Encyclopedia

ABİD PAŞA
Geçen asır sonlarının, asıl mesleğindeki yüksek kıymetinden başka Ansiklopedik malûmatının genişliği ve tasavvuf ilmindeki derin bilgisiyle tanınmış kumandanlarından; 1844 (H. 1260) de İstanbulda Sarıgüzelde doğdu; babası kereste ticareti yapan Geredel...
Encyclopedia

ABOUT (EDMOND)
İki defa İstanbula gelmiş ve seyahatlerinden biri hakkında bir kitap yazmış Fransız romancı ve gazetecisi. Fransız edebiyatına “Le roi des Montagnes” (Dağların kralı) gibi eser kazandırmış olan E. About’un herhalde Kırım harbi sırasında olan ilk İstanb...
Encyclopedia

ABRAHAMPAŞA BAHÇE, KORU VE ARAZİSİ
Zengin Ermeni vezirin, Boğaziçinde Paşabahçesi ile Beykoz arasındaki koydan, Karadenizde İrva’ya kadar uzanan gayet geniş topraklardır.
Boğaz sahilinde olan bahçe, bugün bakımsız, rıhtımları harap bir haldedir. Birinci Cihan harbinden evvel yukarı Boğa...
Encyclopedia

ABİDPAŞA KÖŞKÜ VE BAHÇESİ
Göztepede, İstasyondan Bağdad caddesine inen yolun üzerinde, geçen asır sonlarının en güzel ve büyük yapılarından biriydi. Yapının güzelliği sahibinin bu işlerdeki bilgisinin canlı bir şahidi, bahçesinin güzelliği de, paşanın zerafet ve zevkinin eseriy...
Encyclopedia

ABLATYA AĞI
İstanbul suları balıkçılarının kullandıkları ağlardan biridir. Sade bir ağdır, geniş ve dar ablatya diye iki çeşidi vardır. Her ikisinin de uzunluğu yüz ellişer kulaç ve gözleri üç parmak genişliğinde, yani kefal gözünden az büyükçedir. Geniş ablatyanı...
Encyclopedia

ABRAHAMPAŞA MER’ASI
Rumelikavağı köyü ile Zekeriya köyü arasındaki Abraham tepelerinden Karadeniz sahillerine doğru, Çınarçiftliği ile Vitalispaşa çiftliği ve Yerli köy arasında uznan mer’alara, vaktiyle, sahibi olan zengin Ermeni verizin adına nisbetle verilmiş isimdir. ...
Encyclopedia

ABLAK ÇELEBİ
On yedinci asır ortalarında yaşamış İstanbulun namlı hanende ve mukallitlerinden, Evliya Çelebinin “Mahbubu hâs beyaz bir çelebi idi” dediği bu zatın asıl adı malûm değildir. Babası Şengül Çelebi, amcası Surna Çelebi de devrinin büyük şöhret sahibi muk...
Encyclopedia

ABRAHAMPAŞA CADDESİ
Beykoz’un gerisinde Akbaba ile Dereseki köyü arasından, Karadenizde de Anadolufeneri köyüne kadar uznan yola vaktiyle verilmiş bir isimdir. Kanlıkavak tepesiyle Midhatefendi çiftliği arasından, tuğla harmanlarından, Viranmandıra önünden ve Poyraz köyü ...
Encyclopedia

AÇIK SAÇIK GEZME YASAĞI (Kadınlara)
İstanbulda müslüman kadınlarının açık saçık gezmemeleri hakkında ilk defa olarak bir yasak ilân etmek zarureti, on sekizinci asır ortalarına doğru, Üçüncü Ahmed devrinde Sadırâzam Nevşehirli Damad İbrahim Paşa zamanında duyulmuştur. Lâle devrinin büyük...
Encyclopedia

AÇIKHAVA TİYATROSU
İstanbulda Lütfü Kırdarın valiliği ve belediye reisliği devrinde başlayan ilk büyük imar işleri arasında tahakkuk ettirilmiş esererdendir. Harbiyede yine Kırdar devrinin eserlerinden Sergi Sarayı’nın altındadır. Plânı Yüksek Mimar Nihad Yücel ile Nâhid...
Encyclopedia

AÇIKSÖZ GAZETESİ
1936 da merhum Velid Ebüzziya’dan devren alınan “Zaman” gazetesi yerine kurulmuş siyasî sabah gazetesidir; imtiyaz sahibi Edhem İzzet Benice’dir (B. : Benice, Edhem İzzet), başmakaleleri de o yazardı; yazı işleri müdürü Nizameddin Nazif idi, bazı başma...
Encyclopedia

AÇIK TÜRBE SOKAĞI
Üsküdarda, İmrahor’dan Şemsipaşa’ya kadar, Hâkimiyetimilliye caddesi ile Doğancılar caddesini bağlıyan gayet uzun bir yoldur. Hâkimiyetimilliye caddesi kavşağnıdan girildiğine göre, sağ köşede bir küçük kahvehane, sol köşede Üsküdar postahanesi vardır....
Encyclopedia

AÇIKLAR SOKAĞI
Fatih kazasının merkez nahiyesinin Sofular mahallesi sokaklarındandır; Kâmilpaşa sokağile Ali Emiri sokağı arasındadır; Kıztaşı caddesi ve Binaemini sokağile birer dört yol ağzı yaparak kesişir. Kâmilpaşa kavşağından Kıztaşı dört yol ağzına kadar olan ...
Encyclopedia

AÇIKGÖZ SOKAĞI
Fatih kazasının Samatya nahiyesinin Keçihatun mahallesi sokaklarındandır; Haseki caddesini Cerrahpaşa caddesine bağlayan Nakşi sokağı üzerindedir. Her iki başı da bu sokakta, ahşap evceğizlerden bir adacığı çevirmiş, toprak, bozukça bir yoldur; bir evi...
Encyclopedia

AÇIK TÜRBE ÇIKMAZI
Üsküdar sokaklarından, İmrahor’da tramvay yolu üzerindedir, Belediye Şehir Rehberi’nde çıkmaz sokak olarak gösterilmiş ise de, arkası yangın yeri olduğundan Hüdâyiazizmahmudefendi sokağına çıkılır. Cadde kavşağının sol kö-??? “Saklı Evliya” denilen bir...
Encyclopedia

AÇIK TÜRBE
Duvarı olmayan, kubbesi veya çatısı sütunlar üzerine oturtulmuş türbelere verilen isimdir ki İstanbulda en güzel açık türbeler Süleymaniye’de Mimar Sinan’ın, Eyyub’da Sadrazam Ayas Paşa’nın ve Üsküdarda Gülnûş Valide Sultanın türbeleridir. (B. : Sinan,...
Encyclopedia

AÇIKYOL SOKAĞI
Beyoğlu kazasının Şişli nahiyesinin Feriköy mahallesi sokaklarındandır, bir çayır kenarı toprak yoldur; çayır, yaz akşamları oldukça şenliklidir; bir köşede bir bahçeli gazino-kahvehane vardır.
Bibl. : REK, Gezi notu.
Encyclopedia

ABACIHALİM SOKAĞI
Şehir idare taksimatına göre Beyoğlu kazasının Hasköy nahiyesinin Sütlüce mahalesi sokaklarından ise de, Halıcıoğlunun arkasındaki Çıksalın tepesindedir.
Belediye şehir rehberi haritasında, Elvandirek sokağını Büklüm sokağına bağlar gösterilmiştir. Ahr...
Encyclopedia

ABACIDEDE SOKAĞI
Üsküdarda Çavuşderesindedir; Çavuşdere caddesini Nuh kuyusuna bağlayan Bağlarbaşı caddesinin altı oldukça dik bir yokuştur; Çavuşderesinden gelindiğine ve yokuş yukarı yüründüğüne göre, Abacı Dede sokağı, soldaki ilk sokaktır. Sırtın Çavuşderesine baka...
Encyclopedia

ABACI DEDE
On sekizinci asırda Üskürdar’da büyük şöhret sahibi cezbeli dervişlerdendir. 1700 (H. 1112) de ölmüş, Üsküdarda kendi adını taşıyan sokaktaki türbesine gömülmüştür. Rivayete göre, türbeyi sadrıâzam Nevşehirli İbrahim Paşa yaptırmış; fakat şimal rüzgârl...
Encyclopedia

ABACI ÇEŞMESİ
Süleymaniye altında kendi adını taşıyan sokaktadır. Destari Mustafa Paşa tarafından 1608 (H. 1700) yılında yaptırılmıştır. Kesme tastan klâsik üslûptadır. Güzel bir celi hat ile bir beyitlik tarih kitabesi vardır:
Hükmî bu mısra binai çeşmeye tarihtir...
Encyclopedia

ABACIÇEŞMESİ SOKAĞI
Süleymaniyenin altında, Eminönü kazasının Küçük pazar nahiyesinin Hoca Gıyaseddin mahallesindedir (B. : Hoca Gıyaseddin mahallesi); Vefa caddesiyle Sarı Beyazıd caddesi arasında, hafif meyilli, mukavves, bir araba rahat rahat geçebilecek kadar geniş; k...
Encyclopedia

ABACILAR SOKAĞI
Fatih kazasının Karagümrük nahiyesinin Haticesultan mahallesindedir. Edirnekapıda Mihrimah camiinin dış harem avlusu duvariyle Fevzipaşa tramvay caddesi arasındadır. (B. : Haticesultan mahallesi); bir kısmı da Arabacılar sokağı adını taşımaktadır. Vakt...

