Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
EMRED MÜRİDLER
Tekkelerde, mücerred (bekâr) şeyhlerin evlerinde aşk ile şevk ile hizmete koşmuş emred müridler, tekkelerin kapandığı târihe kadar İstanbulda, tekke hayatının dışında yaşayan kimseler tarafından dâimâ bir dedikodu konusu olagelmişdirki, tarih kaynaklarına geçmiş vak’alar şübhelerin mesnedsiz olmadığını göstermektedir (B.: Emred). Bu vak’alardan birini, onyedinci asır ortasında koyu taassubun temsilcileri olmuş ve riyâ altında ahlâkcılık yapmış Kadızâdeliler diye meşhur vâiz şeyhlerden bahseder iken büyük müverrih Naimâ Efendi bütün çıplaklığı ile anlatıyor (B.: Kadızâdeliler; Ustuvânî, Şeyh).
Sürûrî (ölümü 1813) bir gazelinde şöyle diyor:
Hazreti Şeyh ki bir şûh ile hem zânûdur
Sever ol mertebe zâlim sanasın oğludur.
Şu kıt’a şâir ile mevlevî dedesi tarafından devrandan sonra genç bir sünbülî mürîdinin tasviri yolunda yazılmışdır:
Tâbı devrandan görün ol Sünbülî dildârını
Terlemiş, ruhsâsını yer yer gülüstan eylemiş
Zülfi sünbül bûyini dökmüş perîşan dûşine
Takyeyi nemnâkini bir sünbülistan eylemiş.
(Divançei Tâhir)
Şu manzûme de Bitlisli Ali Çamiç Ağanındır:
Mürşid ile mürid elif ile lâm
Sıdk ile aşk üzre muhabbet kelâm
Mürşid ger pîr ola müridi emred
Ne lâzım efendim mâlumu ilâm
Şeyhim tâ be sabah pervânei aşk
Çerağı sûz efken ol emred gulâm
Aşağıdaki maammâ ile çözüm...
⇓ Devamını okuyunuz...
Tekkelerde, mücerred (bekâr) şeyhlerin evlerinde aşk ile şevk ile hizmete koşmuş emred müridler, tekkelerin kapandığı târihe kadar İstanbulda, tekke hayatının dışında yaşayan kimseler tarafından dâimâ bir dedikodu konusu olagelmişdirki, tarih kaynaklarına geçmiş vak’alar şübhelerin mesnedsiz olmadığını göstermektedir (B.: Emred). Bu vak’alardan birini, onyedinci asır ortasında koyu taassubun temsilcileri olmuş ve riyâ altında ahlâkcılık yapmış Kadızâdeliler diye meşhur vâiz şeyhlerden bahseder iken büyük müverrih Naimâ Efendi bütün çıplaklığı ile anlatıyor (B.: Kadızâdeliler; Ustuvânî, Şeyh).
Sürûrî (ölümü 1813) bir gazelinde şöyle diyor:
Hazreti Şeyh ki bir şûh ile hem zânûdur
Sever ol mertebe zâlim sanasın oğludur.
Şu kıt’a şâir ile mevlevî dedesi tarafından devrandan sonra genç bir sünbülî mürîdinin tasviri yolunda yazılmışdır:
Tâbı devrandan görün ol Sünbülî dildârını
Terlemiş, ruhsâsını yer yer gülüstan eylemiş
Zülfi sünbül bûyini dökmüş perîşan dûşine
Takyeyi nemnâkini bir sünbülistan eylemiş.
(Divançei Tâhir)
Şu manzûme de Bitlisli Ali Çamiç Ağanındır:
Mürşid ile mürid elif ile lâm
Sıdk ile aşk üzre muhabbet kelâm
Mürşid ger pîr ola müridi emred
Ne lâzım efendim mâlumu ilâm
Şeyhim tâ be sabah pervânei aşk
Çerağı sûz efken ol emred gulâm
Aşağıdaki maammâ ile çözümünü Aşçı Dede İbrâhim Beyin hâtıralırından alıyoruz:
“Maammâ : Deryâyı Aşkda dolaşan Sefâini Aşk’ın rüzgârı şiddetleniverince yelkenleri tamâmi ile dolub pupasına gidiyor ise de, öyle, gemilerin direkleri çıplak bir hâlete girib uryan ve tayfayı perîşan ve püryan edecek derecesinde açılıp gösterilmesi mâkul değildir.
“Maammânın çözümü : Deryâyı Aşk = Mevlevihâne Semâhâne; Sefâini Aşk (Aşk Gemileri) = delikanlı canlar (müridler); Rüzgâr = Ney ve Kudüm; Gemilerin Direkleri = Canların çıplak ayak ve bacakları; Yelkenler = Canların tennûreleri; Perişan ve püryan olan tayfalar = Dedeler”.
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM091051
Tema
Diğer
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 9, sayfa 5109
Bakınız Notu
B.: Emred; B.: Kadızâdeliler; Ustuvânî, Şeyh
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.