Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
AYAK ÖPMEK
Kökü şarkın saltanat ananesinde ve tâzim duygusunda olmak üzere eski İstanbul hayatında evvelâ sarayı hümâyunda teşrifat icabı pâdişahın huzuruna çıkanlar, ulemâ müstesnâ, ayak öperek arzı ubûdiyet etmişlerdir. Bir pâdişahın daha tahta çıkışında yapılan bîat töreni, protokola dâhil olanların, başda Sadırâzam, yeni hükümdarın ayaklarını öpmeden ibârettir. Sadırâzamın diğer devlet erkânından üstünlüğü o gelirken tahtta oturan pâdişahın kendisine hürmetle, ayağa kalkmasından ibârettir. Bu törende ayak yerine taht saçağı öpen ulemâ efendilerin başı şeyhülislâm efendi, kendisini yine ayağa kalkarak karşılayan pâdişahın huzurundan hafif bir inhinâ ile eğilir ve pâdişahın omzundan öperdi, bu da şeyhülislâmlık makamına verilmiş eşsiz bir imtiyaz idi. Öpmek üzere bir pâdişahın elini uzatması ise huzuruna çıkan için daimâ aşırı bir sevgi ve itimad ifâde etmiştir.
İstanbulun eski günlük hayatında pâdişahdan sonra bütün velînimetlerin, ve nihâyet âşıklar ve şâirler tarafından sevilen ve baş tâcı edilen güzellerin ayakları öpülmüştür. Divan edebiyatında aşk ve alâka yolunda dilberlerin melâhat ve letâfette yüzlerine denk güzel güzel ayaklarını öpen mısrâlar pek çoktur:
Dilerim pâyini bûse kılam ol serv reftârın
(Kanunî Sultan Süleyman)
O servin öpmeğe ayağın ârzûmuz vardır
(Nedim)
Kuluyum ...
⇓ Devamını okuyunuz...
Kökü şarkın saltanat ananesinde ve tâzim duygusunda olmak üzere eski İstanbul hayatında evvelâ sarayı hümâyunda teşrifat icabı pâdişahın huzuruna çıkanlar, ulemâ müstesnâ, ayak öperek arzı ubûdiyet etmişlerdir. Bir pâdişahın daha tahta çıkışında yapılan bîat töreni, protokola dâhil olanların, başda Sadırâzam, yeni hükümdarın ayaklarını öpmeden ibârettir. Sadırâzamın diğer devlet erkânından üstünlüğü o gelirken tahtta oturan pâdişahın kendisine hürmetle, ayağa kalkmasından ibârettir. Bu törende ayak yerine taht saçağı öpen ulemâ efendilerin başı şeyhülislâm efendi, kendisini yine ayağa kalkarak karşılayan pâdişahın huzurundan hafif bir inhinâ ile eğilir ve pâdişahın omzundan öperdi, bu da şeyhülislâmlık makamına verilmiş eşsiz bir imtiyaz idi. Öpmek üzere bir pâdişahın elini uzatması ise huzuruna çıkan için daimâ aşırı bir sevgi ve itimad ifâde etmiştir.
İstanbulun eski günlük hayatında pâdişahdan sonra bütün velînimetlerin, ve nihâyet âşıklar ve şâirler tarafından sevilen ve baş tâcı edilen güzellerin ayakları öpülmüştür. Divan edebiyatında aşk ve alâka yolunda dilberlerin melâhat ve letâfette yüzlerine denk güzel güzel ayaklarını öpen mısrâlar pek çoktur:
Dilerim pâyini bûse kılam ol serv reftârın
(Kanunî Sultan Süleyman)
O servin öpmeğe ayağın ârzûmuz vardır
(Nedim)
Kuluyum ayağın öpmeğe iktidârım yok
(Mestî Çelebi)
Düşdüm nişânı pâyi şehi dilber üstüne
(Zâtî)
Ümmîdi pây bûsiyle yolunda hâk oldum
(Şeyhülislâm Yahya)
Öpüb kokladığım sünbül ayaklar
(Galatalı Hüseyin)
Bûsegâhı ehli dildir pâyi gülfâmın senin
(Tâhirülmevlevî)
Bûseden pâbûç giydirdim o nermin pâyine
(Yahya Kemal)
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM030301
Tema
Folklor
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 3, sayfalar 1426-1427
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.