Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ARAB (Galatalı İnce)
Geçen asrın sonlarında Mengene sandığının namlı tulumbacılarından, Çalgılı Kahve” veya “Semai Kahvesi” de denilen tulumbacı kahvehanelerinde en iyi mani, semai, koşma, destan ve kalenderî söyliyenlerden; 1315 yılı Kurban bayramının bayram gecesi Aksarayda Cellâd çeşemesinde çıkan bir yangında ani sandıktan tulumbacı Hidayet ve Kürt Bahadırla beraber duvar altında kalarak ölmüşlerdir ve o devrin tulumcılık ananesince, bu facia üzerine, on sekiz kıtalik bir destan yazılmıştır:
1. Dinleyin vak’ayi hâli dilsûzi
Anlayın ne hâli yamana düştük
Hak eceli kaza eylemiş rûzi
Sebebi mevtimiz beyâne düştük
2. Birimiz İnce Arab idi şöhret
Birimizin ismi idi Hidâyet
Behâdır, tuvana, genç idik gâyet
Ahvalimiz halka ilâna düştük
3. Behâdır Kürd idi refikin biri
Üçümüz kazaya uğradık seri
İşiden âh itse vardır çok yeri
Böyle bir acâib tûfana düştük
4. Herkes için ayrı olur kesbi kâr
Tulumbacılık idi bizdeki efkâr
Mengenede idik gaayetle namdâr
İşbu şöhret ile meydana düştük
5. Nâmımızı ibtidâ eyledik beyan
Candan sever idi cemii ihvan
Güler yüzlü idik hem de kahraman
Aziz Reis gibi zişâne düştük.
6. Arkadaşlar ile bir şeb oturduk
Yangın var dediler tez hazır olduk
Fenerci, borucu mevcud bulunduk
Sürat ile râhi revâne düştük
7. Yazılan ne ise gelir serine
Der akeb irişdik ...
⇓ Read more...
Geçen asrın sonlarında Mengene sandığının namlı tulumbacılarından, Çalgılı Kahve” veya “Semai Kahvesi” de denilen tulumbacı kahvehanelerinde en iyi mani, semai, koşma, destan ve kalenderî söyliyenlerden; 1315 yılı Kurban bayramının bayram gecesi Aksarayda Cellâd çeşemesinde çıkan bir yangında ani sandıktan tulumbacı Hidayet ve Kürt Bahadırla beraber duvar altında kalarak ölmüşlerdir ve o devrin tulumcılık ananesince, bu facia üzerine, on sekiz kıtalik bir destan yazılmıştır:
1. Dinleyin vak’ayi hâli dilsûzi
Anlayın ne hâli yamana düştük
Hak eceli kaza eylemiş rûzi
Sebebi mevtimiz beyâne düştük
2. Birimiz İnce Arab idi şöhret
Birimizin ismi idi Hidâyet
Behâdır, tuvana, genç idik gâyet
Ahvalimiz halka ilâna düştük
3. Behâdır Kürd idi refikin biri
Üçümüz kazaya uğradık seri
İşiden âh itse vardır çok yeri
Böyle bir acâib tûfana düştük
4. Herkes için ayrı olur kesbi kâr
Tulumbacılık idi bizdeki efkâr
Mengenede idik gaayetle namdâr
İşbu şöhret ile meydana düştük
5. Nâmımızı ibtidâ eyledik beyan
Candan sever idi cemii ihvan
Güler yüzlü idik hem de kahraman
Aziz Reis gibi zişâne düştük.
6. Arkadaşlar ile bir şeb oturduk
Yangın var dediler tez hazır olduk
Fenerci, borucu mevcud bulunduk
Sürat ile râhi revâne düştük
7. Yazılan ne ise gelir serine
Der akeb irişdik yangın yerine
Rast geldik bir kötü gözlü birine
Galibâ nazarı düşmâne düştük
8. Bir yangın duvarı oldu aşikâr
Yaklaşdık yanına mânendi şikâr
İtfai harike bizde gayret var
Sokulduk kenâri sûzâne düştük
9. Kalbimizde vok idi zerrece korku
Muttasıl âteşe sıkmaktayız su
Meğer tehlikeli mahal imiş bu
Muktezâyı kader o yâne düştük
10. Cellâdçeşmesinde idi bu yangın
Su işletmekten olduk cümlemiz baygın
Cellâd imiş meğer bulunduk dalgın
Bilmedik âfeti mekkâre düştük
11. Oradan bir toz duman koptu el aman
Bir sedâyi dehşet feryâdü figan
Aklımızı kaybettik olduk perişan
Zaneyledik ka’ri deryâye düştük
12. Yıkıldı ol duvar ecel pençesi
Oldu ömrümüzün ah neticesi
Kurban bayramında bayram gecesi
Herkes namazda iken kurbâne düştük
13. Arkadaşlar gelüb ordan çıkardı
Mahzun mahzun hâlimize bakardı
Cümlenin gözünden yaşlar akardı
Didiler bir müşkil hicrâne düştük
14. Oradan camie kalkdık nihâyet
Musallade mevcud cümle cemaet
Müminlerden düa Hakdan inâyet
Bizler mağrifeti Rahmâne düştük
15. Bayramlık, kefenden yapdılar libâsımızı
Gaslidüb kıldılar nâmâzımızı
Yapdılar tuttular hem yasımızı
Bayram günü kabristâne düştük
16. Arkadaşlar size ibret olduk biz
Bizim gibi gafil bulunmayın siz
Gittiğiniz yeri teftiş idiniz
Genç yaşımızda fedâi câne düştük
17. Ey ahvalimizi bilen ehibbâ
Hatırdan etmeyin bizleri cüdâ
Muhtactır ruhûmuz istiyor düa
Bizler merhameti ihvâne düşdük
18. Kesilmiş dünyada dânei ni’met
Sene bin üçyüz onbeşde eyledik rihlet
Bizim ahvalimizi gûş itti herkes
Böyle dilden dile destâne düştük
Bibl. : Osman Cemal kaygılı, Semâî Kahveleri; Kanlıcalı Hüseyin Reisin destan ve semai defteri.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM020615
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 2, pages 901-902
Bibliography Note
Bibl. : Osman Cemal kaygılı, Semâî Kahveleri; Kanlıcalı Hüseyin Reisin destan ve semai defteri.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.