Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
EĞRİ FES MODASI
Fesin İkinci Sultan Mahmud zamanında erkek serpuşu olarak kabûlünden 1925 de bir kanun ile Türkiyede fes giyilmesi yasak edildiği tarihe kadar gençler arasında devam edegelmiş bir modadır; eski şâirlerin “eşbeh civan” dedikleri uçarlı koşarlı ve alımlı çalımlı yakışıklı delikanlılar feslerini dâima bir kaş üstüne, ve tercih ile sağ kaş üzerine eğmişler, bu edâya perçem, kâkül, püskül cünbüşleri de katılmışdır (Bakınız: Fes; Püskül; Perçemm; Geysû; Kâkül). Şarkılarda türkülerde eğri fesli nevcivan tasvirlerine pek çok rastlanır; aşağıdaki manzûme genç bir yangın tulumbacısının tasviridir:
Çıkalım Bağlarbaşına
Mâilim samur kaşına
Yaraşmış şâhin başına
Elde gümüşlü kırbacı
Eğri fesli tulumbacı
Koşarlı ayağı güzel
Yangıncı uşağı güzel
Tırabulus kuşağı güzel
At nârayı acı acı
Eğri fesli tulumbacı
Gel sîneye ayvazım gel
At vahşeti haylazım gel
Şıkırdımım şehbazım gel
Gözüm nuru başım tacı
Eğri fesli tulumbacı
Şirin adı Dilâverdir
Şâhi hûban semenderdir
Hüzni’nin bahtı yâverdir
Alur güzellerden bacı
Eğri fesli tulumbacı
İkinci Sultan Mahmud devrinin bestekârlarından Enderunlu Rifat Beyin askere setire pantalon ve fes giydirilmesi üzerine hicazkâr bir şarkısı vardır; bu şarkının bir kıt’ası dikkate değer, şöyle ki, başkalarına fes giydirilen Asâkir-i Mansûrei Muhammediye efrâdının f...
⇓ Read more...
Fesin İkinci Sultan Mahmud zamanında erkek serpuşu olarak kabûlünden 1925 de bir kanun ile Türkiyede fes giyilmesi yasak edildiği tarihe kadar gençler arasında devam edegelmiş bir modadır; eski şâirlerin “eşbeh civan” dedikleri uçarlı koşarlı ve alımlı çalımlı yakışıklı delikanlılar feslerini dâima bir kaş üstüne, ve tercih ile sağ kaş üzerine eğmişler, bu edâya perçem, kâkül, püskül cünbüşleri de katılmışdır (Bakınız: Fes; Püskül; Perçemm; Geysû; Kâkül). Şarkılarda türkülerde eğri fesli nevcivan tasvirlerine pek çok rastlanır; aşağıdaki manzûme genç bir yangın tulumbacısının tasviridir:
Çıkalım Bağlarbaşına
Mâilim samur kaşına
Yaraşmış şâhin başına
Elde gümüşlü kırbacı
Eğri fesli tulumbacı
Koşarlı ayağı güzel
Yangıncı uşağı güzel
Tırabulus kuşağı güzel
At nârayı acı acı
Eğri fesli tulumbacı
Gel sîneye ayvazım gel
At vahşeti haylazım gel
Şıkırdımım şehbazım gel
Gözüm nuru başım tacı
Eğri fesli tulumbacı
Şirin adı Dilâverdir
Şâhi hûban semenderdir
Hüzni’nin bahtı yâverdir
Alur güzellerden bacı
Eğri fesli tulumbacı
İkinci Sultan Mahmud devrinin bestekârlarından Enderunlu Rifat Beyin askere setire pantalon ve fes giydirilmesi üzerine hicazkâr bir şarkısı vardır; bu şarkının bir kıt’ası dikkate değer, şöyle ki, başkalarına fes giydirilen Asâkir-i Mansûrei Muhammediye efrâdının feslerini eğri giydikleri açıkca ifâde edilmişdir.
Etdin ihyâ askeri başdan başa
Pâdişahım devletinle çok yaşa
Düşmenin gelsin başı taştan taşa
Pâdişahım devletinle çok yaşa
Pek yaraşdı eğri sarık eğri fes
Resmine erbâb-ı irfan dedi pes
Bu sözü tekrar iderler her nefes
Pâdişahım devletinle çok yaşa
Şu kıt’a Nikagos Ağanın bir hüseynî şarkısındandır:
Bir yana eğdir fesin ey nevcivan
Halka halka kakülün olsun iyan
Parlayıp lâhdi ciğerden âşıkan
Âteşi aşkınla yansın her zaman
Şu kıt’a da Enderunlu Şâkir Beyin bir bestenigâr şarkısındandır:
Gel meclise nûş it şarâb
Nolsun bu rütbe ictinâb
Eğdir fesin etme hicâb
Pek güzeldir perçemin
Yakın geçmişin İstanbul hayatı üzerine anlatdıklarına inanılır kimselerden Ali Çamiç Ağa (B.: Camiç Ağa, cild 7, sayfa 3700) bize verdiği bir notda: “Eğri Fes ve Eğri Külâh, gerçi bıçkın meşreb genclerin başlarında görülür ama, bunlar aslında eğri olarak yapılır serpuşlardı, yani alt kısmı başa geçirildiğinde başda eğri dururlardı” diyor.
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM090699
Theme
Folklore
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 4963-4964
See Also Note
B.: Camiç Ağa, cild 7, sayfa 3700
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.