Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ELDİVEN
“Ele geçirilen ve deriden, kumaşdan kesilip dikilen yâhud yün veya pamuk ipliğinden örülen el mahfazası; ellik, elcik de denilir” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsu Türkî).
Köylümüz kendlimiz tarafından kadimdenberi kullanılmışdır; eski Türk eldivenleri de (deri, kumaş ve örgü) üç şekil üzerinedir:
1 — Parmak yerleri olmayan, hamam veya para keselerine benzeyen ve bilekden bir bağcıkla bağlanan eldivenler; 2 — Yine kese şeklinde olup yalnız baş parmak için ayrı bir yer yapılmış olan eldivenler; 3 — Pençe şeklinde, beş parmak için de ayrı ayrı yeri bulunan eldivenler.
Eski Türk deri eldivenlerde bilhassa ceylân ve deve derileri kullanılmış, ve sâhibinin ictimâî mevkiine göre, ipek ve altın tel ile fevkalâde işlemeli eldivenler yapılmışdır. Deri süslemeciliğinde “çalına”, “çarpma”, “kabartma”, “yapıştırma”, “elvan (türlü renk veya altın yaldızlı boyama)” denilen usulleri ile deri üstüne ipek veya altun tel işlemden eldivencilikde de kullanılmışdır.
Eldiven, giyim kuşamda, elleri soğuğa karşı korumak için evvelâ kışlık olarak yapılmış, ve bu yönden eldiven, köylü kadınlarımız tarafından da kullanılmışdır. Eldivenin şehirli Türk hanımları tarafından mutlak ihtiyacdan ziyâde süs tamamlamak için kullanılması, alafrangalık yolunun açıldığı Tanzimat devrinden sonra başlamışdır. XIX. yüz yılın ik...
⇓ Devamını okuyunuz...
“Ele geçirilen ve deriden, kumaşdan kesilip dikilen yâhud yün veya pamuk ipliğinden örülen el mahfazası; ellik, elcik de denilir” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsu Türkî).
Köylümüz kendlimiz tarafından kadimdenberi kullanılmışdır; eski Türk eldivenleri de (deri, kumaş ve örgü) üç şekil üzerinedir:
1 — Parmak yerleri olmayan, hamam veya para keselerine benzeyen ve bilekden bir bağcıkla bağlanan eldivenler; 2 — Yine kese şeklinde olup yalnız baş parmak için ayrı bir yer yapılmış olan eldivenler; 3 — Pençe şeklinde, beş parmak için de ayrı ayrı yeri bulunan eldivenler.
Eski Türk deri eldivenlerde bilhassa ceylân ve deve derileri kullanılmış, ve sâhibinin ictimâî mevkiine göre, ipek ve altın tel ile fevkalâde işlemeli eldivenler yapılmışdır. Deri süslemeciliğinde “çalına”, “çarpma”, “kabartma”, “yapıştırma”, “elvan (türlü renk veya altın yaldızlı boyama)” denilen usulleri ile deri üstüne ipek veya altun tel işlemden eldivencilikde de kullanılmışdır.
Eldiven, giyim kuşamda, elleri soğuğa karşı korumak için evvelâ kışlık olarak yapılmış, ve bu yönden eldiven, köylü kadınlarımız tarafından da kullanılmışdır. Eldivenin şehirli Türk hanımları tarafından mutlak ihtiyacdan ziyâde süs tamamlamak için kullanılması, alafrangalık yolunun açıldığı Tanzimat devrinden sonra başlamışdır. XIX. yüz yılın ikinci yarısındadır ki, Avrupa mâmulâtı erkek ve kadın eldivenleri Türkiyenin idhal ettiği giyim ve süs arasına girmişdir, ve yakın zamanlara kadar, memleketimizde eldivencilik, Avrupa eldivenleri ile rekabeti düşünmemişdir. Fakat 1945 - 1950 arasında Türk eldivenciliği birden öylesine gelişmişdir ki, zamanımızda, en müşkilpesend şık Avrupalıyı tatmin edecek erkek ve kadın eldivenleri yapılmaktadır.
Kadın eldivenleri arasında, geçen asır sonlarında pek süslü Türk hanımları tarafından kullanılmış Brüksel dantelinden yazlık yarım eldivenleri kaydetmek lâzımdır. Ağır tuvaletlerle giyilen bu eldivenler, dirsekden elde parmak enlerine kadar kolu ve eli örtmüş, parmaklar, taşıdıkları elmas yüzükleri tam zâşaan ile teşhir edebilmesi için eldiven dışında kalmışdır.
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM090774
Tema
Folklor
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 9, sayfa 4997
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.