Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ENGEL
“İki şey arasında bulunub birinden öbürünün görünmesine mânî olan duvar, ağaç veyâ her hangi bir şey, hâil; iki şeyin birleşmesine mânî olan şey” (Kaamûsu Türkî). Yakın zamanlara kadar edebiyatımızda âşık ile mâşuk veyâ mâşukasının buluşmasına, ülfet, sohbet, muhabbet ve vuslâtine mânî olan şahsa da “Engel” denilegelmişdir. Eski İstanbul hayatının gönül âlemlerinde sâirler “Engel”lerden dâima şikâyet etmişlerdir, güftesi Enderûnlu Vâsıfın Nûman Ağa tarafından bestelenmiş Hicezkâr şarkı :
Hiç bakma engelden yana
Bu söz niyâzımdır sana
Söyle ne istersin bana
Ağyar ile yâr olma tek
Sabâ bir şarkı :
Düştü gönlüm şimdi bir mehpâreye
Kâfir engel girmek ister âreye
Kim acır gayri dili bîçareye
Duydu mecbur olduğum ol nevcivan
Yüz yıllar boyunca bilhassa kalenderâne aşk ve alâka yollarında “Engel”, âşık için “Râkib”’den ayrı bir hüviyet taşımışdır. Türk edebiyatı târihinde büyük otorite Fuad Köprülü Engel ile Râkib arasındaki farkı şöyle tesbit ediyor :
“Fakirî Risâlei Târifat isimli eserinde Râkib ile Engeli birbirinden ayırd etmişdir, aralarında az çok bir fark olduğu anlaşılıyor, ona göre Râkib’in târifi şudur :
Nedir bildin mi âlemde Rakibi
Ola kibrü hased dâim nasibi
Yüzü kara o bedbahtı digergûn
Habîsü mühmelü mahzunu mağbûn
Olub it gibi âhû pasbanı
Ne kendusu yiye ne iller a...
⇓ Read more...
“İki şey arasında bulunub birinden öbürünün görünmesine mânî olan duvar, ağaç veyâ her hangi bir şey, hâil; iki şeyin birleşmesine mânî olan şey” (Kaamûsu Türkî). Yakın zamanlara kadar edebiyatımızda âşık ile mâşuk veyâ mâşukasının buluşmasına, ülfet, sohbet, muhabbet ve vuslâtine mânî olan şahsa da “Engel” denilegelmişdir. Eski İstanbul hayatının gönül âlemlerinde sâirler “Engel”lerden dâima şikâyet etmişlerdir, güftesi Enderûnlu Vâsıfın Nûman Ağa tarafından bestelenmiş Hicezkâr şarkı :
Hiç bakma engelden yana
Bu söz niyâzımdır sana
Söyle ne istersin bana
Ağyar ile yâr olma tek
Sabâ bir şarkı :
Düştü gönlüm şimdi bir mehpâreye
Kâfir engel girmek ister âreye
Kim acır gayri dili bîçareye
Duydu mecbur olduğum ol nevcivan
Yüz yıllar boyunca bilhassa kalenderâne aşk ve alâka yollarında “Engel”, âşık için “Râkib”’den ayrı bir hüviyet taşımışdır. Türk edebiyatı târihinde büyük otorite Fuad Köprülü Engel ile Râkib arasındaki farkı şöyle tesbit ediyor :
“Fakirî Risâlei Târifat isimli eserinde Râkib ile Engeli birbirinden ayırd etmişdir, aralarında az çok bir fark olduğu anlaşılıyor, ona göre Râkib’in târifi şudur :
Nedir bildin mi âlemde Rakibi
Ola kibrü hased dâim nasibi
Yüzü kara o bedbahtı digergûn
Habîsü mühmelü mahzunu mağbûn
Olub it gibi âhû pasbanı
Ne kendusu yiye ne iller anı
“Halbu ki Engel hakkındaki târif, onların âdetâ külhanbeyi nev’inden ve seviyece daha aşağı bir sınıf teşkil ettiklerini göstermektedir :
Nedir bildin mi sen âlemde Engel
Cihanda yokdur anın gibi mühmel
Görünmez bir kazâi âsümânî
Savulmaz bir belâyi nâhihânî
Safâ bıçkısı lânet baltasıdır
Vefâ sayrusu lânet halkasıdır”.
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM091075
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 5122
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.