Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DÜZGÜN, DÜZGÜNCÜ
Eski usul makijayda kadınların yüzlerine sürdükleri beyaz ve kırmızı boyalar karşılığı kullanılmış bir isimdir; ayrı ayrı olarak da beyaz boyaya “aklık”, kırmızı boyaya “allık”, yüz boyamada hüner ve zevk sâhibi olup kibar hanımlara o yolda hizmet eden kadınlara da “düzgüncü” denilirdi; bilhassa düğünlerde gelin kızın yüzü muhakkak bir düzgüncü eli ile boyanırdı.
Yaşlı yosmalar, erkek canlısı zengin dul kadınlar düzgünlerine son derecede dikkat ederlerdi. Allık zararsız bır kırmızı boa ile sağlanır, aklıkda ise üstübeçli bir su kullanıldığı için hem yüzün tarâvetini tahrib eder, hem de yanak derisinden geçerek dişlerin minesi üzerinde tesir gösterir, yıllar boyunca hergün düzgünlenmiş kadınların dişleri kapkara olurdu.
Bâzı kadınların üst dudakları üzerinde bıyık denilecek kadar kıllar biter; öyle kıllarını cımbızla veyâ ipekle yoldurmuş kart bir İstanbul yosması hanımı Sünbülzâde Vehbi şöyle hicvediyor:
Çokdur öyle bıyığın yoldurmuş
Çehresin düzgün ile soldurmuş
Şu beyit de aynı şâir tarafından allıklı âşifte hanım için söylenmişdir:
Düzgün ile yanağın al eyler
Âl ile âşıkın abdal eyler
Boyalı âşifteyi Abdülhak Hâmid de şöyle tasvir ediyor:
Yüzü düzgünlü, sözleri düzme,
İşi can yakma, ya gönül üzme...
XIX. Yüzyıl sonunda çıkmış bir İstanbul türküsüdür:
Akşamdan sabaha kad...
⇓ Read more...
Eski usul makijayda kadınların yüzlerine sürdükleri beyaz ve kırmızı boyalar karşılığı kullanılmış bir isimdir; ayrı ayrı olarak da beyaz boyaya “aklık”, kırmızı boyaya “allık”, yüz boyamada hüner ve zevk sâhibi olup kibar hanımlara o yolda hizmet eden kadınlara da “düzgüncü” denilirdi; bilhassa düğünlerde gelin kızın yüzü muhakkak bir düzgüncü eli ile boyanırdı.
Yaşlı yosmalar, erkek canlısı zengin dul kadınlar düzgünlerine son derecede dikkat ederlerdi. Allık zararsız bır kırmızı boa ile sağlanır, aklıkda ise üstübeçli bir su kullanıldığı için hem yüzün tarâvetini tahrib eder, hem de yanak derisinden geçerek dişlerin minesi üzerinde tesir gösterir, yıllar boyunca hergün düzgünlenmiş kadınların dişleri kapkara olurdu.
Bâzı kadınların üst dudakları üzerinde bıyık denilecek kadar kıllar biter; öyle kıllarını cımbızla veyâ ipekle yoldurmuş kart bir İstanbul yosması hanımı Sünbülzâde Vehbi şöyle hicvediyor:
Çokdur öyle bıyığın yoldurmuş
Çehresin düzgün ile soldurmuş
Şu beyit de aynı şâir tarafından allıklı âşifte hanım için söylenmişdir:
Düzgün ile yanağın al eyler
Âl ile âşıkın abdal eyler
Boyalı âşifteyi Abdülhak Hâmid de şöyle tasvir ediyor:
Yüzü düzgünlü, sözleri düzme,
İşi can yakma, ya gönül üzme...
XIX. Yüzyıl sonunda çıkmış bir İstanbul türküsüdür:
Akşamdan sabaha kadar düzgünü düzme
Gündüz akşamlara kadar sokakda gezme
Efendi hazretlerinin gönlünü üzme
Canımdan usandım dime bu da mı moda?
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM090467
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 4834
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.