Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
EMRED MÜRİDLER
Tekkelerde, mücerred (bekâr) şeyhlerin evlerinde aşk ile şevk ile hizmete koşmuş emred müridler, tekkelerin kapandığı târihe kadar İstanbulda, tekke hayatının dışında yaşayan kimseler tarafından dâimâ bir dedikodu konusu olagelmişdirki, tarih kaynaklarına geçmiş vak’alar şübhelerin mesnedsiz olmadığını göstermektedir (B.: Emred). Bu vak’alardan birini, onyedinci asır ortasında koyu taassubun temsilcileri olmuş ve riyâ altında ahlâkcılık yapmış Kadızâdeliler diye meşhur vâiz şeyhlerden bahseder iken büyük müverrih Naimâ Efendi bütün çıplaklığı ile anlatıyor (B.: Kadızâdeliler; Ustuvânî, Şeyh).
Sürûrî (ölümü 1813) bir gazelinde şöyle diyor:
Hazreti Şeyh ki bir şûh ile hem zânûdur
Sever ol mertebe zâlim sanasın oğludur.
Şu kıt’a şâir ile mevlevî dedesi tarafından devrandan sonra genç bir sünbülî mürîdinin tasviri yolunda yazılmışdır:
Tâbı devrandan görün ol Sünbülî dildârını
Terlemiş, ruhsâsını yer yer gülüstan eylemiş
Zülfi sünbül bûyini dökmüş perîşan dûşine
Takyeyi nemnâkini bir sünbülistan eylemiş.
(Divançei Tâhir)
Şu manzûme de Bitlisli Ali Çamiç Ağanındır:
Mürşid ile mürid elif ile lâm
Sıdk ile aşk üzre muhabbet kelâm
Mürşid ger pîr ola müridi emred
Ne lâzım efendim mâlumu ilâm
Şeyhim tâ be sabah pervânei aşk
Çerağı sûz efken ol emred gulâm
Aşağıdaki maammâ ile çözüm...
⇓ Read more...
Tekkelerde, mücerred (bekâr) şeyhlerin evlerinde aşk ile şevk ile hizmete koşmuş emred müridler, tekkelerin kapandığı târihe kadar İstanbulda, tekke hayatının dışında yaşayan kimseler tarafından dâimâ bir dedikodu konusu olagelmişdirki, tarih kaynaklarına geçmiş vak’alar şübhelerin mesnedsiz olmadığını göstermektedir (B.: Emred). Bu vak’alardan birini, onyedinci asır ortasında koyu taassubun temsilcileri olmuş ve riyâ altında ahlâkcılık yapmış Kadızâdeliler diye meşhur vâiz şeyhlerden bahseder iken büyük müverrih Naimâ Efendi bütün çıplaklığı ile anlatıyor (B.: Kadızâdeliler; Ustuvânî, Şeyh).
Sürûrî (ölümü 1813) bir gazelinde şöyle diyor:
Hazreti Şeyh ki bir şûh ile hem zânûdur
Sever ol mertebe zâlim sanasın oğludur.
Şu kıt’a şâir ile mevlevî dedesi tarafından devrandan sonra genç bir sünbülî mürîdinin tasviri yolunda yazılmışdır:
Tâbı devrandan görün ol Sünbülî dildârını
Terlemiş, ruhsâsını yer yer gülüstan eylemiş
Zülfi sünbül bûyini dökmüş perîşan dûşine
Takyeyi nemnâkini bir sünbülistan eylemiş.
(Divançei Tâhir)
Şu manzûme de Bitlisli Ali Çamiç Ağanındır:
Mürşid ile mürid elif ile lâm
Sıdk ile aşk üzre muhabbet kelâm
Mürşid ger pîr ola müridi emred
Ne lâzım efendim mâlumu ilâm
Şeyhim tâ be sabah pervânei aşk
Çerağı sûz efken ol emred gulâm
Aşağıdaki maammâ ile çözümünü Aşçı Dede İbrâhim Beyin hâtıralırından alıyoruz:
“Maammâ : Deryâyı Aşkda dolaşan Sefâini Aşk’ın rüzgârı şiddetleniverince yelkenleri tamâmi ile dolub pupasına gidiyor ise de, öyle, gemilerin direkleri çıplak bir hâlete girib uryan ve tayfayı perîşan ve püryan edecek derecesinde açılıp gösterilmesi mâkul değildir.
“Maammânın çözümü : Deryâyı Aşk = Mevlevihâne Semâhâne; Sefâini Aşk (Aşk Gemileri) = delikanlı canlar (müridler); Rüzgâr = Ney ve Kudüm; Gemilerin Direkleri = Canların çıplak ayak ve bacakları; Yelkenler = Canların tennûreleri; Perişan ve püryan olan tayfalar = Dedeler”.
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM091051
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 5109
See Also Note
B.: Emred; B.: Kadızâdeliler; Ustuvânî, Şeyh
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.