Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
EMİN EFENDİ (Bursalı Tılsımcı)
Onsekizinci asır sonu ile ondokuzuncu asrın ilk yıllarında yaşamış bir nakşî şeyhi; bilhassa Üçüncü Sultan Selim zamanında Nizâmı Cedid ricâlinin hemen hepsinin bu şeyh efendiye intisab etmeleri ile İstanbulun büyük şöhretlerinden biri olmuşdu. Aslında ise yaman bir şarlatandı; gençliğinde aşırı derecede güzel olup Bursada bir kahvecinin mahbub ve makbul çırağı imiş, yirmi yaşlarında İstanbula gelmiş ve bir nakşî dergâhının hizmetine girerek şeylinin dâmâdı olmuş, ölümünde de yerine geçmişdi. Şöhretini ilim, irfan, fazîlet yolunda değil, şeyhlik kisvesi altında bâtıl inançları istismar ile yapmışdı; hastalara okur, üfler, muhabbet, şirinlik, kuvvet, devlet, servet, sıhhat, kazâ, belâ için “Yar kemendi”, “Vuslat miftâhı”, “Heybeti şîrâne”, “Kurşun işlemez”, “Kılıç kesmez” gibi isimler altında nushalar (muskalar) yazar, tılsımlar yapardı. Nizâmı Cedid ricâlini de bu mârifetleri ile kandırmış idi. 1807 de Boğaz yamakları ayaklanmasında (B.: Boğaz Yamakları) Sultan Selim ricâlinden ihtilâlciler elinde öldürülmüş olanların hemen hepsinin koynundan Bursalı Emin Efendinin bir muskası veya tılsımı çıkmış, bunlar halk arasında “Filânın bâzûsunda bağlı haçı bulunmuş..”, “Filânın ve filânın koynundan put çıkmış..” diye geniş bir dedi kodu mevzuu olmuşdu; müverrih Cevdet Paşa pek haklı olara...
⇓ Read more...
Onsekizinci asır sonu ile ondokuzuncu asrın ilk yıllarında yaşamış bir nakşî şeyhi; bilhassa Üçüncü Sultan Selim zamanında Nizâmı Cedid ricâlinin hemen hepsinin bu şeyh efendiye intisab etmeleri ile İstanbulun büyük şöhretlerinden biri olmuşdu. Aslında ise yaman bir şarlatandı; gençliğinde aşırı derecede güzel olup Bursada bir kahvecinin mahbub ve makbul çırağı imiş, yirmi yaşlarında İstanbula gelmiş ve bir nakşî dergâhının hizmetine girerek şeylinin dâmâdı olmuş, ölümünde de yerine geçmişdi. Şöhretini ilim, irfan, fazîlet yolunda değil, şeyhlik kisvesi altında bâtıl inançları istismar ile yapmışdı; hastalara okur, üfler, muhabbet, şirinlik, kuvvet, devlet, servet, sıhhat, kazâ, belâ için “Yar kemendi”, “Vuslat miftâhı”, “Heybeti şîrâne”, “Kurşun işlemez”, “Kılıç kesmez” gibi isimler altında nushalar (muskalar) yazar, tılsımlar yapardı. Nizâmı Cedid ricâlini de bu mârifetleri ile kandırmış idi. 1807 de Boğaz yamakları ayaklanmasında (B.: Boğaz Yamakları) Sultan Selim ricâlinden ihtilâlciler elinde öldürülmüş olanların hemen hepsinin koynundan Bursalı Emin Efendinin bir muskası veya tılsımı çıkmış, bunlar halk arasında “Filânın bâzûsunda bağlı haçı bulunmuş..”, “Filânın ve filânın koynundan put çıkmış..” diye geniş bir dedi kodu mevzuu olmuşdu; müverrih Cevdet Paşa pek haklı olarak: “Bu kadar zamandan beri devleti idâre eden kimselerin böyle bâtıl şeylere kapılmaları, devlet işlerini düşünecek yerde kendi iktidarlarının devâmı kaygusuna düşmüş olmaları, tılsımcı ve remmal makulelerinin yalanlarına aldanmaları pek hazîndir” diyor.
İhtilâlde Şeyh Emin Efendinin de idâmını bekleyenler olmuş, fakat efendinin yalnız kendine yaptığı tılsım hükmünü icra etmiş olacak ki, canını kurtarmış, Mustafa Şem’î adında emred bir müridi ile beraber Bursaya sürülmüşdü.
Bibl.: Cevdet Paşa, Tarih, VIII; Kâşif Efendi Mecmuası.
Bursalı Tılsımcı Emin Efendi
(Sabiha Bozcalının kompozisyonu; R. E. Koçu, Kabakcı Mustafa)
Theme
Person
Contributor
Sabiha Bozcalı, Reşad Ekrem Koçu
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM090922
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
Sabiha Bozcalı, Reşad Ekrem Koçu
Description
Volume 9, pages 5059-5060
Note
Image: volume 9, page 5059. There is a printing mistake in the page number.
See Also Note
B.: Boğaz Yamakları
Bibliography Note
Bibl.: Cevdet Paşa, Tarih, VIII; Kâşif Efendi Mecmuası.
Theme
Person
Contributor
Sabiha Bozcalı, Reşad Ekrem Koçu
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.