Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ÇEKDİRME
Geçen asır sonlarına kadar kullanılmış küçük kürekli gemilere verilmiş isimdir; hemen dâima tüccar malı yük taşırlar, bâzan yolcu da alırlar idi; çekdirmelerde iki direk bulunur, kürekci - tayfalara yardımcı olarak bu direklere üçgen şeklinde birer yelken açılırdı; kürekcileri dinlendirirken de yalnız yelken üzeri gidilirdi; bir küreğini bir tayfa çeker, 3-6 çifte kürek (oturak) olurlardı; yâni bir çekdirmenin mürettebâtı 6-12 kürekci tayfa, 1 reis (kaptan) ve gemi oğlanı (miço) çocuk ki cem’an 8-14 kişi olurdu; kaptanları yolda dâimâ paler - dümen tutarlardı.
3 çifte çekdirmeye “Sandal”, 4 çifte çekdirmeye “Pereme”, 5 çifte çekdirmeye “Beşçifte”, 6 çif çekdirmeye de “Alamana” adı verilirdi.
İstanbul’da gayrî resmî ilk Türk gazetesi “Türcümanı Ahval” in intişâra başladığı 1860 yılında bizde deniz nakliyatı tamâmen yelkenli gemilerle yapılmakda idi; o yelkenli gemiler de şekil ve hacim ayrılıklarına göre Brik, Golet, Bombarde, Çırnık, Lefke, Kütük gibi isimler taşırdı.
Tercemanı Ahval her gün İstanbul limanına gelen ve limandan giden gemilere geniş yer ayırmışdır, gemilerin cinsini ve kaptanlarının isimlerini, gelip gittikleri iskeleleri, hamûlesinin ne olduğu, ve eğer varsa geminin adını da kaydetmişdir. 1860 yılında İstanbul limanına çeşidli hamule ile gelen gemiler arasında çe...
⇓ Read more...
Geçen asır sonlarına kadar kullanılmış küçük kürekli gemilere verilmiş isimdir; hemen dâima tüccar malı yük taşırlar, bâzan yolcu da alırlar idi; çekdirmelerde iki direk bulunur, kürekci - tayfalara yardımcı olarak bu direklere üçgen şeklinde birer yelken açılırdı; kürekcileri dinlendirirken de yalnız yelken üzeri gidilirdi; bir küreğini bir tayfa çeker, 3-6 çifte kürek (oturak) olurlardı; yâni bir çekdirmenin mürettebâtı 6-12 kürekci tayfa, 1 reis (kaptan) ve gemi oğlanı (miço) çocuk ki cem’an 8-14 kişi olurdu; kaptanları yolda dâimâ paler - dümen tutarlardı.
3 çifte çekdirmeye “Sandal”, 4 çifte çekdirmeye “Pereme”, 5 çifte çekdirmeye “Beşçifte”, 6 çif çekdirmeye de “Alamana” adı verilirdi.
İstanbul’da gayrî resmî ilk Türk gazetesi “Türcümanı Ahval” in intişâra başladığı 1860 yılında bizde deniz nakliyatı tamâmen yelkenli gemilerle yapılmakda idi; o yelkenli gemiler de şekil ve hacim ayrılıklarına göre Brik, Golet, Bombarde, Çırnık, Lefke, Kütük gibi isimler taşırdı.
Tercemanı Ahval her gün İstanbul limanına gelen ve limandan giden gemilere geniş yer ayırmışdır, gemilerin cinsini ve kaptanlarının isimlerini, gelip gittikleri iskeleleri, hamûlesinin ne olduğu, ve eğer varsa geminin adını da kaydetmişdir. 1860 yılında İstanbul limanına çeşidli hamule ile gelen gemiler arasında çekdirmelerden bir kaçını örnek olarak kaydediyoruz:
Ali Kaptanın Alamanası İzmirden incir,
Nikole Yani Kaptanın “Ayanikola” Peremesi Sisam’dan rakı.
İstavri Kaptanın “Ayanikola” Peremesi Sakız’dan incir,
Kostanti Kaptanın Alamanası Bozcada’dan şarab.
Pavli Kaptanın Alamanası Bozcada’dan şarab,
Andon Kaptanın Peremesi Trablus’dan portakal,
Mehmed Hasan Kaptanın beş çiftesi Şile’den kömür,
Temel Kaptanın Alamanası Enez’den küp.
Hüseyin Kâzım Bey Büyük Türk Lugatında Çekdirme kelimesinde: “Kürekli odun gemisi” diyor ki, çok noksan bir tâbirdir.
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM070632
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 7, pages 3802-3803
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.