Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ÇİÇEK
On sekizinci asrın son yıllarında Gümüşhânede gaayetle dilber bir köçek oğlan, bütün emsâli gibi bu isim köçeğin lâkabıdır, bu isim köçeğin lâkabıdır, asıl adı bilinmiyor; yine bir rum olacakdır, Mercan adında bir kolbaşının perverdesi, uşağı, mahbubu olub, büyük kalenderlerden ünlü divân şâiri Enderunlu Fâzıl Bey mâden eminliği ile Gümüşhâneye gitdiğinde, bu Çiçek Oğlanın oyunlarının hayrânı ve güzelliğinin meftunu olarak onu İstanbula kaçırıp getirmek istemişdir; muvaffak olup olmadığı bilinmiyor, fakat divânında Çiçek için bir müseddes ile bir şarkı vardır (B.: Fâzıl Bey, Enderunlu; Defteri Aşk; Çenginâme); manzumeler şunlardır:
ŞARKI
O Gümüşhâneli sim endâmım
Didim ismin ne ola sultânım
Nâz ile didi Çiçekdir nâmım
Ne çiçeksin biliriz ey cânım
Belli elmas çiçeksin bilürüz
Gülde perverde bebeksin bilürüz.
Sevdiğim hûri meleksin bilürüz
Şahbazım sana ben şâbânım.
Ehli Mâden seni bilmez cânâ
Anlamazlar ne gühersin hâlâ
Yürü İstanbula ey nazlı edâ
Rum rakkaası benim cânânım.
Aşıktâ ta bu kadar nâz olmaz
Çeşmi şûhin gibi şehbâz olmaz.
Bir çiçekle güzelim yâz olmaz
Açıl ey tâze güli handânım.
İşte ahurda kır at âmâde
Yürü bir zevk idelim dünyâde
Sana Fazıl gibi var üftâde
Yürü ey dilberi âlişânım
MÜSEDDES
Âteşi aşk ile gönlüm yine püryan oldu
Bir gözü kanlu delikanluya kurban...
⇓ Read more...
On sekizinci asrın son yıllarında Gümüşhânede gaayetle dilber bir köçek oğlan, bütün emsâli gibi bu isim köçeğin lâkabıdır, bu isim köçeğin lâkabıdır, asıl adı bilinmiyor; yine bir rum olacakdır, Mercan adında bir kolbaşının perverdesi, uşağı, mahbubu olub, büyük kalenderlerden ünlü divân şâiri Enderunlu Fâzıl Bey mâden eminliği ile Gümüşhâneye gitdiğinde, bu Çiçek Oğlanın oyunlarının hayrânı ve güzelliğinin meftunu olarak onu İstanbula kaçırıp getirmek istemişdir; muvaffak olup olmadığı bilinmiyor, fakat divânında Çiçek için bir müseddes ile bir şarkı vardır (B.: Fâzıl Bey, Enderunlu; Defteri Aşk; Çenginâme); manzumeler şunlardır:
ŞARKI
O Gümüşhâneli sim endâmım
Didim ismin ne ola sultânım
Nâz ile didi Çiçekdir nâmım
Ne çiçeksin biliriz ey cânım
Belli elmas çiçeksin bilürüz
Gülde perverde bebeksin bilürüz.
Sevdiğim hûri meleksin bilürüz
Şahbazım sana ben şâbânım.
Ehli Mâden seni bilmez cânâ
Anlamazlar ne gühersin hâlâ
Yürü İstanbula ey nazlı edâ
Rum rakkaası benim cânânım.
Aşıktâ ta bu kadar nâz olmaz
Çeşmi şûhin gibi şehbâz olmaz.
Bir çiçekle güzelim yâz olmaz
Açıl ey tâze güli handânım.
İşte ahurda kır at âmâde
Yürü bir zevk idelim dünyâde
Sana Fazıl gibi var üftâde
Yürü ey dilberi âlişânım
MÜSEDDES
Âteşi aşk ile gönlüm yine püryan oldu
Bir gözü kanlu delikanluya kurban oldu
Her bir âhım yine bir şûlei sûzan oldu
Aşk ile cismi nizârım kuru bir can oldu
Gice kan ağlamadan didelerim kan oldu
Şöyle ki her biri bir subhai mercan oldu.
Düşdüm ol cevher yektâye aman Mâdende
Âşikâr eyler hâlime âlem hande
Âh yâ Rab ne bu âteş ne bu hâlet bende
Gizlesem aşkını olmaz yanar âteş tende
Gice kan ağlamakdan didelerim kan oldu
Şöyle ki her biri bir subhai mercan oldu
O Gümüşhâneli gevher ki Çiçek nâmında
Simden servi gibi hüsnü var endâmında
Gözlerim nar çiçeği hun ile eyyâmında
Niye hâlim varacak bilmezdim encâmında
Gice kan ağlamadan didelerim kan oldu
Şöyle ki her biri bir subhai mercan oldu.
Geldi Mercan dediğim kahbe rakib oldu yine
Dest i cânan ile bâlü perimi yoldu yine
Kehrübâ gibi o Mercanla yüzüm soldu yine
Nâri firkat ile âh iki gözüm doldu yine
Gice kan ağlamadan didelerim kan oldu
Şöyle ki her biri bir subhai mercan oldu.
Katli uşşâkı ider ustası Mercan tâlim
Hançeri kabzai Mercânına olmuş teslim
Âh eğer olmasa bâbında o şeytânı leîm
Cânıma yetti belâyı gamı Allah kerim
Gice kan ağlamadan didelerim kan oldu
Şöyle ki her biri bir subhai mercan oldu.
Rûm rakkası a mehpâre güli îsâyî
Nice bir su sitem ey can alıcı hercâyi
Tâ be key aşkın ile Fâzıla bu rüsvâyî
Gice âhile bizar iderim dünyâyı
Gice kan ağlamadan didelerim kan oldu
Şöyle ki her biri bir subhai mercan oldu.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM070911
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 7, pages 3959-3960
See Also Note
B.: Fâzıl Bey, Enderunlu; Defteri Aşk; Çenginâme
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.