Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
EMİN EFENDİ (Bursalı Tılsımcı)
Onsekizinci asır sonu ile ondokuzuncu asrın ilk yıllarında yaşamış bir nakşî şeyhi; bilhassa Üçüncü Sultan Selim zamanında Nizâmı Cedid ricâlinin hemen hepsinin bu şeyh efendiye intisab etmeleri ile İstanbulun büyük şöhretlerinden biri olmuşdu. Aslında ise yaman bir şarlatandı; gençliğinde aşırı derecede güzel olup Bursada bir kahvecinin mahbub ve makbul çırağı imiş, yirmi yaşlarında İstanbula gelmiş ve bir nakşî dergâhının hizmetine girerek şeylinin dâmâdı olmuş, ölümünde de yerine geçmişdi. Şöhretini ilim, irfan, fazîlet yolunda değil, şeyhlik kisvesi altında bâtıl inançları istismar ile yapmışdı; hastalara okur, üfler, muhabbet, şirinlik, kuvvet, devlet, servet, sıhhat, kazâ, belâ için “Yar kemendi”, “Vuslat miftâhı”, “Heybeti şîrâne”, “Kurşun işlemez”, “Kılıç kesmez” gibi isimler altında nushalar (muskalar) yazar, tılsımlar yapardı. Nizâmı Cedid ricâlini de bu mârifetleri ile kandırmış idi. 1807 de Boğaz yamakları ayaklanmasında (B.: Boğaz Yamakları) Sultan Selim ricâlinden ihtilâlciler elinde öldürülmüş olanların hemen hepsinin koynundan Bursalı Emin Efendinin bir muskası veya tılsımı çıkmış, bunlar halk arasında “Filânın bâzûsunda bağlı haçı bulunmuş..”, “Filânın ve filânın koynundan put çıkmış..” diye geniş bir dedi kodu mevzuu olmuşdu; müverrih Cevdet Paşa pek haklı olara...
⇓ Devamını okuyunuz...
Onsekizinci asır sonu ile ondokuzuncu asrın ilk yıllarında yaşamış bir nakşî şeyhi; bilhassa Üçüncü Sultan Selim zamanında Nizâmı Cedid ricâlinin hemen hepsinin bu şeyh efendiye intisab etmeleri ile İstanbulun büyük şöhretlerinden biri olmuşdu. Aslında ise yaman bir şarlatandı; gençliğinde aşırı derecede güzel olup Bursada bir kahvecinin mahbub ve makbul çırağı imiş, yirmi yaşlarında İstanbula gelmiş ve bir nakşî dergâhının hizmetine girerek şeylinin dâmâdı olmuş, ölümünde de yerine geçmişdi. Şöhretini ilim, irfan, fazîlet yolunda değil, şeyhlik kisvesi altında bâtıl inançları istismar ile yapmışdı; hastalara okur, üfler, muhabbet, şirinlik, kuvvet, devlet, servet, sıhhat, kazâ, belâ için “Yar kemendi”, “Vuslat miftâhı”, “Heybeti şîrâne”, “Kurşun işlemez”, “Kılıç kesmez” gibi isimler altında nushalar (muskalar) yazar, tılsımlar yapardı. Nizâmı Cedid ricâlini de bu mârifetleri ile kandırmış idi. 1807 de Boğaz yamakları ayaklanmasında (B.: Boğaz Yamakları) Sultan Selim ricâlinden ihtilâlciler elinde öldürülmüş olanların hemen hepsinin koynundan Bursalı Emin Efendinin bir muskası veya tılsımı çıkmış, bunlar halk arasında “Filânın bâzûsunda bağlı haçı bulunmuş..”, “Filânın ve filânın koynundan put çıkmış..” diye geniş bir dedi kodu mevzuu olmuşdu; müverrih Cevdet Paşa pek haklı olarak: “Bu kadar zamandan beri devleti idâre eden kimselerin böyle bâtıl şeylere kapılmaları, devlet işlerini düşünecek yerde kendi iktidarlarının devâmı kaygusuna düşmüş olmaları, tılsımcı ve remmal makulelerinin yalanlarına aldanmaları pek hazîndir” diyor.
İhtilâlde Şeyh Emin Efendinin de idâmını bekleyenler olmuş, fakat efendinin yalnız kendine yaptığı tılsım hükmünü icra etmiş olacak ki, canını kurtarmış, Mustafa Şem’î adında emred bir müridi ile beraber Bursaya sürülmüşdü.
Bibl.: Cevdet Paşa, Tarih, VIII; Kâşif Efendi Mecmuası.
Bursalı Tılsımcı Emin Efendi
(Sabiha Bozcalının kompozisyonu; R. E. Koçu, Kabakcı Mustafa)
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Sabiha Bozcalı, Reşad Ekrem Koçu
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM090922
Tema
Kişi
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Emeği Geçen
Sabiha Bozcalı, Reşad Ekrem Koçu
Tanım
Cilt 9, sayfalar 5059-5060
Not
Görsel: cilt 9, sayfa 5059. Sayfa numarasında baskıdan kaynaklanan bir hata vardır.
Bakınız Notu
B.: Boğaz Yamakları
Bibliyografya Notu
Bibl.: Cevdet Paşa, Tarih, VIII; Kâşif Efendi Mecmuası.
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Sabiha Bozcalı, Reşad Ekrem Koçu
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.