Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
DÖNME DOLAB
Büyük şenliklerde ve bilhassa bayramlarda bayram yerlerinde kurulan eğlence vâsıtalarından biri (B.: Bayram Yerleri, cild 5, sayfa 2310); iki ayak ortasına diklemesine yerleştirilmiş iki tekerlek-çarklardan ibaret olup bu çarklar arasına konmuş müteaddid salıncak-koltuklara oturularak çarklar döndürüldükçe aşağıdan yukarı, yukarıdan aşağı dönülerek eğlenilir. Bilhassa gençler tarafından rağbet göre gelmişdir. Zamanımızda hâlâ kurula gelmektedir; ve zamanımız dönme dolabları mâdeni çubuklardan yapılmış olup çoğu elektrik cereyanı ile döndürülmektedir. Eski dönme dolablar ise ağaçdan yapılır, ve dönme dolabcının ırgad-yanaşmaları tarafından el ile çevrilip döndürülürdü. Bir onyedinci asır minyatüründen bayram yerlerinde kadınların da dönme dolablara bindiği, hattâ bazı salıncak koltuklarına kadınların oturup dolaba genc erkeklerle de bindiği görülmektedir, aynı minyatürde dolab çevirici sakallı bir ırgadın havalanmış bir hanımı ferâce eteği altından seyri dikkate değer.
Bayram yerlerindeki dönme dolablar, onlara binmiş güzellerin şânında yazılmış manzümelerde kaydedilmişdir :
Îd gelüb varalım dolaaba dilber seyrine
Görelim âyînei devran ne sûret gösterir
Bâki (XVI. Asır)
Binüb dolaaba her bir mânitâbânı Stanbulun
Yahya (XVII. asır)
Her güzel dolaaba binmiş bir içim sûdur heman
Y...
⇓ Devamını okuyunuz...
Büyük şenliklerde ve bilhassa bayramlarda bayram yerlerinde kurulan eğlence vâsıtalarından biri (B.: Bayram Yerleri, cild 5, sayfa 2310); iki ayak ortasına diklemesine yerleştirilmiş iki tekerlek-çarklardan ibaret olup bu çarklar arasına konmuş müteaddid salıncak-koltuklara oturularak çarklar döndürüldükçe aşağıdan yukarı, yukarıdan aşağı dönülerek eğlenilir. Bilhassa gençler tarafından rağbet göre gelmişdir. Zamanımızda hâlâ kurula gelmektedir; ve zamanımız dönme dolabları mâdeni çubuklardan yapılmış olup çoğu elektrik cereyanı ile döndürülmektedir. Eski dönme dolablar ise ağaçdan yapılır, ve dönme dolabcının ırgad-yanaşmaları tarafından el ile çevrilip döndürülürdü. Bir onyedinci asır minyatüründen bayram yerlerinde kadınların da dönme dolablara bindiği, hattâ bazı salıncak koltuklarına kadınların oturup dolaba genc erkeklerle de bindiği görülmektedir, aynı minyatürde dolab çevirici sakallı bir ırgadın havalanmış bir hanımı ferâce eteği altından seyri dikkate değer.
Bayram yerlerindeki dönme dolablar, onlara binmiş güzellerin şânında yazılmış manzümelerde kaydedilmişdir :
Îd gelüb varalım dolaaba dilber seyrine
Görelim âyînei devran ne sûret gösterir
Bâki (XVI. Asır)
Binüb dolaaba her bir mânitâbânı Stanbulun
Yahya (XVII. asır)
Her güzel dolaaba binmiş bir içim sûdur heman
Yahya (XVII. asır)
Süvar oldukca hûban rûzigâra hükimder gûyâ
Dönüb her tahtai dolaab bir tahtı Süleymâna
Şâkir (XVIII. asır)
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM090223
Tema
Diğer
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 9, sayfa 4722-4723
Bakınız Notu
B.: Bayram Yerleri, cild 5, sayfa 2310
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.