Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
AZİZ (Çerkes)
1905 senesinde İstanbulda altı ay kadar hüner göstermiş Kafkasyalı bir rakkas oğlan, Sermed Muhtar Alus Galata balozları hakkında İstanbul Ansiklopedisine verdiği notlar arasında şöyle anlatıyor:
“Galatada Zorbanın balozunda öbür balozların birinde bulunmayan numaralardan biri de Çerkes Aziz nâmındaki tüysüz oğlanın herkese parmak ısırtan Kafkas rakısları, kazaskaları idi. Uzun boylu, her âzası mütenâsib, esir pazarında köle olsa ağırlığında altın, incecik bel, kişmirî ten, bir çift âhu gibi göz, keman kaşlar, ciddiyet dedin mi de onda, köçekler gibi öyle sırıtma, yılışma, kırıtma, takdirkârlarına yüz verme, temâşâgerandan takdir, alkış bekleme yok. Önce mandolinli, kitaralı iki rum çalgıcı çıkar, ardından da alkış ve ıslıklar arasında Çerkes Aziz görünürdü. Islık tezyif değil takdir, zira balozu dolduran kalabalığın yüzde doksanı tersaneliler, tulumbacılar, kayıkcılar, salapuryacılar, manav, hammal ve hamam dellâkları. Aziz de saçlar taranmış, kuzu kalpak az arkaya doğru atılmış; sırtında al atlasdan gömlek, gömleğin kolları bileklere kadar inmiş uzun, üstünde belden sırmalı kemerle sıkılmış al kadife ceket, ceketin yakası yok, ön kısmı düz ve çarprastlama, üste gelen kenarı ile eteği sırma işlemeli, al atlasdan şalvar, ayaklarında gaayet yumuşak sarı sahtiyan çizme, tabanı ince...
⇓ Devamını okuyunuz...
1905 senesinde İstanbulda altı ay kadar hüner göstermiş Kafkasyalı bir rakkas oğlan, Sermed Muhtar Alus Galata balozları hakkında İstanbul Ansiklopedisine verdiği notlar arasında şöyle anlatıyor:
“Galatada Zorbanın balozunda öbür balozların birinde bulunmayan numaralardan biri de Çerkes Aziz nâmındaki tüysüz oğlanın herkese parmak ısırtan Kafkas rakısları, kazaskaları idi. Uzun boylu, her âzası mütenâsib, esir pazarında köle olsa ağırlığında altın, incecik bel, kişmirî ten, bir çift âhu gibi göz, keman kaşlar, ciddiyet dedin mi de onda, köçekler gibi öyle sırıtma, yılışma, kırıtma, takdirkârlarına yüz verme, temâşâgerandan takdir, alkış bekleme yok. Önce mandolinli, kitaralı iki rum çalgıcı çıkar, ardından da alkış ve ıslıklar arasında Çerkes Aziz görünürdü. Islık tezyif değil takdir, zira balozu dolduran kalabalığın yüzde doksanı tersaneliler, tulumbacılar, kayıkcılar, salapuryacılar, manav, hammal ve hamam dellâkları. Aziz de saçlar taranmış, kuzu kalpak az arkaya doğru atılmış; sırtında al atlasdan gömlek, gömleğin kolları bileklere kadar inmiş uzun, üstünde belden sırmalı kemerle sıkılmış al kadife ceket, ceketin yakası yok, ön kısmı düz ve çarprastlama, üste gelen kenarı ile eteği sırma işlemeli, al atlasdan şalvar, ayaklarında gaayet yumuşak sarı sahtiyan çizme, tabanı ince güderiden, ayaklar yere yalın basıyormuş gibi hareketlerine hâkim, çizmenin ön kısmında kırmızı bir şerid, şeridin üstünde birer mâvi püskül, nazarlık. Beldeki kemerde hançer, sol eli hançerinde, sağ eliyle seyircilere bir temennâ çakar, raksa başlar. Seke seke o ne yürüyüşler, o ne dönüşler, ayaklarda o ne hüner, bir parmak fiskesi ile uçar, bacaklarda o ne elâstikiyet, ya iki yanına yahud öne arkaya bir hat istikametinde açılıp oturması ile fırlaması, fırlayıb havada uçması, uçarken perende atması dört sâniye, beş değil. Rivâyete göre yâverânı hazreti şehriyârîden ve çerkezistan beylerinden birinin akrabası, aslında kız olduğunu iddia edenler de çok. Pür silâh iki çerkes sahnenin tâ karşısında, Azizin muhafızları. Bir gün bir lâf çıkdı ki oğlana senin yerin Galata balozları değil Paristir demişler, Aziz de hâmisi çerkes beyini bırakıp Mesajeri Martim vapurlarından birine atlamış, Fransaya kaçmış”.
Bibl. : S. M. Alus, Not.
Çerkes Aziz
(Resim: Kemal Zeren)
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Kemal Zeren
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM030761
Tema
Kişi
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Emeği Geçen
Kemal Zeren
Tanım
Cilt 3, sayfa 1696
Not
Görsel: cilt 3, sayfa 1696
Bibliyografya Notu
Bibl. : S. M. Alus, Not.
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Kemal Zeren
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.