Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
BEYLİK SUYU
İstanbul’a imparatorluk devrinde muhtelif padişah ve vezirler tarafından cevamii şerefe - Halkalı suları adı altında akıtılmış meşhur su şebekelerinden biri, Beylik suyu, İkinci Sultan Mahmud tarafından Topkapı sarayı içinde isâle ettirilmiştir.
Eski kayıtlarda İbrahim Hanzade Çiftliği diye adı geçen Aypah, bugünkü ismile Kirazlı Köyü civârındaki menbâlardan toplanır. Menbâların yerini belli etsin diye dikilen nişan taşlarından köyün kuzey cihetinde ekin tarlaları içinde ancak tek bir taş kalmıştır. Bu taşın üzerinde İkinci Sultan Mahmudu “Adili” yazılı tuğrası ve 1236 (M. 1820 - 1821) tarihi ile “Menbai evvel, sarâyı hümâyun” yazısı işlenmiştir. Kirazlı Köyü civârındaki muhtelif kaynaklardan toplanan sular eski Kalfa Köyü (Mahmudbey) nden geçerek kayalara oyulmuş delme mecrâ ile ucu ovayı ve buradan Mâzul Kemeri denilen su kemerini geçerek bir az daha ilerde tekrar delme mecrâ ile Fethiye deresi ve Haslar Köyü yolu ile; diğeri; bir kısım Halkalı sularının toplandığı tarihi Cicoz çiftliğine Su yolu, hâlen eski yılların zarif çiftlik sularında kalıntılar kalmış bu yerdeki su şebekesinden geçtikten sonra Demirkapı yolları Edirnekapı civarında surları geçerek şehre dahil olur.
Su yolu yapıldığı senelerdeki bu mustakil mesirini, imparatorluğun son yıllarda gaip etmiş, yolları harap ...
⇓ Devamını okuyunuz...
İstanbul’a imparatorluk devrinde muhtelif padişah ve vezirler tarafından cevamii şerefe - Halkalı suları adı altında akıtılmış meşhur su şebekelerinden biri, Beylik suyu, İkinci Sultan Mahmud tarafından Topkapı sarayı içinde isâle ettirilmiştir.
Eski kayıtlarda İbrahim Hanzade Çiftliği diye adı geçen Aypah, bugünkü ismile Kirazlı Köyü civârındaki menbâlardan toplanır. Menbâların yerini belli etsin diye dikilen nişan taşlarından köyün kuzey cihetinde ekin tarlaları içinde ancak tek bir taş kalmıştır. Bu taşın üzerinde İkinci Sultan Mahmudu “Adili” yazılı tuğrası ve 1236 (M. 1820 - 1821) tarihi ile “Menbai evvel, sarâyı hümâyun” yazısı işlenmiştir. Kirazlı Köyü civârındaki muhtelif kaynaklardan toplanan sular eski Kalfa Köyü (Mahmudbey) nden geçerek kayalara oyulmuş delme mecrâ ile ucu ovayı ve buradan Mâzul Kemeri denilen su kemerini geçerek bir az daha ilerde tekrar delme mecrâ ile Fethiye deresi ve Haslar Köyü yolu ile; diğeri; bir kısım Halkalı sularının toplandığı tarihi Cicoz çiftliğine Su yolu, hâlen eski yılların zarif çiftlik sularında kalıntılar kalmış bu yerdeki su şebekesinden geçtikten sonra Demirkapı yolları Edirnekapı civarında surları geçerek şehre dahil olur.
Su yolu yapıldığı senelerdeki bu mustakil mesirini, imparatorluğun son yıllarda gaip etmiş, yolları harap olan ve civârından geçen Halkalı sularından Bayazıd, Fatih Sultan Süleymaniye suları da cicoz kubbesindeki su yoluna katılmışlardı. Şehir içi şebekesi su yolu, Edirnekapı su terazisinin itibâren Karagümrük, Altay, Zincirlikuyu, Fatih, At pazarı ve Bozdoğan kemerinden geçerek Bayazıddaki suyun maslağına ve buradan da Divanyolu Sultan Mahmud Türbesi yolu ile Babı - Hümâyun yanındaki su terâzisine gelirdi.
Beylik su yolundan esâsında tahsis edilmiş olduğu Topkapı Sarayı ile müştemilâtından maada, vaktile Çifte Saraylar, yanan büyük adliye binası, Tomruk Dâiresi, Nafia Nezâreti, Defteri-Hakani, Elbise ambarı, Umumi Hapishâne, Babı-zabtiye ve Şehir Emâneti su aldığı gibi, Ayasofyada Cevri Usta Çeşmesi, Beşirağa Çeşmesi, Coğaloğlunda Darülsaade Ağasının Çatalçeşmesi, Vefada Recep Emin efendinin sebil ve çeşmesi, Fatihde Kıztaşında İkinci Sultan Abdülhamidin çeşmelerile Atik Ali Paşa ve Fatma Sultan camileri ve bir çok hayrât bu sudan beslenirdi.
1910 - 1915 yıllarına kadar Beylik Suyunun kaynakları günlük 500-600 M³ su verirken Bayazıd, Fatih ve Süleymaniyenin katılmasından sonra bu miktar dört beş misli artmış, ve evvelce bu suların aktığı semtlerdeki çeşmeleri de besler bir durum almıştı. Suyun şebekesi künk galeri hâlinde idi; sonradan şehirde bu yollardan bir kısmı da pik boru hâline getirilmişti.
Beylik Suyunun yolları diğer Halkalı su yolları gibi zamanla ikâmetgâhların altında kalmıştı.
Saadi Nâzım Nirven
Tema
Yer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Yazar/Üreten
Saadi Nâzım Nirven
Kod
IAM050513
Tema
Yer
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 5, sayfa 2700
Tema
Yer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.