Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
AZİZ (Çerkes)
1905 senesinde İstanbulda altı ay kadar hüner göstermiş Kafkasyalı bir rakkas oğlan, Sermed Muhtar Alus Galata balozları hakkında İstanbul Ansiklopedisine verdiği notlar arasında şöyle anlatıyor:
“Galatada Zorbanın balozunda öbür balozların birinde bulunmayan numaralardan biri de Çerkes Aziz nâmındaki tüysüz oğlanın herkese parmak ısırtan Kafkas rakısları, kazaskaları idi. Uzun boylu, her âzası mütenâsib, esir pazarında köle olsa ağırlığında altın, incecik bel, kişmirî ten, bir çift âhu gibi göz, keman kaşlar, ciddiyet dedin mi de onda, köçekler gibi öyle sırıtma, yılışma, kırıtma, takdirkârlarına yüz verme, temâşâgerandan takdir, alkış bekleme yok. Önce mandolinli, kitaralı iki rum çalgıcı çıkar, ardından da alkış ve ıslıklar arasında Çerkes Aziz görünürdü. Islık tezyif değil takdir, zira balozu dolduran kalabalığın yüzde doksanı tersaneliler, tulumbacılar, kayıkcılar, salapuryacılar, manav, hammal ve hamam dellâkları. Aziz de saçlar taranmış, kuzu kalpak az arkaya doğru atılmış; sırtında al atlasdan gömlek, gömleğin kolları bileklere kadar inmiş uzun, üstünde belden sırmalı kemerle sıkılmış al kadife ceket, ceketin yakası yok, ön kısmı düz ve çarprastlama, üste gelen kenarı ile eteği sırma işlemeli, al atlasdan şalvar, ayaklarında gaayet yumuşak sarı sahtiyan çizme, tabanı ince...
⇓ Read more...
1905 senesinde İstanbulda altı ay kadar hüner göstermiş Kafkasyalı bir rakkas oğlan, Sermed Muhtar Alus Galata balozları hakkında İstanbul Ansiklopedisine verdiği notlar arasında şöyle anlatıyor:
“Galatada Zorbanın balozunda öbür balozların birinde bulunmayan numaralardan biri de Çerkes Aziz nâmındaki tüysüz oğlanın herkese parmak ısırtan Kafkas rakısları, kazaskaları idi. Uzun boylu, her âzası mütenâsib, esir pazarında köle olsa ağırlığında altın, incecik bel, kişmirî ten, bir çift âhu gibi göz, keman kaşlar, ciddiyet dedin mi de onda, köçekler gibi öyle sırıtma, yılışma, kırıtma, takdirkârlarına yüz verme, temâşâgerandan takdir, alkış bekleme yok. Önce mandolinli, kitaralı iki rum çalgıcı çıkar, ardından da alkış ve ıslıklar arasında Çerkes Aziz görünürdü. Islık tezyif değil takdir, zira balozu dolduran kalabalığın yüzde doksanı tersaneliler, tulumbacılar, kayıkcılar, salapuryacılar, manav, hammal ve hamam dellâkları. Aziz de saçlar taranmış, kuzu kalpak az arkaya doğru atılmış; sırtında al atlasdan gömlek, gömleğin kolları bileklere kadar inmiş uzun, üstünde belden sırmalı kemerle sıkılmış al kadife ceket, ceketin yakası yok, ön kısmı düz ve çarprastlama, üste gelen kenarı ile eteği sırma işlemeli, al atlasdan şalvar, ayaklarında gaayet yumuşak sarı sahtiyan çizme, tabanı ince güderiden, ayaklar yere yalın basıyormuş gibi hareketlerine hâkim, çizmenin ön kısmında kırmızı bir şerid, şeridin üstünde birer mâvi püskül, nazarlık. Beldeki kemerde hançer, sol eli hançerinde, sağ eliyle seyircilere bir temennâ çakar, raksa başlar. Seke seke o ne yürüyüşler, o ne dönüşler, ayaklarda o ne hüner, bir parmak fiskesi ile uçar, bacaklarda o ne elâstikiyet, ya iki yanına yahud öne arkaya bir hat istikametinde açılıp oturması ile fırlaması, fırlayıb havada uçması, uçarken perende atması dört sâniye, beş değil. Rivâyete göre yâverânı hazreti şehriyârîden ve çerkezistan beylerinden birinin akrabası, aslında kız olduğunu iddia edenler de çok. Pür silâh iki çerkes sahnenin tâ karşısında, Azizin muhafızları. Bir gün bir lâf çıkdı ki oğlana senin yerin Galata balozları değil Paristir demişler, Aziz de hâmisi çerkes beyini bırakıp Mesajeri Martim vapurlarından birine atlamış, Fransaya kaçmış”.
Bibl. : S. M. Alus, Not.
Çerkes Aziz
(Resim: Kemal Zeren)
Theme
Person
Contributor
Kemal Zeren
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM030761
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
Kemal Zeren
Description
Volume 3, page 1696
Note
Image: volume 3, page 1696
Bibliography Note
Bibl. : S. M. Alus, Not.
Theme
Person
Contributor
Kemal Zeren
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.