Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
AYAK ÖPMEK
Kökü şarkın saltanat ananesinde ve tâzim duygusunda olmak üzere eski İstanbul hayatında evvelâ sarayı hümâyunda teşrifat icabı pâdişahın huzuruna çıkanlar, ulemâ müstesnâ, ayak öperek arzı ubûdiyet etmişlerdir. Bir pâdişahın daha tahta çıkışında yapılan bîat töreni, protokola dâhil olanların, başda Sadırâzam, yeni hükümdarın ayaklarını öpmeden ibârettir. Sadırâzamın diğer devlet erkânından üstünlüğü o gelirken tahtta oturan pâdişahın kendisine hürmetle, ayağa kalkmasından ibârettir. Bu törende ayak yerine taht saçağı öpen ulemâ efendilerin başı şeyhülislâm efendi, kendisini yine ayağa kalkarak karşılayan pâdişahın huzurundan hafif bir inhinâ ile eğilir ve pâdişahın omzundan öperdi, bu da şeyhülislâmlık makamına verilmiş eşsiz bir imtiyaz idi. Öpmek üzere bir pâdişahın elini uzatması ise huzuruna çıkan için daimâ aşırı bir sevgi ve itimad ifâde etmiştir.
İstanbulun eski günlük hayatında pâdişahdan sonra bütün velînimetlerin, ve nihâyet âşıklar ve şâirler tarafından sevilen ve baş tâcı edilen güzellerin ayakları öpülmüştür. Divan edebiyatında aşk ve alâka yolunda dilberlerin melâhat ve letâfette yüzlerine denk güzel güzel ayaklarını öpen mısrâlar pek çoktur:
Dilerim pâyini bûse kılam ol serv reftârın
(Kanunî Sultan Süleyman)
O servin öpmeğe ayağın ârzûmuz vardır
(Nedim)
Kuluyum ...
⇓ Read more...
Kökü şarkın saltanat ananesinde ve tâzim duygusunda olmak üzere eski İstanbul hayatında evvelâ sarayı hümâyunda teşrifat icabı pâdişahın huzuruna çıkanlar, ulemâ müstesnâ, ayak öperek arzı ubûdiyet etmişlerdir. Bir pâdişahın daha tahta çıkışında yapılan bîat töreni, protokola dâhil olanların, başda Sadırâzam, yeni hükümdarın ayaklarını öpmeden ibârettir. Sadırâzamın diğer devlet erkânından üstünlüğü o gelirken tahtta oturan pâdişahın kendisine hürmetle, ayağa kalkmasından ibârettir. Bu törende ayak yerine taht saçağı öpen ulemâ efendilerin başı şeyhülislâm efendi, kendisini yine ayağa kalkarak karşılayan pâdişahın huzurundan hafif bir inhinâ ile eğilir ve pâdişahın omzundan öperdi, bu da şeyhülislâmlık makamına verilmiş eşsiz bir imtiyaz idi. Öpmek üzere bir pâdişahın elini uzatması ise huzuruna çıkan için daimâ aşırı bir sevgi ve itimad ifâde etmiştir.
İstanbulun eski günlük hayatında pâdişahdan sonra bütün velînimetlerin, ve nihâyet âşıklar ve şâirler tarafından sevilen ve baş tâcı edilen güzellerin ayakları öpülmüştür. Divan edebiyatında aşk ve alâka yolunda dilberlerin melâhat ve letâfette yüzlerine denk güzel güzel ayaklarını öpen mısrâlar pek çoktur:
Dilerim pâyini bûse kılam ol serv reftârın
(Kanunî Sultan Süleyman)
O servin öpmeğe ayağın ârzûmuz vardır
(Nedim)
Kuluyum ayağın öpmeğe iktidârım yok
(Mestî Çelebi)
Düşdüm nişânı pâyi şehi dilber üstüne
(Zâtî)
Ümmîdi pây bûsiyle yolunda hâk oldum
(Şeyhülislâm Yahya)
Öpüb kokladığım sünbül ayaklar
(Galatalı Hüseyin)
Bûsegâhı ehli dildir pâyi gülfâmın senin
(Tâhirülmevlevî)
Bûseden pâbûç giydirdim o nermin pâyine
(Yahya Kemal)
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM030301
Theme
Folklore
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 3, pages 1426-1427
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.