Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ÇEKDİRME
Geçen asır sonlarına kadar kullanılmış küçük kürekli gemilere verilmiş isimdir; hemen dâima tüccar malı yük taşırlar, bâzan yolcu da alırlar idi; çekdirmelerde iki direk bulunur, kürekci - tayfalara yardımcı olarak bu direklere üçgen şeklinde birer yelken açılırdı; kürekcileri dinlendirirken de yalnız yelken üzeri gidilirdi; bir küreğini bir tayfa çeker, 3-6 çifte kürek (oturak) olurlardı; yâni bir çekdirmenin mürettebâtı 6-12 kürekci tayfa, 1 reis (kaptan) ve gemi oğlanı (miço) çocuk ki cem’an 8-14 kişi olurdu; kaptanları yolda dâimâ paler - dümen tutarlardı.
3 çifte çekdirmeye “Sandal”, 4 çifte çekdirmeye “Pereme”, 5 çifte çekdirmeye “Beşçifte”, 6 çif çekdirmeye de “Alamana” adı verilirdi.
İstanbul’da gayrî resmî ilk Türk gazetesi “Türcümanı Ahval” in intişâra başladığı 1860 yılında bizde deniz nakliyatı tamâmen yelkenli gemilerle yapılmakda idi; o yelkenli gemiler de şekil ve hacim ayrılıklarına göre Brik, Golet, Bombarde, Çırnık, Lefke, Kütük gibi isimler taşırdı.
Tercemanı Ahval her gün İstanbul limanına gelen ve limandan giden gemilere geniş yer ayırmışdır, gemilerin cinsini ve kaptanlarının isimlerini, gelip gittikleri iskeleleri, hamûlesinin ne olduğu, ve eğer varsa geminin adını da kaydetmişdir. 1860 yılında İstanbul limanına çeşidli hamule ile gelen gemiler arasında çe...
⇓ Devamını okuyunuz...
Geçen asır sonlarına kadar kullanılmış küçük kürekli gemilere verilmiş isimdir; hemen dâima tüccar malı yük taşırlar, bâzan yolcu da alırlar idi; çekdirmelerde iki direk bulunur, kürekci - tayfalara yardımcı olarak bu direklere üçgen şeklinde birer yelken açılırdı; kürekcileri dinlendirirken de yalnız yelken üzeri gidilirdi; bir küreğini bir tayfa çeker, 3-6 çifte kürek (oturak) olurlardı; yâni bir çekdirmenin mürettebâtı 6-12 kürekci tayfa, 1 reis (kaptan) ve gemi oğlanı (miço) çocuk ki cem’an 8-14 kişi olurdu; kaptanları yolda dâimâ paler - dümen tutarlardı.
3 çifte çekdirmeye “Sandal”, 4 çifte çekdirmeye “Pereme”, 5 çifte çekdirmeye “Beşçifte”, 6 çif çekdirmeye de “Alamana” adı verilirdi.
İstanbul’da gayrî resmî ilk Türk gazetesi “Türcümanı Ahval” in intişâra başladığı 1860 yılında bizde deniz nakliyatı tamâmen yelkenli gemilerle yapılmakda idi; o yelkenli gemiler de şekil ve hacim ayrılıklarına göre Brik, Golet, Bombarde, Çırnık, Lefke, Kütük gibi isimler taşırdı.
Tercemanı Ahval her gün İstanbul limanına gelen ve limandan giden gemilere geniş yer ayırmışdır, gemilerin cinsini ve kaptanlarının isimlerini, gelip gittikleri iskeleleri, hamûlesinin ne olduğu, ve eğer varsa geminin adını da kaydetmişdir. 1860 yılında İstanbul limanına çeşidli hamule ile gelen gemiler arasında çekdirmelerden bir kaçını örnek olarak kaydediyoruz:
Ali Kaptanın Alamanası İzmirden incir,
Nikole Yani Kaptanın “Ayanikola” Peremesi Sisam’dan rakı.
İstavri Kaptanın “Ayanikola” Peremesi Sakız’dan incir,
Kostanti Kaptanın Alamanası Bozcada’dan şarab.
Pavli Kaptanın Alamanası Bozcada’dan şarab,
Andon Kaptanın Peremesi Trablus’dan portakal,
Mehmed Hasan Kaptanın beş çiftesi Şile’den kömür,
Temel Kaptanın Alamanası Enez’den küp.
Hüseyin Kâzım Bey Büyük Türk Lugatında Çekdirme kelimesinde: “Kürekli odun gemisi” diyor ki, çok noksan bir tâbirdir.
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM070632
Tema
Diğer
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 7, sayfalar 3802-3803
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.