Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
BENLİ YUSUF HİKÂYESİ
On dokuzuncu asırda söylenmiş bir meddah hikâyesidır; tanzim idüb söyleyen meddâhın adı tesbit edilemedi; Üsküdarda Toptaşında oturur Eskizagralı Mehmed Bey zevcesi ve kendisi de oralı olup 1940 - 1945 arasında 85 - 90 yaşlarında vefat etmiş olan Fatma Hanımdan dinlenmişdir:
İkinci Sultan Mahmud zamanında ve henüz Yeniçeriler durur iken İstanbulda Çarşambada Kırkyamalı Mehmed Ağa adında hasis bir zengin varmış. Denizde gemileri, karada hanları ve hamamları, çarşılarda mağazaları gürül gürül işler, para küreklerle gelir. Mehmed Ağa altınlarını küplere istif eder, evinde karısı ve çocukları, üst baş dökük, bir terliği, bir pabucu beş yıl giyerek inim inim inler, ekmeğe peynirle zeytini katık eder, adamları da gündeliklerinin, aylıklarının dışında bir metelik bayram hasisi, bir mangır ağalık ihsanı görmezlermiş.
Bir gün Kırkyamalının kulağına havsalasının alamıyacağı bir lâf çalınmış:
— Üsküdarda Topkapusunda Benli Yusuf Bey diye bir zengin var, konağının kapılarını ardına kadar açmış, sofraları kurdurmuş, donatmış, her gün öğle ve akşam ahaliye ziyafetler çekiyor. Hattâ konak kapısında, düğün evi gibi davul çalara misafir topluyorlar!.. demişler.
Kırkyamalı da “âkibeti kaldırın üstünde yalın ayak sürünmek, şu sefihi göreyim” demiş, üç akçe dolmuş kayık parasını gözden çıkarmış. Üsk...
⇓ Read more...
On dokuzuncu asırda söylenmiş bir meddah hikâyesidır; tanzim idüb söyleyen meddâhın adı tesbit edilemedi; Üsküdarda Toptaşında oturur Eskizagralı Mehmed Bey zevcesi ve kendisi de oralı olup 1940 - 1945 arasında 85 - 90 yaşlarında vefat etmiş olan Fatma Hanımdan dinlenmişdir:
İkinci Sultan Mahmud zamanında ve henüz Yeniçeriler durur iken İstanbulda Çarşambada Kırkyamalı Mehmed Ağa adında hasis bir zengin varmış. Denizde gemileri, karada hanları ve hamamları, çarşılarda mağazaları gürül gürül işler, para küreklerle gelir. Mehmed Ağa altınlarını küplere istif eder, evinde karısı ve çocukları, üst baş dökük, bir terliği, bir pabucu beş yıl giyerek inim inim inler, ekmeğe peynirle zeytini katık eder, adamları da gündeliklerinin, aylıklarının dışında bir metelik bayram hasisi, bir mangır ağalık ihsanı görmezlermiş.
Bir gün Kırkyamalının kulağına havsalasının alamıyacağı bir lâf çalınmış:
— Üsküdarda Topkapusunda Benli Yusuf Bey diye bir zengin var, konağının kapılarını ardına kadar açmış, sofraları kurdurmuş, donatmış, her gün öğle ve akşam ahaliye ziyafetler çekiyor. Hattâ konak kapısında, düğün evi gibi davul çalara misafir topluyorlar!.. demişler.
Kırkyamalı da “âkibeti kaldırın üstünde yalın ayak sürünmek, şu sefihi göreyim” demiş, üç akçe dolmuş kayık parasını gözden çıkarmış. Üsküdara gitmiş, iskeleden Toptaşının yolunu tutmuş ve davul sesinden Benli Yusuf Beyin konağını kolayca bulmuş, hemen:
— Buyurun, efendim! demişler.
Kırkyamalıyı sofraya oturtmuşlar, çorbasından kuzu dolmasına, böreğinden baklavasına, belki kırp kapı yemek çıkmış. Çıkmış ama lokmalar Kırkyamalı Mehmed Ağanın boğazından kendi malıymış gibi güç geçermiş..
Yemekten sonra beyin huzuruna çıkmış:
— Bey oğlum, saygısızlığımı affedin, bu varlığın kaynağı nerede?.. Bu parayı alın teri ile sen mi kazandın? diye sormuş.
Benli Yusuf gülmüş:
— Hayır.. demiş. Görüyorsunuz ki, gencim, bu serveti alın teri ile kazanmama imkân yok.. Ben hasis bir herifim uşağı idim, efendim, yemedi, yedirmedi, âkibet öldü, üç arşın kefen ve bir tahta tabutla mezara girdi. Hanım da imamı çağırdı, nikahımızı kıydırıp beni konakta baş köşeye oturttu, onun yiyemediğini safayi hatır ile biz yiyoruz, yediremediğimi de davul zurna ile misafir toplayıp yediriyoruz.
Kırkyamalı bir fenalık geçirmiş, tam kalkıp gidecek, gözleri davana asıl bir davula ilişmiş:
— Bey oğlum.. Ya bu davul ne için?..
Diye sormuş.. Benli Yusuf bu sefer bir kahkaha atmış:
— Ha!.. demiş.. O da mühim.. İşittim ki, Çarşambada benim rahmetli efendimin eşi Kırkyamalı Mehmed Ağa adında bir adam daha varmış. Onu da Çarşambadaki konağın kapısı önünde çaldırmak için hazırladım!
Kırkyamalı boynunu bükmüş:
— Bey oğlum, sen şu davulu ver, omuzlayup götüreyim de sana zahmet olmasın, yarından tezi yok kapımda dendi elceğizimle çaldırmaya başlarım! demiş.
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM050272
Theme
Folklore
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 5, pages 2511-2512
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.