Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DÖNME DOLAB
Büyük şenliklerde ve bilhassa bayramlarda bayram yerlerinde kurulan eğlence vâsıtalarından biri (B.: Bayram Yerleri, cild 5, sayfa 2310); iki ayak ortasına diklemesine yerleştirilmiş iki tekerlek-çarklardan ibaret olup bu çarklar arasına konmuş müteaddid salıncak-koltuklara oturularak çarklar döndürüldükçe aşağıdan yukarı, yukarıdan aşağı dönülerek eğlenilir. Bilhassa gençler tarafından rağbet göre gelmişdir. Zamanımızda hâlâ kurula gelmektedir; ve zamanımız dönme dolabları mâdeni çubuklardan yapılmış olup çoğu elektrik cereyanı ile döndürülmektedir. Eski dönme dolablar ise ağaçdan yapılır, ve dönme dolabcının ırgad-yanaşmaları tarafından el ile çevrilip döndürülürdü. Bir onyedinci asır minyatüründen bayram yerlerinde kadınların da dönme dolablara bindiği, hattâ bazı salıncak koltuklarına kadınların oturup dolaba genc erkeklerle de bindiği görülmektedir, aynı minyatürde dolab çevirici sakallı bir ırgadın havalanmış bir hanımı ferâce eteği altından seyri dikkate değer.
Bayram yerlerindeki dönme dolablar, onlara binmiş güzellerin şânında yazılmış manzümelerde kaydedilmişdir :
Îd gelüb varalım dolaaba dilber seyrine
Görelim âyînei devran ne sûret gösterir
Bâki (XVI. Asır)
Binüb dolaaba her bir mânitâbânı Stanbulun
Yahya (XVII. asır)
Her güzel dolaaba binmiş bir içim sûdur heman
Y...
⇓ Read more...
Büyük şenliklerde ve bilhassa bayramlarda bayram yerlerinde kurulan eğlence vâsıtalarından biri (B.: Bayram Yerleri, cild 5, sayfa 2310); iki ayak ortasına diklemesine yerleştirilmiş iki tekerlek-çarklardan ibaret olup bu çarklar arasına konmuş müteaddid salıncak-koltuklara oturularak çarklar döndürüldükçe aşağıdan yukarı, yukarıdan aşağı dönülerek eğlenilir. Bilhassa gençler tarafından rağbet göre gelmişdir. Zamanımızda hâlâ kurula gelmektedir; ve zamanımız dönme dolabları mâdeni çubuklardan yapılmış olup çoğu elektrik cereyanı ile döndürülmektedir. Eski dönme dolablar ise ağaçdan yapılır, ve dönme dolabcının ırgad-yanaşmaları tarafından el ile çevrilip döndürülürdü. Bir onyedinci asır minyatüründen bayram yerlerinde kadınların da dönme dolablara bindiği, hattâ bazı salıncak koltuklarına kadınların oturup dolaba genc erkeklerle de bindiği görülmektedir, aynı minyatürde dolab çevirici sakallı bir ırgadın havalanmış bir hanımı ferâce eteği altından seyri dikkate değer.
Bayram yerlerindeki dönme dolablar, onlara binmiş güzellerin şânında yazılmış manzümelerde kaydedilmişdir :
Îd gelüb varalım dolaaba dilber seyrine
Görelim âyînei devran ne sûret gösterir
Bâki (XVI. Asır)
Binüb dolaaba her bir mânitâbânı Stanbulun
Yahya (XVII. asır)
Her güzel dolaaba binmiş bir içim sûdur heman
Yahya (XVII. asır)
Süvar oldukca hûban rûzigâra hükimder gûyâ
Dönüb her tahtai dolaab bir tahtı Süleymâna
Şâkir (XVIII. asır)
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM090223
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 4722-4723
See Also Note
B.: Bayram Yerleri, cild 5, sayfa 2310
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.