Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
BERDUŞ
Pırpırı külhâniler, yalın ayak, yarı çıplak, meskensiz serseriler argosunda kendi sıfatları; “evi ve eşyası, bütün varlığı sırtındakiler, arkasındakiler” mânasına kullanıla gelen “Hâneberdûş” terkibinin kırpılmışı, güdüğüdür.
Hâneberdûşlar ağzında “berdüş” bir mânâ ifâde etse dahi lûgat mihenginde farsaca “ber” edâtı ile “düş” isminden mürekkeb olup (ber = üzere; düş = omuz, sırt) sâdece “omuz, sırt üzre, omuzda, sırtında” demek olan bu terkibin zamanımızda mektebli gençler ve hattâ kalem erbabı tarafından dahi “hâneberdûş” yerinde kullanılması, içinde bulunduğumuz dehşet verici dil buhranının en büyük misallerinden biridir. Hattâ baş rolü şöhretli şarkıcı Zeki Müren tarafından oynanmış bir filmin adı dahi “Berduş” konmuşdur. Biz öyle zannediyoruz ki bu filmde, kırpık, güdük, dolayısı ile temiz ana dilde mânâsız “Berduş” adının mânâlı “Hâneberduş” a tercihi, cehâlet eseri değil, dil cehli salgınını çok aydın olarak görmüş ve filmin reklâmında muvaffakiyeti düşünmüş keskin iş adamı zekâsının eseridir.
— Ulan dün Yusufla plâja gittik, çocuğu almadılar..
— Neden?
— Berduş diye...
— Yerim yok ağabey, berduşum...
Gördün mü şu berduşu
Şu tığ gibi kopili
Batak yola yalnayak
Atmış bir kavak yeli
Esrar kaçakcısının
Bu oğlandır sağ eli
Ne güzel bir yüzü var
Altın kâkülü benli
Tertemiz ...
⇓ Read more...
Pırpırı külhâniler, yalın ayak, yarı çıplak, meskensiz serseriler argosunda kendi sıfatları; “evi ve eşyası, bütün varlığı sırtındakiler, arkasındakiler” mânasına kullanıla gelen “Hâneberdûş” terkibinin kırpılmışı, güdüğüdür.
Hâneberdûşlar ağzında “berdüş” bir mânâ ifâde etse dahi lûgat mihenginde farsaca “ber” edâtı ile “düş” isminden mürekkeb olup (ber = üzere; düş = omuz, sırt) sâdece “omuz, sırt üzre, omuzda, sırtında” demek olan bu terkibin zamanımızda mektebli gençler ve hattâ kalem erbabı tarafından dahi “hâneberdûş” yerinde kullanılması, içinde bulunduğumuz dehşet verici dil buhranının en büyük misallerinden biridir. Hattâ baş rolü şöhretli şarkıcı Zeki Müren tarafından oynanmış bir filmin adı dahi “Berduş” konmuşdur. Biz öyle zannediyoruz ki bu filmde, kırpık, güdük, dolayısı ile temiz ana dilde mânâsız “Berduş” adının mânâlı “Hâneberduş” a tercihi, cehâlet eseri değil, dil cehli salgınını çok aydın olarak görmüş ve filmin reklâmında muvaffakiyeti düşünmüş keskin iş adamı zekâsının eseridir.
— Ulan dün Yusufla plâja gittik, çocuğu almadılar..
— Neden?
— Berduş diye...
— Yerim yok ağabey, berduşum...
Gördün mü şu berduşu
Şu tığ gibi kopili
Batak yola yalnayak
Atmış bir kavak yeli
Esrar kaçakcısının
Bu oğlandır sağ eli
Ne güzel bir yüzü var
Altın kâkülü benli
Tertemiz bakışında
Mâsûmiyeti belli
Suçlu mu, günahkâr mı
Azıcık düşünmeli
Ali Çamiş
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM050298
Theme
Folklore
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 5, page 2532
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.