Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
BEŞİR AĞA (Hâfız Hattat)
Onsekizinci asırda Osmanlı Sarayının şöhretli kızlarağalarından bir zenci hadım ve devrinin seçkin hattatlarından; İstanbula pek küçük yaşda bir köle olarak getirilmiş ve saraydan yetiştirilmişdir.
Gençliğinde tüfenk atıcılığına ve kemankeşliğine heves etmiş, pehlivan edâlı, levend münâyişli, âmiyâne benlik iddiasında bir adamdı; hattat Hasırcılar İmamı, Hâfız Mustafa Efendiden sülüs ve nesih yazıları öğrenmiş, Enderunlu hattât Mumcuzâde Mehmed Ağadan da yazılarına imza koymak için icâzet almışdı. Hazinedar olmuş ve adaşı Hacı beşir Ağanın ölümü üzerine 1746 da kızlarağası tayin edilmiş idi. (B.: Beşir Ağa, Hacı). Fakat selefinin yerini dolduramadı, siyasî entrikalara karışdı, rüşvet yolunda pervâsız yürüdü, etrafını alan pespâye riyâkârların sözleri ile çok hatır kırdı, herkesi istiskaal eder oldu, pek çok düşman kazandı. Adamlarından Süleyman adında bir şımarık gence o kadar yüz vermişdi ki türlü rezâletleri ayak takımının ağzında bile nefretle dolaşarak nihâyet Ağanın sebebi felâketi oldu. Birinci Sultan Mahmud askerin Beşir Ağa yüzünden bir ihtilâle hazırlandığı ihbar edilince pâdişah Kızlarağasının azletti. Beşir Ağa, Süleyman ve daha birkaç kişi Kızkulesine gönderilerek orada idam olundular (Hicrî 1165 = Milâdî 1751). Beşir Ağa Üsküdarda Nasûhi Dergâhı haziresine defnedildi...
⇓ Read more...
Onsekizinci asırda Osmanlı Sarayının şöhretli kızlarağalarından bir zenci hadım ve devrinin seçkin hattatlarından; İstanbula pek küçük yaşda bir köle olarak getirilmiş ve saraydan yetiştirilmişdir.
Gençliğinde tüfenk atıcılığına ve kemankeşliğine heves etmiş, pehlivan edâlı, levend münâyişli, âmiyâne benlik iddiasında bir adamdı; hattat Hasırcılar İmamı, Hâfız Mustafa Efendiden sülüs ve nesih yazıları öğrenmiş, Enderunlu hattât Mumcuzâde Mehmed Ağadan da yazılarına imza koymak için icâzet almışdı. Hazinedar olmuş ve adaşı Hacı beşir Ağanın ölümü üzerine 1746 da kızlarağası tayin edilmiş idi. (B.: Beşir Ağa, Hacı). Fakat selefinin yerini dolduramadı, siyasî entrikalara karışdı, rüşvet yolunda pervâsız yürüdü, etrafını alan pespâye riyâkârların sözleri ile çok hatır kırdı, herkesi istiskaal eder oldu, pek çok düşman kazandı. Adamlarından Süleyman adında bir şımarık gence o kadar yüz vermişdi ki türlü rezâletleri ayak takımının ağzında bile nefretle dolaşarak nihâyet Ağanın sebebi felâketi oldu. Birinci Sultan Mahmud askerin Beşir Ağa yüzünden bir ihtilâle hazırlandığı ihbar edilince pâdişah Kızlarağasının azletti. Beşir Ağa, Süleyman ve daha birkaç kişi Kızkulesine gönderilerek orada idam olundular (Hicrî 1165 = Milâdî 1751). Beşir Ağa Üsküdarda Nasûhi Dergâhı haziresine defnedildi, şu beyit mersiye yollu bir zât için söylenmişdir, şahsında değerli bir hattatın kaybolduğu muhakkakdır:
Kanlar ağlasın mürekkeb, kaare giysün hâmeler
Bâşına rikler saçub dürsün yüzünü nâmeler
Terekesinde rüşvet yolu ile toplanmış büyük hattatların imzasını taşıyan kıymetine bahâ biçilmez bir mushafı şerif ve levha koleksiyonu bulunmuşdu. Rivâyet edildiğine göre kimde bir kıymetli yazma mushaf veya levha görse evvela güzellikde ister, verilmezse zorla alırmış.
İstanbulun muhtelif yerlerinde hayır eseri çeşmeleri vardır, çeşmelerinin kitâbe yazıları da kendisindendir.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM050391
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 5, pages 2599-2600
See Also Note
B.: Beşir Ağa, Hacı
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.