Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ÇITAK
Anadolu halkı ve aslı Anadoludan gelmiş bir kısım İstanbullular tarafından Rumeli türklerine hakaaret yollu takılmış isim, “türk zeyninde çingene” mânâsındadır.
Tâzerû civan ger olursak çıtak
Çengelistan olur kuştüyü yatak
Galatalı Hüseyin
Kıl kadar aybı yok tâzeden tâze
Çarşuda şöhreti Gümüşendâze
Şevheridir dirler şol kara çıtak
Lânet olsun öyle çapkın dilbâze
Galatalı Hüseyin
Bedros Efendi Keresteciyan meşhur lûgatında bu kelime için şunları yazıyor: “Bu kelime farsca şitağ (= haydud, şâkî) isminden alınmışa benziyor. Kökü sankritce ceteka (= pis, kaba adam) ve ceta (= uşak) ve staga (= hırsız) isimlerine ve rusca çudaka (= bambaşka adam, kaygusuz adam, geniş meşrebli adam, haydud kılıklı adam, hilekâr adam) ismine bağlanabilir.”
Bir tarih hakikati hâlen Bulgaristanda bulunan Eskizağra müftüsü Râci Efendi merhum tarafından şu beyit ile ifade edilmişdir:
Beslesi beşyüz sene İstanbulu
Devleti teyid eden Rumeli!
Bu belâgatli söz karşısında çıtak, dilimizde muzahfarattan bir kelime olsa gerektir.
1808 de Ruscuk âyanı Alemdar Mustafa Paşaya karşı İStanbulda içden içden bir galeyan başladığı zaman bir gece Babıâli (Paşakapusu) nin kapusuna yapıştırılan ihtilâl beyannâmesinde de diktatör sadrıazama bu isimle hakaaret edilmişti, beyannâmenin yazısı şu idi: “Rumelinden geldi bir...
⇓ Read more...
Anadolu halkı ve aslı Anadoludan gelmiş bir kısım İstanbullular tarafından Rumeli türklerine hakaaret yollu takılmış isim, “türk zeyninde çingene” mânâsındadır.
Tâzerû civan ger olursak çıtak
Çengelistan olur kuştüyü yatak
Galatalı Hüseyin
Kıl kadar aybı yok tâzeden tâze
Çarşuda şöhreti Gümüşendâze
Şevheridir dirler şol kara çıtak
Lânet olsun öyle çapkın dilbâze
Galatalı Hüseyin
Bedros Efendi Keresteciyan meşhur lûgatında bu kelime için şunları yazıyor: “Bu kelime farsca şitağ (= haydud, şâkî) isminden alınmışa benziyor. Kökü sankritce ceteka (= pis, kaba adam) ve ceta (= uşak) ve staga (= hırsız) isimlerine ve rusca çudaka (= bambaşka adam, kaygusuz adam, geniş meşrebli adam, haydud kılıklı adam, hilekâr adam) ismine bağlanabilir.”
Bir tarih hakikati hâlen Bulgaristanda bulunan Eskizağra müftüsü Râci Efendi merhum tarafından şu beyit ile ifade edilmişdir:
Beslesi beşyüz sene İstanbulu
Devleti teyid eden Rumeli!
Bu belâgatli söz karşısında çıtak, dilimizde muzahfarattan bir kelime olsa gerektir.
1808 de Ruscuk âyanı Alemdar Mustafa Paşaya karşı İStanbulda içden içden bir galeyan başladığı zaman bir gece Babıâli (Paşakapusu) nin kapusuna yapıştırılan ihtilâl beyannâmesinde de diktatör sadrıazama bu isimle hakaaret edilmişti, beyannâmenin yazısı şu idi: “Rumelinden geldi bir çıtak, bayrama ya kılıç oynayarak, ya bıçak!” (B.: Alemdar Paşa Vak’ası).
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM070907
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 7, page 3953
See Also Note
B.: Alemdar Paşa Vak’ası
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.