Kadimden beri Fâtih Sultan Mehmed Camii civarındaki mahallelerde çingenelerin han ve bekâr odalarında veya müstakil evlerde oturması yasakdı. Aşağıdaki satırları 1176 (1762) tarihli bir fermandan alıyoruz : “Yeniçeri Ağası Mehmed Ağaya hüküm ki, “.......

Salacakda İskele yakınında, Salacak İskelesinden Ayazmaya giden yol üzerindedir, Salacak Plajı denilen gazinonun kapusu dibindedir; Hadikatül Cevâmide: “Bânîsi Fâtih Sultan Mehmeddir, minberini Hekimoğlu Ali Paşa ilk sadâretinde koymuşdur, mahallesi va...

Yedikule kapusunun dışında idi; Hadikatül Cevâmide “Yedikule Câmii” adı ile kayıdlıdır; ve “Bânisi Ebülfeth Sultan Mehmed Han Hazretleridir, vakfı kebîrine mülhakdır” deniliyor. Ekrem Hakkı Ayverdi “Fâtih Devri Mimarîsi” isimli kitabında Hadikatül Cevâ...

Edebî ve tarihî makaale ve kitapları ile tanınmış aydın bir Türk kadını; din ve hukuk bilgini ve müverrih, nâzırlıklarda bulunmuş değerli devlet adamı Ahmed Cevdet Paşanın büyük kızı (B.: Ahmed Cevdet Paşa, cild 1, sayfa 336); 1864 de İstanbulda doğdu,...

Kırım Harbinde kahramanlığı dillere destan olmuş Koza’nın Türkmen aşîretlerinden Cirit Aşîretinden bir kadın, 1854 de aşîretinden 600 atlı gönüllünün başında İstanbula gelmiş, Kırıma sevkedilen orduya katılmış, bilhassa Sivastopol muharebelerinde büyük...

İstiklâl Savaşının gönüllü kadın mücâhidi, müstevli Yunan askerî kıt’aları ve düşmana destek olan yerli müsellâh rumlara karşı bilhassa Kocaeli ve Bursa cephelerinde çarpışmış zaman zaman 100 - 150 kişilik bir Türk gönüllü süvâri müfrezesinin kumandanı...

Gençliği zevku safâ ve iyşü nûş âlemlerinde geçmiş ve haylı dünyâlık edinmiş İstanbulda Sulukule Mahallesi sâkinlerinden bir kıbti kadını; 1966 da yine kendi cinsinden Şükrü Güveyler adındaki şehbaz ijzolosu ile yaşarken genç adam onun üstüne aynı maha...

Zamanımızda esrar kaçakçısı ve satıcı bir kadın, 22 - 23 nisan tarihli ABC gazetesinde “İstanbulda esrar satışını kadınlar idâre ediyor” başlıklı bir yazıda bu kadının da namlı bir satıcı - kaçakçı olarak adı geçmişdir; bir kaç defa yakalanmış ve hapse...

Geçen asrın ikinci yarısında yaşamış namlı bir çengi; oyuna ekseriya erkek kılığında çıkar, laz hotası deper, horon oynar, zeybek oyunu oynardı. Boyunun kısalığı büyük kusuru ve üzüntüsü idi; yanında boydan bosdan konuşulmasını istemez, konuşanlar olur...

1933 ile 1935 arasınmda Eminönü Balıkpazarında “Kızmanav” diye meşhur 18-20 yaşlarında bir seyyar satıcı kız; kırmızı turp, kara bayır turpu, kıvırcık salata, tâze soğan, taze nâne, limon satardı; boylu boslu, yüz nakışları düzgün, yarı erkekleşmiş gel...

İşgal yılları ile Cumhuriyet devrinin ilk yıllarında, 1920 - 1935 arasında İstanbul zâbıtasını hayli yormuş bir yankesici kadın; kaşı gözü yerinde, bilhassa toy taşralıları cezbedecek şekilde süslenmesini, boyanmasını bilir, eline düşürdüğü erkeği cin ...

Geçen asır sonlarında İstanbulun “Koltuk” denilen randevu evlerinden birini işleten bir yosma; evi Langada idi ve koltukların âdilerinden, mübtezellerindendi; kayıkcı, hammal, arabacı takımı kaldırımda bulup getirdikleri ve kendi ağızları ile “Zeybek” ...

Onsekizinci asır başlarında yaşamış, aşırı derecede güzelliği ve güzelliğine denk zarâfeti ve zekâsı ile tanınmış bir Türk hanımı ki kendisini, İngiliz edibesi ve Türkiyedeki İngiliz elçisinin zevcesi Lady Mantague’nun Londrada muhibbelerinden bir kont...

1880 ile 1885 arasında Üsküdarda Çinili semtinde oturur ulemâdan bir zâtin güzellikte yektâ ve gelinlik çağında kızı olub semtlerinde çıkan bir yangına gelen tulumbacılar arasında Bülbüldereli Altınbaş Mustafa adında bir bıçkın şehbaza gönül vermiş, yo...

İstanbul Dârülfünuna (Üniversitesine) mühim bir vakıf vasiyet etmiş olan Kavalalı Mehmed Ali Paşa torunlarından Mısırlı bir Türk prensesi; Mısır Hidivi İsmail Paşanın kızı ve Mısır Kralı Fuadın kız kardeşi; İstanbul Dârülfünuna vakfettiği para, Mısırda...

İkinci Sultan Bayazıdın oğlu Şehzâde Mahmudun kızı; “Hançerli Hanımsultan” diye anılır, lâkabını ne münâsebetle almışdır tesbit edemedik; gençliğinde delikanlılar gibi beline bir hançer takmaktan hoşlanmış olabilir. Yalısı Eyyubsultanda idi, o yalı da ...

Onyedinci asır sonları ile onsekizinci asır başlarında hayır sahibi bir kadın, kendi adına nisbetle anılan ve “Bağodaları Mescidi” de denilen mescidin bâniyesi (B.: Fatmahâtun Mescidi); Hadikatül Cevâmiin kaydine göre Tersâneemini iken idam edilen Hüsy...

Büyük bestekâr Hamamîzâde İsmail Dede Efendinin büyük kızı, Dürri Bey adında bir zât ile evlenmişdi; oğlu yahud üveyoğlu saray hânendelerinden Şevket Bey Fatma Hanımın himmeti ile yetişmişdi. Ünlü babasının nefis bir şarkı mecmuası bu hanımın elinde id...

Üsküdarda kendi adına nisbetle bir mescid yaptırmış hayır sâhibesi bir kadın; hayatı hakkında adından başka bilgi edinilemedi, ne zaman yaşadığı, merkadinin nerede olduğu bilinmiyor (B.: Fatmahâtun Mescidi). Bibl.: Hadikatül Cevâmi, II.

Samatyada Hâtûniye Mescidinin bâniyesi; hayatı hakkında başka kayde rastlanmadı (B.: Hâtûniye Mescidi). Bibl.: Hadikatül Cevâmi, I.

Üsküdarda Salacak sâhilinde idi. Onsekizinci Yüzyıl başlarında sadırâzam Silâhdar Şehid Ali Paşa tarafından sabî zevcedi ve devrin pâdişahı Üçüncü Sultan Ahmedin kızı Fatma Sultan için yaptırılmışdı. Büyük ve pek muhteşem bir sultan yalısıydı. 1717 - 1...

“Yüzün iki yanında bırakılan sakal destesi, sakal parçası” (Larousse); aynı isim fransızcada “makbul, gözde, bir büyüğün mahbubu veya metresi, bir yarışmada yahud seçimde kazanacağı kuvvetle tahmin edilen anlamındadır; zamanımız gençlerinin bir kısmınd...

Musikişinas kadınlarımızın büyük şöhretlerinden; aşağıdaki hal tercemesini Mustafa Rona’nın “50 Yıllık Türk Musikisi” isimle eserinden alıyoruz: “Mâbeyinci Fâik Bey ile Şemi’nur Hanımın kızı, (kemençe üstâdı Fâhire Fersan Hanımın kız kardeşidir); 1894 ...

Üçüncü Sultan Ahmedin kızı Fatma Sultanın sarayı; Cağaloğlunda, zamanımızda Cağaloğlu Hamamının bulunduğu yerde Lâle Devrinin en güzel ve muhteşem binâlarından biriydi, büyük bir ahşab saraydı. Petervaradinde şehid olan ilk kocası Silâhdar Ali Paşadan ...