Aslı arabca olup uğur, güzel, baht, iyi tali anlamındadır; baht ve tâli’ anlamak için bir takım garib vâsıtalara mürâcaat etme; atılan boncuk ve baklaya, alettesâdif açılan bir kitabın bir satırına ve sair bunlar gibi şeylere bakarak mâna çıkarma; Falc...

“Fransızca Flanel (Flanelle) kelimesinden; teri içmek ve sıcak tutmak için ten üstüne giyilen yünden dar (vücuda sıkı olarak intıbak eden) gömlek veya don” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsi Türkî). Zamanımızda “Fatila” adı yalnız belden “Fatila” adı yalnız beld...

1900 de Beyoğlunda Çubukcu Sokağında bir apartmanda oturur 25 yaşlarında ve güzelliği dillere destan olmuş hafifmeşreb bir rum kadını; Beyoğlunun namlı serserîlerinden 30 yaşlarında Kız Panayot’u sevmiş ve bir sene kadar bu genc ile yaşamışdır, fakat P...

1892 ile 1893 arasında Tarlabaşının kaldırım yosmalarından bir rum kızı; Altunoluk Osman denilen genç ve güzel bir laz kayıkçıya âşık olmuş, o oğlanın yolunda eski belâlısı Yamalı Dimitri adındaki bir serseriden yüz çevirmiş, intikam alma yolunda Dimit...

Haliç fenerinde Kâtib Muslihüddin Mahallesi sokaklarından; Zülüflü Sokağı ile Merdâne Sokağı arasında bir aralık Sokakdır (1934 Belediye Şehir Rehberi, pafta 8/104). Bir araba geçecek genişlikde, bozuk kabataş döşeli bir yoldur; kapu numaraları 1-13 ve...

Zamanımızda esrar kaçakçısı ve satıcısı bir rum kadını; 22 - 23 nisan tarihli satıcı bir rum kadını; 1968 de yaşı altmışın hayli üstünde idi. Harab olmuş bir güzelliğin izleri vardı yüzünde. Hayli macerâlı olması gereken ve bir kaç defa yakalanmış ve h...

Onyedinci asır başlarında yaşamış Sünbülî tarikatı şeyhlerinden, arnavud, Debrelidir; tefsir ilmi ile meşgul olduğundan “Tefsîrî” lâkabı ile anılır; Drağman Tekkesi şeyhi Bosnalı Abdülmü’min Efendinin halîfesi ve dâmâdı idi; Üçüncü Sultan Mehmed’in Eğr...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Beşiktaşda Abbasağa Mahallesi sokaklarından, Kalkan Sokağı ile Çeşme Sokağı arasında bir aralık sokakdır (1934 B. Ş.R. Pafta 20/175). Yerine gidilip bu satırların yazıldığı sıradaki durumu tesbit edilemedi.

“Hâneberduş pırpırılar argosunda kız yahut kadın memesi” (F. Devellioğlu, Türk Argosu). Fransızca phare (fener) isminden alınıp bilhassa motorlu vasıtaların önündeki bir çift fenerden kinâyedir.

Ermeni asıllı sahne artisti; 1843 de İstanbulda doğdu; ermeni azınlığının avam tabakasına mensubtu, çocukluğu haylaz olarak geçdi, talebesi olduğu Kumkapu Ermeni İlk okulunu bile bitiremedi. Kendisini yakından tanımış olan kalender halk şâiri Nebil Kap...

1934 Belediye Şehir Rehberine göre Fâtih ilçesinin merkez nâhiyesinin Kirmasti ve Şeyh Resmî mahalleleri ile aynı ilçenin Karagümrük nâhiyesinin Kocadede mahallesinin müşterek yollarından (1934 B.Ş.R. Pafta 6/95 ve 98, pafta 7/101); Fâtih Câmii ve küll...

İstanbulda 1292 (1875) de açılan dokuz askerî rüşdiye mektebinden biri (diğerleri: Gülhâne, Soğukçeşme, Kocamustafapaşa, Eyyub, Kasımpaşa, Beşiktaş, Üsküdar Paşakapusu, Üsküdar Toptaşı askerî rüşdiyeleri); Fâtihde Arslanhâne Caddesinde, bu caddenin Fev...

İstanbul piyasasının ambalaj sanayiinin en büyük müessesesi; Galata Demirciler Sokağındadır; atöliye 1925 - 1930 arasında Abajoli adında bir mûsevî tarafından kurulmuş, bir rivâyete göre İsrail’e hicret etmeye karar veren Abojoli atöliyesini 1943 de En...

Onsekizinci Yüzyıl şâirlerinden; tahsilini memleketinde yapdı, genç yaşında İstanbula geldi, Dîvân-ı Hümâyun kalemine girdi; devri vezirlerine divan kâtiblikleri yapdı, Defteri Hâkaanî eminliğinde bulundu, sonra inzivâyi tercih ederek Beşiktaşdaki Yahy...

Onsekizinci yüzyıl şâirlerinden ve Dîvân-ı Hümâyun kâtiblerinden; 1105 (M. 1693 - 1694) de öldü; aşağıdaki iki beyit bir na’tinden alınmışdır: Vücûdun dürri nâyâbı safâdır yâ Resûlallah Anınçün nâmı pâkin Mustafdır yâ Resûlâllah Cebîni tâbnâkin reşkba...

İstanbullu bir sâzende, hânende, şâir ve seyyah; Ramazan Pehlivan adında birinin oğludur; hayatı hakkında başka bilgi edinilemedi; XVII. Asırda yaşamışdır, şu iki beyitini Sâlim Tezkiresinden alıyoruz: Beni tîğ bendi miyan etti o cânânım Beli yanınday...

Galata Kadısına hitâb ile yazılmış 2 rebîülâhir 937 (M. 27 ekim 1565) tarihli bir fermandan öğrenildiğine göre Onaltıncı Yüzyıl ortalarında Galata dışında Sultangir (Cihangir?) Mahallesinde oturmuş bir fâhişe; evinde nâmahrem ile basılmış, evi cebren s...

Eski deyimi ile “Fâtih Kezâsı”, “Fâtih Kaymakamlığı”, bu satırların yazıldığı 1970 yılı şubatında İstanbul vilâyetinin 19 ilçesinden biri, diğer ilçeler şunlardır: Adalar, Bakırköy, Beşiktaş, Beykoz, Beyoğlu, Çatalca, Eminönü, Eyyub, Gaziosmanpaşa, Kad...

1937 yılının 25-26 mart gecesi Fâtihde Atpazarında İmam Niyazi Sokağında işlenmiş bir cinâyetdir ki toplum hayatı bakımından hem realist romancı ve hikâyecilerin, hem de kriminologların dikkatle tedkik etmesi gereken vak’alardandır. Daha önce Fâtihte K...

Fâtih Câmii avlusunda Arslanhâne Sokağı kavuşağındaki Fatih Askerî Rüşdiyesi binâsındadır (B.: Fatih Askerî Rüşdiyesi); 1924-25 ders yılında “13. İlk Okul” adı ile açılmışdır, ilk okullardan numaralı isimler kaldırıldığında “Fâtih İlk Okulu” adını almı...

Halk böyle der; İstanbul Belediyesi İtfâiye Gruplar Müdürlüğü teşkilâtındaki resmî adı “İstanbul İtfaiye Grupu”dur; 8 grupdan biri ve en güçlüsüdür, iki de müfrezesi vardır; diğer grupların isimleri şunlardır: Beyoğlu Grupu, Bakırköy Grupu, Üsküdar Gru...