Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ELDİVEN
“Ele geçirilen ve deriden, kumaşdan kesilip dikilen yâhud yün veya pamuk ipliğinden örülen el mahfazası; ellik, elcik de denilir” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsu Türkî).
Köylümüz kendlimiz tarafından kadimdenberi kullanılmışdır; eski Türk eldivenleri de (deri, kumaş ve örgü) üç şekil üzerinedir:
1 — Parmak yerleri olmayan, hamam veya para keselerine benzeyen ve bilekden bir bağcıkla bağlanan eldivenler; 2 — Yine kese şeklinde olup yalnız baş parmak için ayrı bir yer yapılmış olan eldivenler; 3 — Pençe şeklinde, beş parmak için de ayrı ayrı yeri bulunan eldivenler.
Eski Türk deri eldivenlerde bilhassa ceylân ve deve derileri kullanılmış, ve sâhibinin ictimâî mevkiine göre, ipek ve altın tel ile fevkalâde işlemeli eldivenler yapılmışdır. Deri süslemeciliğinde “çalına”, “çarpma”, “kabartma”, “yapıştırma”, “elvan (türlü renk veya altın yaldızlı boyama)” denilen usulleri ile deri üstüne ipek veya altun tel işlemden eldivencilikde de kullanılmışdır.
Eldiven, giyim kuşamda, elleri soğuğa karşı korumak için evvelâ kışlık olarak yapılmış, ve bu yönden eldiven, köylü kadınlarımız tarafından da kullanılmışdır. Eldivenin şehirli Türk hanımları tarafından mutlak ihtiyacdan ziyâde süs tamamlamak için kullanılması, alafrangalık yolunun açıldığı Tanzimat devrinden sonra başlamışdır. XIX. yüz yılın ik...
⇓ Read more...
“Ele geçirilen ve deriden, kumaşdan kesilip dikilen yâhud yün veya pamuk ipliğinden örülen el mahfazası; ellik, elcik de denilir” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsu Türkî).
Köylümüz kendlimiz tarafından kadimdenberi kullanılmışdır; eski Türk eldivenleri de (deri, kumaş ve örgü) üç şekil üzerinedir:
1 — Parmak yerleri olmayan, hamam veya para keselerine benzeyen ve bilekden bir bağcıkla bağlanan eldivenler; 2 — Yine kese şeklinde olup yalnız baş parmak için ayrı bir yer yapılmış olan eldivenler; 3 — Pençe şeklinde, beş parmak için de ayrı ayrı yeri bulunan eldivenler.
Eski Türk deri eldivenlerde bilhassa ceylân ve deve derileri kullanılmış, ve sâhibinin ictimâî mevkiine göre, ipek ve altın tel ile fevkalâde işlemeli eldivenler yapılmışdır. Deri süslemeciliğinde “çalına”, “çarpma”, “kabartma”, “yapıştırma”, “elvan (türlü renk veya altın yaldızlı boyama)” denilen usulleri ile deri üstüne ipek veya altun tel işlemden eldivencilikde de kullanılmışdır.
Eldiven, giyim kuşamda, elleri soğuğa karşı korumak için evvelâ kışlık olarak yapılmış, ve bu yönden eldiven, köylü kadınlarımız tarafından da kullanılmışdır. Eldivenin şehirli Türk hanımları tarafından mutlak ihtiyacdan ziyâde süs tamamlamak için kullanılması, alafrangalık yolunun açıldığı Tanzimat devrinden sonra başlamışdır. XIX. yüz yılın ikinci yarısındadır ki, Avrupa mâmulâtı erkek ve kadın eldivenleri Türkiyenin idhal ettiği giyim ve süs arasına girmişdir, ve yakın zamanlara kadar, memleketimizde eldivencilik, Avrupa eldivenleri ile rekabeti düşünmemişdir. Fakat 1945 - 1950 arasında Türk eldivenciliği birden öylesine gelişmişdir ki, zamanımızda, en müşkilpesend şık Avrupalıyı tatmin edecek erkek ve kadın eldivenleri yapılmaktadır.
Kadın eldivenleri arasında, geçen asır sonlarında pek süslü Türk hanımları tarafından kullanılmış Brüksel dantelinden yazlık yarım eldivenleri kaydetmek lâzımdır. Ağır tuvaletlerle giyilen bu eldivenler, dirsekden elde parmak enlerine kadar kolu ve eli örtmüş, parmaklar, taşıdıkları elmas yüzükleri tam zâşaan ile teşhir edebilmesi için eldiven dışında kalmışdır.
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM090774
Theme
Folklore
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 4997
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.