Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ÇİFTE KARDEŞ, ÇİFTE KARDEŞLİK
İstanbulun eski yangın tulumbacıları ağzında bir deyim; Ömrü tulumbacılar arasında geçmiş Üsküdarlı halk şâiri büyük dostumuz rahmetli Vâsıf Hiç (Vâsıf Hoca) şöyle anlatıyor:
“İki sandık arasında kanlı kavgalara, hattâ cinâyetlere kadar yol açan rekaabetten doğmuş husûmetler; ve kâmil, ağır başlı, reislerin himmeti ile kurulmuş dostluklar vardı. Dostluk üç kademe üzerinde idi: misâfirlik (B.: Misâfirlik), soba birliği (B.: Sobabirliği) ve Çiftekardeşlik. En kuvvetli dostluk da Çiftekardeşlik idi. İki sandığın uşakları yangına tek sandık ile giderlerdi. Meselâ, Merdivenköylüler Gazhânedeki Kaptanpaşalılar ile çiftekardeşlik tutmuşlar idi, yangına ya Merdivenköylü reislerinin idâresinde Merdivenköylü sandığı ile yâhud Kaptanpaşa reislerinin idâresinde Kaptanpaşa sandığı ile giderlerdi.”
Merdivenköylü meşhur tulumbacılardan merhum Kemal Reis bize tevdi ettiği hatıralarında çifte kardeşlik üzerine bir vak’a naklediyor:
“1921 - 1922 yıllarında Üsküdarda Arastekapusu yangınına gitmiş idik, gece saat onda yangın söndürüldükten sonra Üsküdar Merkezinin önünde tam 70 sandık vardı; hiçbir takım sandık kaldırmaya cesâret edemiyordu. Biz Merdivenköylüler Gazhânedeki Kaptanpaşalılar ile Çiftekardeşlik tutunmuşduk, o yangına da berâber gitmişdik, sandık bizim köyün sandığı idi, Kaptanpaşalı Be...
⇓ Read more...
İstanbulun eski yangın tulumbacıları ağzında bir deyim; Ömrü tulumbacılar arasında geçmiş Üsküdarlı halk şâiri büyük dostumuz rahmetli Vâsıf Hiç (Vâsıf Hoca) şöyle anlatıyor:
“İki sandık arasında kanlı kavgalara, hattâ cinâyetlere kadar yol açan rekaabetten doğmuş husûmetler; ve kâmil, ağır başlı, reislerin himmeti ile kurulmuş dostluklar vardı. Dostluk üç kademe üzerinde idi: misâfirlik (B.: Misâfirlik), soba birliği (B.: Sobabirliği) ve Çiftekardeşlik. En kuvvetli dostluk da Çiftekardeşlik idi. İki sandığın uşakları yangına tek sandık ile giderlerdi. Meselâ, Merdivenköylüler Gazhânedeki Kaptanpaşalılar ile çiftekardeşlik tutmuşlar idi, yangına ya Merdivenköylü reislerinin idâresinde Merdivenköylü sandığı ile yâhud Kaptanpaşa reislerinin idâresinde Kaptanpaşa sandığı ile giderlerdi.”
Merdivenköylü meşhur tulumbacılardan merhum Kemal Reis bize tevdi ettiği hatıralarında çifte kardeşlik üzerine bir vak’a naklediyor:
“1921 - 1922 yıllarında Üsküdarda Arastekapusu yangınına gitmiş idik, gece saat onda yangın söndürüldükten sonra Üsküdar Merkezinin önünde tam 70 sandık vardı; hiçbir takım sandık kaldırmaya cesâret edemiyordu. Biz Merdivenköylüler Gazhânedeki Kaptanpaşalılar ile Çiftekardeşlik tutunmuşduk, o yangına da berâber gitmişdik, sandık bizim köyün sandığı idi, Kaptanpaşalı Bedri Reisdi, 1943-1945 arasında hayatda idi, Kadıköyünde marangozluk yapıyordu, bir nâra attı, çekdi, çekdi çekdi:
— Gök kubbe altında bulanan çifte kardeş!... Hangi sandık arkamızdan gelmezse anasının donu başında olsun!... dedi.
“Biz fırladık. Kaptanpaşalı ve Merdivenköylü tam seksen kişiyiz, Doğancılardan çıktık. Merdivenköylülerin hasmı olan Kadıköy Dâireliler de peşimize düşmüş. İnâdiyeden vurmuşlar, Karacaahmed Duvardibinde koçbaşı çatışdık (B.: Koçbaşı). Bizim Merdivenköyün reisi Safvet Reis bir takım çağırdı, bizim sandık uçtu; biz Kadıköyünde Dâire önüne geldiğimizde onlar Haydarpaşa tren geçidini yeni dönüyordu, fakat biz de seksen kişiden ancak dokuz kişi kalmışdık, o dokuz tulumbacıdan biri de bu Kemal idi...”
Şu kıt’a Merdivenköylü Tevfik Karkan tarafından Kadıköy Kaptanpaşalı Terlikci Murad adında genç bir tulumbacı şânında yazılmışdır:
Muradım sen Kaptanpaşanın gülü
Ben de Merdivenli Köyün bülbülü
Çifte kardeşiz be âteşi aşkda
Yansak da beraber savrulur külü.
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM070952
Theme
Folklore
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 7, page 3972
See Also Note
B.: Misâfirlik; B.: Sobabirliği; B.: Koçbaşı
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.