Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ABDÜLHAK MOLLA YALISI
Bebekte vapur iskelesi karşısında, Boğaziçinin tarihî yalılarından idi, bugün yerinde apartman yavrusu beton yapılar vardır.
Bu yalı Abdülhak Mollaya kardeşi Hekimbaşı Behçet Efendiden kalmıştı; İkinci Mahmud zamanında Yeniçeri ocağının kaldırılmasından evvel tanzim edilmiş Bostancıbaşı defterlerindeki kayda göre, Boğazın, Bebek kasrı ile Kayalar arasındaki bu parçasına o zamanlar kibar ulemanın yalıları sıralanmıştı. Hekimbşı yalısı da Şeyhülislâm Esad Efendi zade Şerif Efendi yalısile Dürrizade Atâ Molla torunu Nuri Molla yalısı arasında idi.
Mareşal Moltke Şark hâtıralarının 1836 yılına ait notları arasında Bebek’i tasvir ederken bu yalıdan da bahseder:
“Bebekte güzel çınar ağaçları altında Hünkârın bir köşkü, zarif bir cami ve büyük zevatın, ezcümle muhibbim Hekimbaşısının yalısı vardır. Muhibbim gerçi bütün etibbanın başı ise de tababeti katiyyen tahsil etmemiştir. Müşarünileyhin gayet mebzul güllerle dolu harikulâde lâtif bir bahçesi vardır. Bahçe, dağın uzunluğundaki etekte sedler üzerindedir. Oradan servi ağaçlıklı bir mezarlıktan geçilip benim başlıca gezinti yerim olan eski bir kaleye kadar çıkılır.”
Moltkenin de kaydettiği gibi tabipliği macun, şurup ve merhem nevinden bazı şeyler hazırlamaktan ileri geçmiyen Abdülhak Mollanın bu yalıdaki eczahanesinin üstünde:
Ne ara...
⇓ Read more...
Bebekte vapur iskelesi karşısında, Boğaziçinin tarihî yalılarından idi, bugün yerinde apartman yavrusu beton yapılar vardır.
Bu yalı Abdülhak Mollaya kardeşi Hekimbaşı Behçet Efendiden kalmıştı; İkinci Mahmud zamanında Yeniçeri ocağının kaldırılmasından evvel tanzim edilmiş Bostancıbaşı defterlerindeki kayda göre, Boğazın, Bebek kasrı ile Kayalar arasındaki bu parçasına o zamanlar kibar ulemanın yalıları sıralanmıştı. Hekimbşı yalısı da Şeyhülislâm Esad Efendi zade Şerif Efendi yalısile Dürrizade Atâ Molla torunu Nuri Molla yalısı arasında idi.
Mareşal Moltke Şark hâtıralarının 1836 yılına ait notları arasında Bebek’i tasvir ederken bu yalıdan da bahseder:
“Bebekte güzel çınar ağaçları altında Hünkârın bir köşkü, zarif bir cami ve büyük zevatın, ezcümle muhibbim Hekimbaşısının yalısı vardır. Muhibbim gerçi bütün etibbanın başı ise de tababeti katiyyen tahsil etmemiştir. Müşarünileyhin gayet mebzul güllerle dolu harikulâde lâtif bir bahçesi vardır. Bahçe, dağın uzunluğundaki etekte sedler üzerindedir. Oradan servi ağaçlıklı bir mezarlıktan geçilip benim başlıca gezinti yerim olan eski bir kaleye kadar çıkılır.”
Moltkenin de kaydettiği gibi tabipliği macun, şurup ve merhem nevinden bazı şeyler hazırlamaktan ileri geçmiyen Abdülhak Mollanın bu yalıdaki eczahanesinin üstünde:
Ne aransa bulunur derde devadan gayri
levhası asılı imiş. Abdülhak Molla 1853 te bu yalıda ölmüştür.
Hekimbaşı yalısında bir ara Mütercim Rüştü Paşa oturmuştu; ki, Abdülâzizin hal’inde Sadırâzam olan bu zat ile Hüseyin Avni ve Midhat Paşalarla Şeylühislâm Hayrullah Efendi arasında gizli toplantılara sahne olmuştu. Bilâhare müverrih Cevdet Paşaya geçen bu tarihî yalının bir odasına 1895 de bu âlim devlet adamının ölüm döşeği serilmişti. Cevdet Paşanın ölümünden sonra Hekimbaşı yalısını, kıymetli san’atkârımız Fahire Fersan’ın babası Mabeyinci Faik Bey aldı. Yalı, eski simasını tamamen değiştirerek tecdiden tamir edildi. Sermed Muhtar Alûs, “Mabeyinci Faik Beyin Bebekteki yalısı“ başlığı altındaki bir makalesinde, kendine has şirinliği inkâr edilemiyen lâübali bir eda ile bu yalıdaki saz ve mehtab âlemlerinden bahsediyor; ve yazısının bir yerinde sözü, Hekimbaşı yalısının yerindeki bugünkü beton yapılara getiriyor:
“Bebek koyunun sabah sisleri içinde ölgün sulara akisleru uzanan, ortalık kararırken selâmlığın aydınlıklar dolu pençerelerinden kadeh şakırtıları, çatal tabak tıkırtıları, anason kokuları, keman, kamun, tanbur taksimleri, mededler, el’amanlar taşan, halayık odalarından körüklü Çerkes çalgılarının gıygıyları, kahve ocaklarından bağlama zımbırtıları, inek ahırlarından bile kaval sesleri duyulan o keyf ehli yalı nerede?.. Şimdiki soğuk nevâ suratlı, frijider kılıklı zevksiz yalı nedir?..
Bibl. : M. Ziya, İstanbul ve Boğaziçi, II; S. M. Alus, Not; Bostancı başı defteri.
Theme
Building
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM010212
Theme
Building
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 1, pages 84-85
Bibliography Note
Bibl. : M. Ziya, İstanbul ve Boğaziçi, II; S. M. Alus, Not; Bostancı başı defteri.
Theme
Building
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.