Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ARAB (Galatalı İnce)
Geçen asrın sonlarında Mengene sandığının namlı tulumbacılarından, Çalgılı Kahve” veya “Semai Kahvesi” de denilen tulumbacı kahvehanelerinde en iyi mani, semai, koşma, destan ve kalenderî söyliyenlerden; 1315 yılı Kurban bayramının bayram gecesi Aksarayda Cellâd çeşemesinde çıkan bir yangında ani sandıktan tulumbacı Hidayet ve Kürt Bahadırla beraber duvar altında kalarak ölmüşlerdir ve o devrin tulumcılık ananesince, bu facia üzerine, on sekiz kıtalik bir destan yazılmıştır:
1. Dinleyin vak’ayi hâli dilsûzi
Anlayın ne hâli yamana düştük
Hak eceli kaza eylemiş rûzi
Sebebi mevtimiz beyâne düştük
2. Birimiz İnce Arab idi şöhret
Birimizin ismi idi Hidâyet
Behâdır, tuvana, genç idik gâyet
Ahvalimiz halka ilâna düştük
3. Behâdır Kürd idi refikin biri
Üçümüz kazaya uğradık seri
İşiden âh itse vardır çok yeri
Böyle bir acâib tûfana düştük
4. Herkes için ayrı olur kesbi kâr
Tulumbacılık idi bizdeki efkâr
Mengenede idik gaayetle namdâr
İşbu şöhret ile meydana düştük
5. Nâmımızı ibtidâ eyledik beyan
Candan sever idi cemii ihvan
Güler yüzlü idik hem de kahraman
Aziz Reis gibi zişâne düştük.
6. Arkadaşlar ile bir şeb oturduk
Yangın var dediler tez hazır olduk
Fenerci, borucu mevcud bulunduk
Sürat ile râhi revâne düştük
7. Yazılan ne ise gelir serine
Der akeb irişdik ...
⇓ Devamını okuyunuz...
Geçen asrın sonlarında Mengene sandığının namlı tulumbacılarından, Çalgılı Kahve” veya “Semai Kahvesi” de denilen tulumbacı kahvehanelerinde en iyi mani, semai, koşma, destan ve kalenderî söyliyenlerden; 1315 yılı Kurban bayramının bayram gecesi Aksarayda Cellâd çeşemesinde çıkan bir yangında ani sandıktan tulumbacı Hidayet ve Kürt Bahadırla beraber duvar altında kalarak ölmüşlerdir ve o devrin tulumcılık ananesince, bu facia üzerine, on sekiz kıtalik bir destan yazılmıştır:
1. Dinleyin vak’ayi hâli dilsûzi
Anlayın ne hâli yamana düştük
Hak eceli kaza eylemiş rûzi
Sebebi mevtimiz beyâne düştük
2. Birimiz İnce Arab idi şöhret
Birimizin ismi idi Hidâyet
Behâdır, tuvana, genç idik gâyet
Ahvalimiz halka ilâna düştük
3. Behâdır Kürd idi refikin biri
Üçümüz kazaya uğradık seri
İşiden âh itse vardır çok yeri
Böyle bir acâib tûfana düştük
4. Herkes için ayrı olur kesbi kâr
Tulumbacılık idi bizdeki efkâr
Mengenede idik gaayetle namdâr
İşbu şöhret ile meydana düştük
5. Nâmımızı ibtidâ eyledik beyan
Candan sever idi cemii ihvan
Güler yüzlü idik hem de kahraman
Aziz Reis gibi zişâne düştük.
6. Arkadaşlar ile bir şeb oturduk
Yangın var dediler tez hazır olduk
Fenerci, borucu mevcud bulunduk
Sürat ile râhi revâne düştük
7. Yazılan ne ise gelir serine
Der akeb irişdik yangın yerine
Rast geldik bir kötü gözlü birine
Galibâ nazarı düşmâne düştük
8. Bir yangın duvarı oldu aşikâr
Yaklaşdık yanına mânendi şikâr
İtfai harike bizde gayret var
Sokulduk kenâri sûzâne düştük
9. Kalbimizde vok idi zerrece korku
Muttasıl âteşe sıkmaktayız su
Meğer tehlikeli mahal imiş bu
Muktezâyı kader o yâne düştük
10. Cellâdçeşmesinde idi bu yangın
Su işletmekten olduk cümlemiz baygın
Cellâd imiş meğer bulunduk dalgın
Bilmedik âfeti mekkâre düştük
11. Oradan bir toz duman koptu el aman
Bir sedâyi dehşet feryâdü figan
Aklımızı kaybettik olduk perişan
Zaneyledik ka’ri deryâye düştük
12. Yıkıldı ol duvar ecel pençesi
Oldu ömrümüzün ah neticesi
Kurban bayramında bayram gecesi
Herkes namazda iken kurbâne düştük
13. Arkadaşlar gelüb ordan çıkardı
Mahzun mahzun hâlimize bakardı
Cümlenin gözünden yaşlar akardı
Didiler bir müşkil hicrâne düştük
14. Oradan camie kalkdık nihâyet
Musallade mevcud cümle cemaet
Müminlerden düa Hakdan inâyet
Bizler mağrifeti Rahmâne düştük
15. Bayramlık, kefenden yapdılar libâsımızı
Gaslidüb kıldılar nâmâzımızı
Yapdılar tuttular hem yasımızı
Bayram günü kabristâne düştük
16. Arkadaşlar size ibret olduk biz
Bizim gibi gafil bulunmayın siz
Gittiğiniz yeri teftiş idiniz
Genç yaşımızda fedâi câne düştük
17. Ey ahvalimizi bilen ehibbâ
Hatırdan etmeyin bizleri cüdâ
Muhtactır ruhûmuz istiyor düa
Bizler merhameti ihvâne düşdük
18. Kesilmiş dünyada dânei ni’met
Sene bin üçyüz onbeşde eyledik rihlet
Bizim ahvalimizi gûş itti herkes
Böyle dilden dile destâne düştük
Bibl. : Osman Cemal kaygılı, Semâî Kahveleri; Kanlıcalı Hüseyin Reisin destan ve semai defteri.
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM020615
Tema
Kişi
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 2, sayfalar 901-902
Bibliyografya Notu
Bibl. : Osman Cemal kaygılı, Semâî Kahveleri; Kanlıcalı Hüseyin Reisin destan ve semai defteri.
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.