Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
BEYLİK SUYU
İstanbul’a imparatorluk devrinde muhtelif padişah ve vezirler tarafından cevamii şerefe - Halkalı suları adı altında akıtılmış meşhur su şebekelerinden biri, Beylik suyu, İkinci Sultan Mahmud tarafından Topkapı sarayı içinde isâle ettirilmiştir.
Eski kayıtlarda İbrahim Hanzade Çiftliği diye adı geçen Aypah, bugünkü ismile Kirazlı Köyü civârındaki menbâlardan toplanır. Menbâların yerini belli etsin diye dikilen nişan taşlarından köyün kuzey cihetinde ekin tarlaları içinde ancak tek bir taş kalmıştır. Bu taşın üzerinde İkinci Sultan Mahmudu “Adili” yazılı tuğrası ve 1236 (M. 1820 - 1821) tarihi ile “Menbai evvel, sarâyı hümâyun” yazısı işlenmiştir. Kirazlı Köyü civârındaki muhtelif kaynaklardan toplanan sular eski Kalfa Köyü (Mahmudbey) nden geçerek kayalara oyulmuş delme mecrâ ile ucu ovayı ve buradan Mâzul Kemeri denilen su kemerini geçerek bir az daha ilerde tekrar delme mecrâ ile Fethiye deresi ve Haslar Köyü yolu ile; diğeri; bir kısım Halkalı sularının toplandığı tarihi Cicoz çiftliğine Su yolu, hâlen eski yılların zarif çiftlik sularında kalıntılar kalmış bu yerdeki su şebekesinden geçtikten sonra Demirkapı yolları Edirnekapı civarında surları geçerek şehre dahil olur.
Su yolu yapıldığı senelerdeki bu mustakil mesirini, imparatorluğun son yıllarda gaip etmiş, yolları harap ...
⇓ Read more...
İstanbul’a imparatorluk devrinde muhtelif padişah ve vezirler tarafından cevamii şerefe - Halkalı suları adı altında akıtılmış meşhur su şebekelerinden biri, Beylik suyu, İkinci Sultan Mahmud tarafından Topkapı sarayı içinde isâle ettirilmiştir.
Eski kayıtlarda İbrahim Hanzade Çiftliği diye adı geçen Aypah, bugünkü ismile Kirazlı Köyü civârındaki menbâlardan toplanır. Menbâların yerini belli etsin diye dikilen nişan taşlarından köyün kuzey cihetinde ekin tarlaları içinde ancak tek bir taş kalmıştır. Bu taşın üzerinde İkinci Sultan Mahmudu “Adili” yazılı tuğrası ve 1236 (M. 1820 - 1821) tarihi ile “Menbai evvel, sarâyı hümâyun” yazısı işlenmiştir. Kirazlı Köyü civârındaki muhtelif kaynaklardan toplanan sular eski Kalfa Köyü (Mahmudbey) nden geçerek kayalara oyulmuş delme mecrâ ile ucu ovayı ve buradan Mâzul Kemeri denilen su kemerini geçerek bir az daha ilerde tekrar delme mecrâ ile Fethiye deresi ve Haslar Köyü yolu ile; diğeri; bir kısım Halkalı sularının toplandığı tarihi Cicoz çiftliğine Su yolu, hâlen eski yılların zarif çiftlik sularında kalıntılar kalmış bu yerdeki su şebekesinden geçtikten sonra Demirkapı yolları Edirnekapı civarında surları geçerek şehre dahil olur.
Su yolu yapıldığı senelerdeki bu mustakil mesirini, imparatorluğun son yıllarda gaip etmiş, yolları harap olan ve civârından geçen Halkalı sularından Bayazıd, Fatih Sultan Süleymaniye suları da cicoz kubbesindeki su yoluna katılmışlardı. Şehir içi şebekesi su yolu, Edirnekapı su terazisinin itibâren Karagümrük, Altay, Zincirlikuyu, Fatih, At pazarı ve Bozdoğan kemerinden geçerek Bayazıddaki suyun maslağına ve buradan da Divanyolu Sultan Mahmud Türbesi yolu ile Babı - Hümâyun yanındaki su terâzisine gelirdi.
Beylik su yolundan esâsında tahsis edilmiş olduğu Topkapı Sarayı ile müştemilâtından maada, vaktile Çifte Saraylar, yanan büyük adliye binası, Tomruk Dâiresi, Nafia Nezâreti, Defteri-Hakani, Elbise ambarı, Umumi Hapishâne, Babı-zabtiye ve Şehir Emâneti su aldığı gibi, Ayasofyada Cevri Usta Çeşmesi, Beşirağa Çeşmesi, Coğaloğlunda Darülsaade Ağasının Çatalçeşmesi, Vefada Recep Emin efendinin sebil ve çeşmesi, Fatihde Kıztaşında İkinci Sultan Abdülhamidin çeşmelerile Atik Ali Paşa ve Fatma Sultan camileri ve bir çok hayrât bu sudan beslenirdi.
1910 - 1915 yıllarına kadar Beylik Suyunun kaynakları günlük 500-600 M³ su verirken Bayazıd, Fatih ve Süleymaniyenin katılmasından sonra bu miktar dört beş misli artmış, ve evvelce bu suların aktığı semtlerdeki çeşmeleri de besler bir durum almıştı. Suyun şebekesi künk galeri hâlinde idi; sonradan şehirde bu yollardan bir kısmı da pik boru hâline getirilmişti.
Beylik Suyunun yolları diğer Halkalı su yolları gibi zamanla ikâmetgâhların altında kalmıştı.
Saadi Nâzım Nirven
Theme
Location
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Creator
Saadi Nâzım Nirven
Identifier
IAM050513
Theme
Location
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 5, page 2700
Theme
Location
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.