Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ÇAKAL
Mâlum hayvanın adı; İstanbul argosunda “kurnaz”, “hilekâr” ve düzenbaz (kâğıd ve zar oyunlarında)”, “esâfil ve erâzilden çıplak ve aç yağmacı”, “tıyneti bozuk, nîmet hakkı, tuz ekmek hakkı bilmez, nankör”, “güzellikden, tatlı dilden, muhabbet anlamaz kaba, vahşî”, “sebebsiz hır çıkaran”, “edebi, hüsün ve ânı olmıyan mahbub”, anlamlarındadır. Misaller:
— Aman dikkat et... alımına, çalımına, yüzüne aldanma, vurmada öyle bir çakaldır ki insanı mahveder de sonra karşıdan güler, enâyi hesâbını bilseydi der...
* “... Tozluklunun kumar kahvesine dadandı, etrafını çakallar sardı, babasından kalan bütün parayı iki üç ay içinde elinden aldıktan başka evini de sattırıp yediler, zavallı delikanlı yalın ayak yarım pabuç sokakda kalıp kaşı gözü yerinde olmakla bir ağa kapusunda uşak oldu...” (Tâhir Bey Hikâyesi).
* “... kimi dev heyet ve Ehremen sûret zeberdest pehlivan ve kimi tâze rû mahbub mürâhik oğlan amma cümlesi yalın ayak esâfil ve eclâf çakallardır ki geceleri güruh güruh dolaşub İstanbulu soymuşlar ve emvâli mel’anet ve senâetde şeytana parmak ısırttılar...”
* “ — Mustafanın bir çakal olduğuna aslaa ihtimâl veremezdim, elim biraz daralınca ayağını kapumdan kesiverdi...
* “Kabakcı Mustafa için (B.: Mustafa Çavuş, Kabakcı) söylenmiş bir hivciyedir:
İbretle bak sen Hakkın tokadına
Lâne...
⇓ Read more...
Mâlum hayvanın adı; İstanbul argosunda “kurnaz”, “hilekâr” ve düzenbaz (kâğıd ve zar oyunlarında)”, “esâfil ve erâzilden çıplak ve aç yağmacı”, “tıyneti bozuk, nîmet hakkı, tuz ekmek hakkı bilmez, nankör”, “güzellikden, tatlı dilden, muhabbet anlamaz kaba, vahşî”, “sebebsiz hır çıkaran”, “edebi, hüsün ve ânı olmıyan mahbub”, anlamlarındadır. Misaller:
— Aman dikkat et... alımına, çalımına, yüzüne aldanma, vurmada öyle bir çakaldır ki insanı mahveder de sonra karşıdan güler, enâyi hesâbını bilseydi der...
* “... Tozluklunun kumar kahvesine dadandı, etrafını çakallar sardı, babasından kalan bütün parayı iki üç ay içinde elinden aldıktan başka evini de sattırıp yediler, zavallı delikanlı yalın ayak yarım pabuç sokakda kalıp kaşı gözü yerinde olmakla bir ağa kapusunda uşak oldu...” (Tâhir Bey Hikâyesi).
* “... kimi dev heyet ve Ehremen sûret zeberdest pehlivan ve kimi tâze rû mahbub mürâhik oğlan amma cümlesi yalın ayak esâfil ve eclâf çakallardır ki geceleri güruh güruh dolaşub İstanbulu soymuşlar ve emvâli mel’anet ve senâetde şeytana parmak ısırttılar...”
* “ — Mustafanın bir çakal olduğuna aslaa ihtimâl veremezdim, elim biraz daralınca ayağını kapumdan kesiverdi...
* “Kabakcı Mustafa için (B.: Mustafa Çavuş, Kabakcı) söylenmiş bir hivciyedir:
İbretle bak sen Hakkın tokadına
Lânet olsun Kabakcının adına
Bütün ömrü çakal çakılla geçdi
Doyamadı gelin kadın tadına
* Mısırlı Hanım hikâyesinden :
Rizelidir kayıcının şehbazı
Hanım alır eve o zıpır lazı
Mey içüb muhabbet tamam oldukda
Gün doğmadan savmak güçdür haylazı
Zirâ oğlan gaayet ile çakaldır
Dir ki hanım bana baskın masaldır
* — Ne olmuş yahu... sizin Şile gezmesi burnunuzdan gelmiş...
— Garibdir dedik, İlyası da aldık...
— Anlatma... kabatah sizde... hiç o çakal gezmeye götürülür mü?
* Danişmendi idi bir haylaz çakal
Yakardı şem’ine her gece sakal
(Alacahamamlı Reşid, Hezliyyat)
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM070309
Theme
Folklore
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 7, pages 3657-3658
See Also Note
B.: Mustafa Çavuş, Kabakcı
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.