia

ÂFİTAB KIRTASİYE MAĞAZASI
1890 - 1900 yıllarında Bayezidde, Kâğıtçılar ve Mürekkebçiler denilen, İnkılâp müzesi olan Bayezid medresesinin önündeki baraka dükkânların en nihayetinde namlı bir ticarethane idi, ki bu dükkânlar, medresenin meydana çıkarılması için Cumhuriyet Beledi...
Encyclopedia

AFİYONCU BABA
Büyük şehrin, on sekizinci asırda yaşamış namlı tiryakilerindendir; aslı Urfalı, adı Ahmed Efendidir, 1801 (H. 1216) da öldü, kabri Edirnekapı dışında Lâ’lizade sofasındadır, hal ve şanı hakkında bilinen de kabir taşındaki şu şirin satırlardan ibaretti...
Encyclopedia

ÂFİTABİ (İstanbullu)
On altıncı asır şairlerinden ve Divanı Hümayun kâtiplerinden; asıl adı Hasan Çelebidir, kimsesiz ve gayet güzel bir çocuk iken “Emin Kösesi” lâkabile anılan Yahya Çelebi adında biri tarafından evlâdlık edinilmiş ve mükemmel bir tahsil ve terbiye ile bü...
Encyclopedia

ÂFİTAB SOKAĞI
Beyoğlu kazasının Şişli nahiyesinin Gazihalâskâr ve Meşrutiyet mahalleleri sokaklarındandır; Ebekızı sokağile Şafak sokağı arasında uzanır; Şairnigâr sokağı ve Rumeli caddesile birer dört yol ağzı yaparak kesişir, Hacımansur sokağile de bir kavşağı var...
Encyclopedia

AFİYON, AFİYONCULAR
Bugün yalnız tababette kullanılan ve serbest satışı Milletlerarası Afyon Kongresi kararile yasak olan afiyon, eskiden serbest satılırdı; afiyon tiryakiliği de, zabıtaca takibedilmiyen, pek düşükleri çoluğun çocuğun maskarası olan basit bir iptilâ olara...
Encyclopedia

ÂFİTAB (Kâğıthane köylü)
Abdülhamid devrinde İstanbulun namlı falcılarından bir çingene karısıdır; Abdülâzizin son günlerinde, ki o zaman Afitab genç ve dilber bir kadınmış, Şehzade Abdülhamidin Kâğıdhane çayırında bir tenezzühü sırasında falına bakmış; “Üç ay sonra tahta çıka...
Encyclopedia

ÂFİTABİ
On dokuzuncu asır başında İstanbulun namlı köçek oğlanlarından; şair Enderunlu Fazıl bu rakkas gençi şu mısralarla medheder:
Âfitabi ile acem kim savaşır,
Zatine bir derece nâz yaraşır...
Yüzüne bakmağa gözler kamaşır,
Bibl. : Enderunlu Fazıl, Divan.
Encyclopedia

AFİYET SOKAĞI
Boğaziçinde Sarıyer sokaklarındandır. Arsalar arasında henüz tanzim edilmemiş, üç araba geçebilecek kadar geniş bir yoldur (Mayıs 1945).
Encyclopedia

AĞAKAPUSU
Bugün, Süleymaniyede, İstanbul Müftülüğü ile İstanbul Üniversitesi Biyoloji Enstitüsünün bulunduğu yer; Yeniçeri ocağının kanlı bir şehir muharebesile kaldırıldığı Vakayı Hayriyeye gelinceye kadar Yeniçeri ocağının en büyük zabiti olan Yeniçeri Ağasını...
Encyclopedia

AĞALAR CAMİİ
Topkapı Sarayında, üçüncü avluda, Üçüncü Ahmed kütüphanesinin karşısındadır; sarayın içinde en eski yapılardan biri ve en büyük mâbeddir. Eski ve ilk adı Hünkâr Camii ise de, Enderunun zülüflü ağaları, bilhassa hasodalılar burada namaz kıldıklarından “...
Encyclopedia

AGÂH PAŞA (Kasidecizade Hafız İbrahim)
Geçen asır sonlarının kalem sahibi Türk kumandanlarından, askerlik hayatının büyük bir kısmını Arabistanın Hicaz ve Yemen bölgelerinde geçirmiş ve 1916 (1334) da İstanbulda ölmüştür. Yüksekkaldırımda harab bir halde bulunan Sarımusa Mescidini tamir ett...
Encyclopedia

AĞAKAPUSU ZİYAFETLERİ
Yeniçeri Ağaları tarafından ocak ananelerinden olarak Sadrıâzamlara verilen resmî ziyafetlerdir.
Şeker (Ramazan) Bayramı Ziyafeti — Şevvalin onuncu günü verilir, akşam yemeğidir. Sadrıâzam Ağakapısına öğleden sonra gelir, saz fasılları ve raks seyri il...
Encyclopedia

AĞAKÜLHANI SOKAĞI
Beyoğlu kazasının merkez nahiyesinin Kuloğlu Mahallesi sokaklarındandır (B. : Kuloğlu Mahallesi) ; Turnacıbaşı sokağı ile Ağahamamı sokağı arasında dirsekli bir sokaktır; Ağahamamı sokağı kavşağından girildiğine göre, sol köşede, Firuzağa polis karakol...
Encyclopedia

AĞAKAPUSU MESCİDİ
Süleymaniyede eski Ağakapısında idi. Yeniçeri ağalarına imam olanlar bu mescidin de başimamı olurlardı. Ağakapısı Şeyhülislâmlara tahsis edildikten sonra mescid, Fetvahane ve İstanbul Kadılığı arasında kalmıştı. Yangında da Şeyhülislâm dairesi ve İstan...
Encyclopedia

AĞAKAPUSU ZİNDANI
Ağakapusunda, suçlu Yeniçerilerle Büyükşehrin azılı şerirlerinin, hırsız ve uygunsuz takımının atıldıkları bir zindandır. Bu zindana girenlerin de ekseriya nam ve nişanı kaybolurdu, geceleyin boğulur ve cesedine bir taş bağlanıp Ahırkapı-Kumkapı sahill...


