Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ABDULLAH EFENDİ (Ebezade)
Şeyhülislâmların elli birincisidir. Gençliği Dördüncü Mehmedin uzun saltanat devrine rastlar; tahsilini tamamladıktan sonra muhtelif medreselerde müderrislik etti, 1684 (1095) de Haleb, 1683 (1100) de Mısır, 1691 (1103) de Edirne, 1694 (1106) de Mekke kadısı oldu. Pek az sonra Anadolu kazaskeri, 1696 (1108) da da Rumeli kazaskeri tayin edildi. Fakat İkinci Mustafanın meşhur şeyhülislâmı Feyzullah Efendinin düşmanlığı ile azledilerek Kıbrısa sürüldü. Edirne vak’asında Feyzullah Efendinin fecî ölümü ve İkinci Mustafanın hal’i üzerine yeni padişah Üçüncü Ahmedden izin almağa bile lüzum görmiyerek İstanbula döndü; bu kabalığı yüzünden Bursaya sürülmesi için emir çıkmışken iktidar mevkiindeki bazı dostlarının şefaati ile affedildi ve Rumelihisarındaki yalısında ikametine izin çıktı. 1705 (1117) de tekrar Rumeli kazaskeri, 1707 (1119) de de şeyhülislâm oldu. 1710 (1122) de azil 1712 (1124) de ikinci defa şeyhülislâmlığa tayin edildi. Bu ikinci müftülüğü Baltacının sadaretine, Prut muharebe ve müsalâhasiyle İsveç Kıralı Demirbaş Şarlın Türkiyedeki ikametine rastlar; Ebezade Efendi İsveç Kıralının Türkiyeden zorla çıkarılması için ısrar edenlerdendir. Şarlın Dimetokaya sürgün edilmesine o sebep oldu. İlmiye mensubinine karşı haşin ve sert muameleleri yüzünden pek çok düşman kazandı, mült...
⇓ Read more...
Şeyhülislâmların elli birincisidir. Gençliği Dördüncü Mehmedin uzun saltanat devrine rastlar; tahsilini tamamladıktan sonra muhtelif medreselerde müderrislik etti, 1684 (1095) de Haleb, 1683 (1100) de Mısır, 1691 (1103) de Edirne, 1694 (1106) de Mekke kadısı oldu. Pek az sonra Anadolu kazaskeri, 1696 (1108) da da Rumeli kazaskeri tayin edildi. Fakat İkinci Mustafanın meşhur şeyhülislâmı Feyzullah Efendinin düşmanlığı ile azledilerek Kıbrısa sürüldü. Edirne vak’asında Feyzullah Efendinin fecî ölümü ve İkinci Mustafanın hal’i üzerine yeni padişah Üçüncü Ahmedden izin almağa bile lüzum görmiyerek İstanbula döndü; bu kabalığı yüzünden Bursaya sürülmesi için emir çıkmışken iktidar mevkiindeki bazı dostlarının şefaati ile affedildi ve Rumelihisarındaki yalısında ikametine izin çıktı. 1705 (1117) de tekrar Rumeli kazaskeri, 1707 (1119) de de şeyhülislâm oldu. 1710 (1122) de azil 1712 (1124) de ikinci defa şeyhülislâmlığa tayin edildi. Bu ikinci müftülüğü Baltacının sadaretine, Prut muharebe ve müsalâhasiyle İsveç Kıralı Demirbaş Şarlın Türkiyedeki ikametine rastlar; Ebezade Efendi İsveç Kıralının Türkiyeden zorla çıkarılması için ısrar edenlerdendir. Şarlın Dimetokaya sürgün edilmesine o sebep oldu. İlmiye mensubinine karşı haşin ve sert muameleleri yüzünden pek çok düşman kazandı, mülteci Kırala karşı gösterdği şiddet de siyasî nüfuzunu sarstı; bunlar azline ve yalısında ikamete memur edilmesine sebep oldu. Ebezade Efendi, bu sefer de, vaktini vükelâ aleyhinde dedikodu ile geçirmeğe başladı; öyle ki Rumelihisarındaki yalı âdeta bir muhalefet ocağı halini aldı; bu da Efendinin felâketine sebep oldu. Trabzona sürüldü, bindiği gemi Karadenizde müthiş bir fırtınaya tutularak parçalandı, Ebezade Abdullah Efendi de bu faciada boğularak öldü (H. 1126 - M. 1714).
Ebezadeliği, Dördüncü Mehmedin ordu ile Balçıkta bulunduğu sırada bir çocuğu dünyaya gelip anasının Haseki Sultana ebelik etmesinden gelir.
Bibl. : İlmiye salnâmesi, Râşid Tarihi, IV.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM010112
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 1, page 40
Bibliography Note
Bibl. : İlmiye salnâmesi, Râşid Tarihi, IV.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.